Ο Γιώργος Βέης για τη Σκιά μου κι εγώ

γράφει ο Γιώργος Βέης, | «Ποιητικές αναγνώσεις»,
Τα Ποιητικά: τριμηνιαίο περιοδικό ποίησης, τχ. 25,
Μάρτιος 2017, σ. 26
Μαρία Χρονιάρη, Η σκιά μου κι εγώ, Απόπειρα 2017

Τρίτη εμφάνιση. Συγκρατώ τη σταθερή εξέλιξη των υφολογικών εμπεδώσεων. Οι αποτιμήσεις διατηρούν την καρυωτακική τους απόκλιση. Οι στίχοι αποδεικτικοί, λιτοί, κομίζουν αποστάγματα βιωματικών συνθηκών. Η τελική διατύπωση κερδίζει σε ενάργεια. Διακρίνω τα εξής για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής:

Η αλήθεια είναι
πως στην πραγματικότητα
τίποτε
δεν είναι
πραγματικό
παρά μόνο
δυο τρία καλοκαίρια
απομεινάρια
μιας άδικης προσπάθειας
να αποφύγεις την αλήθεια.

Το μάθημα του Οδυσσέα Ελύτη έχει στο μεταξύ αφομοιωθεί. Οι αφορισμοί διακρίνονται τόσο για την καθαρότητά τους, όσο και για την αιφνιδιαστική τους κατάληξη. Έστω παράδειγμα:

Υπάρχει
μια αθωότητα
που μας κάνει
ένοχους ομορφιάς.

 Το εγώ καταφεύγει συχνά πυκνά στις παρυφές του φαντασιακού. Εκεί αναβιώνει, εκεί επιβεβαιώνεται και δικαιώνεται ως Ισχύς. Ξεχωρίζω:

Όμως εγώ που είμαι σκόνη
κι αέρας
και λυγμός λύκου
Λίγο πριν πουν την τελευταία λέξη
Έβγαλα ένα ουρλιαχτό
Κι έγινα όνειρο.

Μαρία Χρονιάρη: «Όσο στρέφεσαι μέσα σου ανακαλύπτεις κάθε φορά κάτι διαφορετικό∙ αρκεί να αντέξεις το μέγεθος του σκοταδιού που φέρεις ως άνθρωπος»

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Καραγιαννόπουλο | Fractalart, Τετάρτη 11 Μαΐου 2016 »» 

Θα της έδινα χρώμα μωβ. Σκοτεινό. Σαν το χρώμα της Εκάτης. Σχήμα λύκου κάτω από το ασημένιο φως και ήχο το τραγούδι του Rory Gallagher, «Moonchild». Είναι ποιήτρια, συγγραφέας, ραδιοφωνική παραγωγός, γαμάτο τυπάκι, μα κυρίως αγαπημένη φίλη.

Απόγευμα σ’ ένα καφέ στο κέντρο συναντηθήκαμε. Το μαγαζί θορυβώδες. Καθίσαμε σ’ ένα τραπέζι κάπου ψηλά να μπορούμε να επιβλέπουμε τον χώρο και να διακρίνουμε τα βλέμματα και τις κινήσεις των ανθρώπων μέσα σ’ αυτό το κλίμα οικειότητας και αμοιβαίας συνάφειας- έστω μιας βραχύβιας συνάφειας. Όταν άρχισαν οι ροκιές τα βλέμματά μας συναντηθήκανε. Έβγαλα από την τσάντα μου τα βιβλία της κι άρχισα να διαβάζω στίχους. Τότε μου ήρθε η τρελή ιδέα. Έπρεπε η κουβέντα μας να καταγραφεί. Πήρα σοβαρό ύφος, έβαλα μπρος το μαγνητοφωνάκι κι ανακοίνωσα την αρχή της συνέντευξης.

Η Μαρία Χρονιάρη μιλά εφ’ όλης της ύλης στο Fractalart.

Η σκιά μου κι εγώ στο Polis Art Cafe

Την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2015 στις 7.30 το βράδυ στο Polis Art Café, στο αίθριο της Στοάς Βιβλίου παρουσιάζουμε το νέο βιβλίο της Μαρίας Χρονιάρη Η σκιά μου κι εγώ.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο φιλόλογος δρ Φιλοσοφίας Πέτρος Μπερερής, ο κριτικός λογοτεχνίας Κωνσταντίνος Καραγιαννόπουλος και ο ψυχίατρος, ψυχοθεραπευτής Δημήτρης Παπαδημητριάδης.
Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει η ηθοποιός Χριστίνα Χριστοδούλου.

_____________________
Polis Art Café, Πεσματζόγλου 5, Στοά Βιβλίου • τηλ.: 210/3249588, email: poliskafe@gmail.com

Γνωρίστε τη Μαρία Χρονιάρη

Η Μαρία Χρονιάρη κουβεντιάζει στο Book tour με τον Θεοφάνη Θεοφάνους | 24 Ιουνίου 2015 »»

Ενότητα 1^η: Εκ των έσω

Ποια παιδική σας ανάμνηση παραμένει ανεξίτηλη;

Η χαρά που βίωνα κάθε φορά που ξεπερνούσα το όποιο εμπόδιο βρισκόταν στον δρόμο μου, ακόμη κι εκείνα που η ίδια έβαζα στον εαυτό μου.

Και ως ενήλικη; Τι είναι αυτό που συχνά πυκνά ανασύρετε στη μνήμη σας και αποτελεί πάντα ένα καλό εφαλτήριο για το μέλλον;

Ως ενήλικη πραγματικά δεν ξέρω. Για μένα η αίσθηση του χρόνου είναι άχρονη. Παρελθόν – παρόν – μέλλον συνυπάρχουν. Γεννιούνται, πεθαίνουν αλλά και εξελίσσονται παράλληλα. Ταυτόχρονα. Οπότε το μέλλον μου είναι κάθε δευτερόλεπτο.  Πιο μακρινό δεν έχω.

Επειδή Μαζί Ολομόναχοι

Σταύρος Σταυρόπουλος και Μαρία Χρονιάρη.
Τετάρτη 18 Μαρτίου 2015, στις 8 το βράδυ στο Floral.

Μαρία Χρονιάρη • Η σκιά μου κι εγώ

ποίηση
σσ. 77, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N 978-960-537-200-4,
Απόπειρα, Δεκέμβριος 2014



Η καταγωγική ρίζα του τρίτου ποιητικού διαβήματος της Μαρίας Χρονιάρη είναι η λύπη. Η αναζήτηση αυτής της λύπης παραπέμπει εξαρχής στα έρμαια υλικά της: Αρχέγονα, γενετικά σώσματα από θριάμβους ήττας, ασυνεχή διαστήματα απουσίας, γραμμικά σχεδιάσματα να φτάσεις ως το κόκκινο της κραυγής.
Κάτω από την σάρκα κάθε ποιήματος αναπνέει το ζώο. Επεξεργάζεται τις δίκαιες λέξεις. Το ποιητικό υποκείμενο ενδεδυμένο με την τρομακτική προβιά του δράκου. Απελευθερώνει όνειρο. Το νήμα που το ενώνει με την πραγματική ύπαρξη μπορεί ανά πάσα στιγμή να κοπεί. Όμως υπάρχει το χρώμα. Και δεν είναι διόλου μετέωρο.
Χρώμα από ένα καθαρό άσπρο. Το άσπρο, το κενό της ζωής.

«Εκεί που αλλάζω ζωές» και «Επειδή μαζί»

ποίηση σσ. 57, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη, πρώτη έκδοση, Απόπειρα, Αθήνα Νοέμβριος 2010 I S B N 978-960537-130-2	πεζογραφία σσ. 68, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη, πρώτη έκδοση, Απόπειρα, Αθήνα Νοέμβριος 2012 I S B N 978-960-537-159-3

Ανατυπώθηκαν και επανακυκλοφορούν σε δεύτερη έκδοση τα δύο βιβλία της Μαρίας Χρονιάρη.

Μαρία Χρονιάρη • Εκεί που αλλάζω ζωές
Μαρία Χρονιάρη • Επειδή μαζί

Το Επειδή μαζί στο Ποείν

Τρία κείμενα από το «Επειδή μαζί» στο Ποιείν (3.vii.2013) »»

ΟΜΜΑΤΑ

Υπάρχει μια αθωότητα εντιμότητας όταν περιγράφεις το τέλος εκείνου που μόνος αισθάνεσαι τη σιγουριά του ερχομού του. Σαν μελωδία ηλεκτρικού συναισθήματος. Ο χρόνος στενεύει. Τα ηχεία άρρωστα. Η φυσαρμόνικα του Dylan δεν είναι συμβατή. Όχι πια. Διασταύρωση ιστορίας στο παγκάκι της πλατείας. Η πολυχρωμία του ασπρόμαυρου αντιφεγγίζει το μετά. Love torn us apart.

Το αίμα στο ποτήρι πασπαλισμένο με ζάχαρη. Μάγια που δεν φτάσαν στον αποδέκτη τους. Γιατί δεν ήταν δικός. Γιατί πάντα κάτι θα φταίει για εκείνο που έρχεται. Ο Πέτρος χώρεσε σε ένα πακέτο κι από τότε μετράει αριθμούς. Κάθε μέρα αναπροσαρμόζει τα νούμερα. Το λίγο και το πολύ αλλάζουν κάθε τόσο.
Στο βάθος μία παρέα γελάει δυνατά. Ένα ξωτικό καρφωμένο σε μια καρέκλα παρακολουθεί. Την εξέλιξη των γεγονότων.
Έχει κρεμάσει τα φτερά στο λαιμό του. Μέσα σε τόσο σκοτάδι, μια κίτρινη δέσμη φωτός πόσο μπορεί να αντέξει; Η κιθάρα του Roy Buchanan υπόσχεται. Ο Μεσσίας θα ξανάρθει. Ποιός έχει κουράγιο να περιμένει πια; Βαθύ μωβ, ένας Απρίλης, ερωτική πρόσκληση. Μέχρι την άκρη του τέλους.

Το τοπίο θολό. Φιλικές χειραψίες άρνησης. Είσαι. Δεν σε βλέπω. Υπάρχεις. Όχι. Από το από εδώ, έως το μέχρι εκεί και σε ό, τι μεσολαβεί, βρέχει. Υγρασία αποστροφής. Μία αντίθεση γαντζώθηκε στις βλεφαρίδες του. Τα χέρια του δείχνουν. Αφήνουν. Ελκύουν. Διώχνουν. Ακούει με προσοχή αυτά που δεν λένε. Μόνο εκεί ζει η αλήθεια. Κι εκεί γκρεμίζεται.
Σέρνει ένα παράνομο βλέμμα πάνω απ’ τον ώμο της. Πόρτες, παράθυρα, κλειδαριές. Αποτεφρωμένες ζωές ξαπλωμένες στο τραπέζι της. Πρέπει να ξεχάσει να θυμάται. Να ξεριζώσει τη ροπή της προς το άπιαστο. Της μιλάει. Άλεκτα. Πόσες φορές ακόμη θα πεθάνει στα μάτια του;

Κοιτάει το σκορπιό που μαγκώνει το χέρι της. Περίμενε. Όχι ακόμα. Οι ημερομηνίες μπερδεύονται. Τώρα. Πριν. Τώρα. 2046 χρόνια και μία νύχτα. Μοιράστηκε αναπνοές, φωνές. Απελπισία. Έφυγε, είπε.
Στα πλατό αναρρίχηση πάθους. Ετικέτα μουσικής με το όνομά της. Όχι το δικό της. Σφυρίζει το ρυθμό του με τις νότες της.

Τυφλός τα τ’ ώτα, τον τε νουν τα τ’ όμματα.

*

Η κόρη της πέτρας

Κείμενο που εκφώνησε η φιλόλογος Ελένη Σμπώκου κατά την ανάλυση του συγγραφικού έργου της Μαρίας Χρονιάρη στην Ημερίδα του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας (Ανώγεια της Κρήτης, 2 Ιουνίου 2013).

Πριν λίγο καιρό ο Γιώργης Καράτζης μού μίλησε για την πρόθεση του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας, να διοργανώσει αυτήν εδώ την ημερίδα. Στο μυαλό μου ήρθαν στίχοι δικοί του από το «Ολοκαύτωμα», όπου αναφερόμενος στην πέτρα – και στην ουσία υμνώντας την – λέει: «Εσύ ’σαι η μάνα του χωριού, εσύ με λίγα λόγια, είσαι αυτό που λέγεται και που γροικάται Ανώγεια». Σκεφτόμουν λοιπόν το οξύμωρο που δημιουργείται, πώς μπορεί μια μάνα τόσο σκληρή, να γεννά παιδιά τόσο ευαίσθητα και προικισμένα, όσο αυτά που παρουσιάζονται εδώ σήμερα· που μπορούν και αναπτύσσουν ιδιαίτερες σχέσεις με την φύση, την αγάπη, τον έρωτα, τον θάνατο.

Γνωριμία με τους συγγραφείς του Δήμου Ανωγείων

Το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας οργανώνει ημερίδα στα Ανώγεια  την Κυριακή 2 Ιουνίου 2013, στον εκθεσιακό χώρο της Αγροτικής Τράπεζας με θέμα τη γνωριμία με τους συγγραφείς του Δήμου Ανωγείων. Για τη Μαρία Χρονιάρη και το έργο της θα μιλήσει η κ. Ελένη Σμπώκου, στις 12.30 το μεσημέρι.

Το πλήρες πρόγραμμα της ημερίδας εδώ.

Το Επειδή μαζί στο Polis

Η Απόπειρα και η Μαρία Χρονιάρη σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Επειδή μαζί, την Τετάρτη 22 Μαΐου στις 8 το βράδυ στο Polis Art Cafe (Πεσμαζόγλου 5), στο αίθριο της Στοάς του Βιβλίου. Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο ποιητής Βασίλης Πολύζος και ο συγγραφέας Δημήτρης Παπαχρήστος. Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει ο ηθοποιός Νίκος Βερλέκης.

Η Μαρία Χρονιάρη στο αίθριο του Πανδοχείου

Συνέντευξη της Μαρίας Χρονιάρη στον Λάμπρο Σκουζάκη | 8 Ιανουαρίου 2013 »»

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα των δυο βιβλίων σας;

Το πρώτο μου βιβλίο, «Εκεί που αλλάζω ζωές», εκδ. Απόπειρα 2010, είναι μία ποιητική συλλογή με πεζολογική φόρμα, γεμάτο από στιγμιότυπα ζωής και λόγο ερωτικά κεκαλυμμένο. Το «Επειδή Μαζί» εκδ. Απόπειρα 2012, αποτελεί έναν κρίκο μιας διακειμενικής αλυσίδας, που ξεκίνησε με το βιβλίο του Σταύρου Σταυρόπουλου «Πιο νύχτα δεν γίνεται», εκδ. Οξύ 2011. Τα κείμενα του «Επειδή Μαζί», συνομιλούν – απαντούν σε εκείνα του «Πιο νύχτα δεν γίνεται», δηλώνοντας πως όσο η ζωή συνεχίζει να περιβάλλεται από θάνατο, τόσο ο θάνατος θα μεταβάλλεται σε αφορμή της.

Επειδημετά: Ο βαθμός ερείπια — το τέλος — η διαδοχή του τέλους

γράφει ο Σταύρος Σταυρόπουλος (από το μπλογκ του),
Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 2012 »»

Η παράλληλη και ταυτόχρονη κυκλοφορία δυο βιβλίων από τον ίδιο, μάλιστα, εκδοτικό οίκο (Απόπειρα) – του δικού μου Μετά και του Επειδή μαζί της Μαρίας Χρονιάρη – σε σχετικά περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, προς ένα, ελπίζω, σχετικό αλλά όχι περιορισμένο αναγνωστικό κοινό, εκτός του συμβολισμού του, εμφιλοχωρεί μια ακόμα σημαντική θεματική παράμετρο στην ολοκλήρωση ενός κύκλου: Το Μετά και το Επειδή μαζί αποτελούν τους δυο μεσαίους – αλλά συνδετικούς – κρίκους μιας διακειμενικής αλυσίδας που ξεκίνησε με το βιβλίο Πιο νύχτα δεν γίνεται (εκδ. Οξύ, 2011) και θα ολοκληρωθεί με την έκδοση του βιβλίου Καπνισμένο κόκκινο, αργότερα. Η υπόγεια και υπέργεια επικοινωνία αυτών των τεσσάρων βιβλίων, η «ισοθερμική», θα έλεγα, αντίληψη που τα διαποτίζει, ενισχύει το πρόταγμα μιας συνεχούς διάδρασης, μιας αποκλειστικής ενδοσυνεννόησης που επιστρέφεται, λίγο πριν το τέλος, στο τέλος που την δημιούργησε. Στην ουσία, πρόκειται για το μαύρο κουτί ενός αεροπλάνου που πέφτει.

Μαρία Χρονιάρη • Επειδή μαζί

πεζογραφία
σσ. 68, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη, I S B N 978-960-537-159-3,
έκδοση ηλεκτρονική, I S B N 978-960-537-160-9,
Απόπειρα, Νοέμβριος 2012

Τα κείμενα του Επειδή μαζί συγκροτούν ένα πλάσμα σημείων, ένα παλίμψηστο ιδεών όπου το μετέωρο συνοικεί με το κατασταλαγμένο και η τόλμη υπερβαίνει το δέος της. Αν δεις τις λέξεις ξεχωριστά, απελευθερωμένες απ’ τη ευκαιριακή τους ταυτότητα, και τις αντιμετωπίσεις ως εγκόσμια υλικά σώματα, θα διαπιστώσεις ότι κάπου χάνονται. Μακριά. Μοιάζουν με χαρταετούς που πετούν — έχουν τόσο απομακρυνθεί, που δεν μπορείς καν να υποθέσεις το σχήμα τους. Κι όμως. Το σημείο αναγνώρισης παραμένει η τροχιά που διαγράφουν, κάτι μικρά φτερά στο τέλος της ουράς. Οι αιώνιες λιακάδες, οι έγχρωμες σταγόνες ήλιου που ενυπάρχουν μέσα στο ασπρόμαυρο κάδρο τους, τις καθιστούν εκτυφλωτικά λυπημένες. Αυτό όμως δεν είναι και η Τέχνη; Ένα μπουκάλι λύπη καρφωμένο στην άμμο που το δέρνει το φως;

Η Μαρία Χρονιάρη διαβάζει από την τελευταία της συλλογή

Η Μαρία Χρονιάρη διαβάζει στην εκδήλωση για την ανθολογία Τα ποιήματα του 2010, στο κτίριο των εκδ. Γαβριηλίδη, στις 17 Δεκεμβρίου 2011. Δίπλα της ο ποιητής Ντίνος Σιώτης, εκδότης της ανθολογίας.

Το ποίημα, που επιγράφεται με τον αριθμό XXX, επελέγη από την ποιητική της συλλογή Εκεί που αλλάζω ζωές, Απόπειρα, 2010.

Μαρία Χρονιάρη • Εκεί που αλλάζω ζωές

Για ό,τι πονάει λιγότερο. Όλα είναι νύχτα. Αν την αντιστρέψεις, δεν κερδίζεις απαραίτητα το φως. Κερδίζεις την προσπάθεια να πολεμήσεις την νύχτα.

Μαρία Χρονιάρη • Εκεί που αλλάζω ζωές (ποίηση) Απόπειρα, 2010.

6 ποιήματα στον τόμο Τα ποιήματα του 2010

Έξι ποιήματα από ισάριθμες ποιητικές συλλογές που εξέδωσε η Απόπειρα το 2010 συμπεριλαμβάνονται στον τόμο Τα ποιήματα του 2010, την ετήσια έκδοση της Κοινωνίας των (δε)κάτων. Την επιλογή των ποιημάτων και την επιμέλεια της έκδοσης έκαναν η Μαρία Κυρτζάκη και η Παυλίνα Παμπούδη.

1. Λυσίας Αναστασόπουλος • Λυσίας
2. Μαρία Χρονιάρη • Εκεί που αλλάζω ζωές
3. Νάνος Βαλαωρίτης • Άνθη του θερμοκηπίου
4. Moma Radić • Πόρτα
5. Ευγενία Λουπάκη • Ακολουθία Fibonacci
6. Βασίλης Πολύζος • Κρεολή Σελήνη

Η έκδοση παρουσιάζεται τo Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011, στις 12 το μεσημέρι, στο χώρο των εκδόσεων Γαβριηλίδη, art bar ποιήματα και εγκλήματα, Αγίας Ειρήνης 17, Μοναστηράκι (τηλ. 210/3228839), σε έναν μικρό Μαραθώνιο ποίησης, όπου οι ποιητές διαβάζουν τα επιλεγμένα ποίηματά τους.

Η κατάφαση στο φαινόμενο της ζωής

Γράφει ο Γιώργος Βέης | περιοδικό Τα Ποιητικά, τχ. 3,
Σεπτέμβριος 2011 »»

Μαρία Χρονιάρη, Εκεί που αλλάζω ζωές, εκδ. Απόπειρα

Πρώτη εμφάνιση. Η ομολογία πίστεως στις αξίες της αυτοσυγκέντρωσης πειστική. Εξ όνυχος: «Μαδάω τις βλεφαρίδες μου με το τσιμπιδάκι των φρυδιών. Μια μέρα θα βγάλω και τα μάτια μου. Η ψυχή βλέπει πιο καθαρά. Μέχρι κι αυτή να βγει. Από ανάγκη». Η ερωτική διάσταση παρούσα. Οδυνηρή, αλλά όχι μάταιη: Έτσι, δι’ αυτής σχηματίζεται ένα είδος αυτογνωσίας. Εξ ου και η αποστροφή: «Τίποτα δεν έζησα χωρίς να φοβάμαι μην τσαλακωθείς». Η κατάφαση στο φαινόμενο της ζωής τεκμαίρεται αβίαστα. Οι γυμνοί στίχοι υποδηλώνουν ενίοτε βούληση αντίστασης στο παρακείμενο χάος. Ήτοι: «Ένωσες την αρχή με το τέλος σε μια ακροστιχίδα σιωπής. Όλα τα άλλα έμειναν σε εκκρεμότητα. Κι η αγκαλιά μου γέμισε παγωμένα καλώδια».

Εκεί που αλλάζω ζωές στο Ποιείν

Δείγματα γραφής της Μαρίας Χρονιάρη από την ποιητική της συλλογή Εκεί που αλλάζω ζωές στο Ποιείν, και σχόλια αναγνωστών. »»

Το πληθυντικό σώμα της αγάπης

Γράφει ο Σταύρος Σταυρόπουλος | Η Αυγή,
«Αναγνώσεις» | Κυριακή 15 Μαΐου 2011 »»

Μαρία Χρονιάρη, Εκεί που αλλάζω ζωές, Απόπειρα, σελ. 57

Τα τοπία της Μαρίας Χρονιάρη συσπειρώνουν γύρω τους την διακύμανση μιας ταχυπαλμίας της μνήμης που πάλλεται προς το  αναπόδραστο της ύπαρξης. Κυρίως, όμως, είναι ανοιχτά στην αγάπη, με τον τρόπο και το μέτρο που η σημερινή κοινωνική συνθήκη αρνείται να ενστερνιστεί. Εδώ δεν πρόκειται για τη λέξη αγάπη που απλώς εγκολπώνεται την έννοια της εγκατάλειψης ή της ερημίας — εμφανώς επηρεασμένη από τη νεωτερικότητα — ή για μια ακόμα εκδοχή αναψηλάφησης του ρομαντισμού.