Γιάννης Βλαχογιάννης • Το Μεσολόγγι της Εξόδου

Η Ιστορία μέσα από τη λογοτεχνία

σσ. 190, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
Επιστημονική και Φιλολογική Επιμέλεια, Έρευνα, Εισαγωγή, Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
I S B N: 960-537-375-7,
πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2026
Λ.Τ. 14.00 € (Φ Π Α)

Μια πόλη σύμβολο, το Μεσολόγγι, και ένας λογοτέχνης με ιστοριοδιφικές ανησυχίες και αρχειακές ερευνητικές «εμμονές», ο Γιάννης Βλαχογιάννης, συναντώνται μέσα στις δεκαοχτώ κειμενικές γραφές της παρούσας συλλογής. Απηχήσεις και συνδέσεις της σουλιώτικης ρίζας του συγγραφέα με τα ιστορικά συμβάντα, αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις γύρω από παλιά εθιμικά ζητήματα τιμής, τραγικές μητρότητες δραματικών δεσμών, ανυπότακτες παιδικότητες αναδυόμενων ηλικιακών ξεσηκωμών, ειδεχθείς προδοσίες ευκαταφρόνητων μικροτήτων, αντανακλάσεις ανθρωπιάς μέσα σε απάνθρωπες πολεμικές συνθήκες, τραυματικές επιστροφές μέσα από συναισθηματικά αδιέξοδα και ψυχικούς κλυδωνισμούς, παροπλισμοί και ανήθικες αποσιωπήσεις της συνειδητής λήθης, σιωπές από το χτες μέσα στην ανούσια φασαρία του σήμερα, προχώματα ενθύμησης, έρχονται εδώ, για να υψωθεί το βαθιά ανθρώπινο και να ταπεινωθεί το απάνθρωπο, να τραγουδηθεί το ηρωικό, να μην ξεχαστεί το χρέος σε όσους έστρωσαν στους δικούς τους καιρούς, μέρος σημαντικό και πολύτιμο των δικών μας δρόμων, κάνοντας αυτό που τους αναλογούσε.)

Ο Γιάννης Βλαχογιάννης (Επαχτίτης) (Ναύπακτος1867–Αθήνα 1945) είναι λογοτέχνης της γενιάς του 1880, ιστοριοδίφης, συγγραφέας ιστορικών μελετών, εκδότης και συλλέκτης. Συνδέθηκε, με επιρροές από τον οικογενειακό του περίγυρο, όσο κανείς άλλος με τον κόσμο του ’21 μέσα από την πεισμώδη και ασταμάτητη ερευνητική του αφοσίωση, διασώζοντας και φέροντας στο φως πολύτιμα αρχεία και ντοκουμέντα της Ελληνικής Επανάστασης (Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, του Σπυρομίλιου, Στρατιωτικά Ενθυμήματα του Νικολάου Κασομούλη κ.ά.). Έγραψε στη δημοτική γλώσσα ηθογραφικά διηγήματα και αργότερα επικεντρώθηκε στο ηθοπολεμικό λογοτεχνικό διήγημα και τις ιστορικές μελέτες. Προκάλεσε τη δημιουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) από τον Ελ. Βενιζέλο το 1915, δωρίζοντας ως πρώτη συλλογή τη δική του προσωπική, ενώ συνδέθηκε με προσωπικότητες των Γραμμάτων της εποχής του (Αλ. Παπαδιαμάντης, Γ. Δροσίνης. Αντρ. Καρκαβίτσας).

Δημήτρης Β. Προύσαλης σπούδασε Παιδαγωγικά, Βιβλιοθηκονομία και Ειδική Αγωγή. Κατέχει Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών («Λαογραφία και Πολιτισμός») και είναι Υπ. Δρ ΠΤΔΕ ΕΚΠΑ. Από το 1988 δάσκαλος στη Δημόσια Εκπαίδευση. Aσχολείται με την επιτόπια και αρχειακή έρευνα, καταγραφή και μελέτη του λαϊκού παραμυθιού από το 1999. Αφηγείται από το 2003 ιστορίες της λαϊκής προφορικής παράδοσης (λαϊκά παραμύθια, παραδόσεις, μύθους, θρύλους, μυθολογικές ιστορίες), καθώς και ιστορίες από το 1821, συνεργαζόμενος με ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έχει συμμετάσχει σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια, ημερίδες και συμπόσια, με εισηγήσεις για τον κόσμο του λαϊκού παραμυθιού με δημοσιεύσεις στα πρακτικά. Από το 2001 έχει κυκλοφορήσει συνολικά 34 βιβλία — τα 24 με παραμυθολογικό περιεχόμενο. Καλλιτεχνικός διευθυντής των Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη με τη συνεργασία τοπικών φορέων, και του Φεστιβάλ Αφήγησης Αθήνα… μια πόλη παραμύθια με τη συνεργασία του ΟΠΑΝΔΑ. Τακτικό μέλος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και συνιδρυτικό του Σ.ΕΠ.ΑΦ.Ι (Σωματείο Επαγγελματιών Αφήγησης Ιστόρησης).

Τα Παραμύθια του Κάτω Κόσμου στο Περιβολάκι

Το βιβλιοπωλείο Αμόνι, η κολεκτίβα εργασίας Περιβολάκι και οι εκδόσεις Απόπειρα παρουσιάζουν τα Παραμύθια του Κάτω Κόσμου. Την αφήγηση των παραμυθιών θα κάνει ο Δημήτρης Προύσαλης, προφορικός αφηγητής και επιμελητής της συλλογής.

Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025, στις 6.30 μμ στην κολεκτίβα εργασίας Περιβολάκι, Αθηναίου 7, πλατεία Ηούς, Κάτω Πετράλωνα. 

Σε όλα εκείνα τα αγαπημένα πρόσωπα που μας στέρησε η απώλεια, αλλά τα κουβαλάμε πάντα μέσα μας. — Δ.Π.

 

Τα άσεμνα παραμύθια στην Κρήτη

ΑΣΕΜΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

Σάββατα 1, 8, 15 Φεβρουαρίου 2025

21.00

Θεατροδρόμιο (Στρατηγού Πεζανού, έναντι Αγίου Μηνά)

6947815781 

 

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία/ερμηνεία: Νικολέτα Δάφνου, Ελένη Στρατάκη

Κείμενο: Δημήτρης Προύσαλης (από το βιβλίο Άσεμνα, σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια)

Ενδυματολογική επιμέλεια: Άννα Μαχαιριανάκη

Μουσική επιμέλεια: Νικολέτα Δάφνου

Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Χανιωτάκη

Φωτογραφίες: Μάνος Πολιτάκης

Σχεδίαση αφίσας: Λίλα Δάφνου 

 

Νικολέτα και Λίλα Δάφνου.

 

Ο Δημήτρης Β. Προύσαλης υπογράφει τα βιβλία του στο 52ο Φεστιβάλ Βιβλίου

Την Παρασκευή 13 και το Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου από τις 8 το βράδυ ο Δημήτρης Προύσαλης υπογράφει τα βιβλία του στο περίπτερο 123 των εκδόσεων Απόπειρα.

Δημήτρης Β. Προύσαλης • Παραμύθια, μύθοι, παραδόσεις και λαϊκές ιστορίες του Φωτάκου

Σύμμεικτα λαογραφικά του προφορικού λόγου

σσ. 232, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N 978-960-537-349-8,
Απόπειρα, Ιούλιος 2024
Λ.Τ.: 16,00 € (+ Φ Π Α)

Η αγάπη για το λαό σου και τον τόπο σου μπορεί να εκφραστεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Τούτο αποδεικνύει ο Φώτιος Χρυσανθόπουλος, γνωστός ως Φωτάκος, πρώτος υπασπιστής του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

Μετά τις ασταμάτητες μάχες μέχρι την οριστική απελευθέρωση του Μοριά το 1828, ο Φωτάκος υπηρετεί την ευρύτερη πατρίδα του και με την πένα, αφού παρουσιάζεται ανάμεσα στους πολυγραφότερους αγωνιστές της Επανάστασης του 1821 μαζί με τον Χριστόφορο Περραιβό.

Στην παρούσα συλλογή συγκεντρώνονται και παρουσιάζονται σχεδόν 140 χρόνια μετά την πρώτη τους περιοδική κυκλοφορία στα 1886, ενενήντα έξι  μικροαφηγήσεις από τον κόσμο του Φωτάκου, καλύπτοντας ένα διάστημα πολλών και σύνθετων αλλαγών και αναταράξεων πριν από τον Μεγάλο Ξεσηκωμό, κατά τη διάρκειά του και αργότερα  στα πρώτα χρόνια του αναδυόμενου νεοελληνικού κράτους.

Λαϊκά παραμύθια, αισώπειοι και αιτιολογικοί μύθοι, ευτράπελες χιουμοριστικές ιστορίες και ανέκδοτα, λαϊκές παραδόσεις, διδακτικές αφηγήσεις, εθνογραφικές και γλωσσικές παρατηρήσεις με κοινωνιολογικές αναφορές και άτυπου λαογραφικού χαρακτήρα καταγραφές, συνθέτουν το υλικό που απαγκιάζει εδώ, αναμένοντας προσκλητικά το ερευνητικό ενδιαφέρον των μελετητών και του παραμυθόφιλου κόσμου, ανοίγοντας ένα παράθυρο ανταμώματος στον άγνωστο κόσμο του 1821 και αποκαλύπτουν με έκπληξη και σκωπτικότητα πτυχές των ανθρώπων του.

Με την υποστήριξη

Βιβλία για το καλοκαίρι του 2024

γράφει η Elisabetta Casalotti | Inside story,
Δευτέρα 29 Ιουλίου 2024 »»

Δημήτρης Β. Προύσαλης, Άσεμνα, σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια.

Πρόκειται για μια σπάνια συλλογή από λαϊκά παραμύθια από όλον τον κόσμο με επίκεντρο τη σεξουαλικότητα, που λειτουργούν με διάθεση προκλητική και απώτερο στόχο την πρόκληση του γέλιου, αλλά κυρίως την ψυχαγωγία. Το υλικό αυτό παρουσίασε μεγάλη δυσκολία τόσο στον εντοπισμό, όσο και στη γλωσσική του απόδοση και είναι αποτέλεσμα μιας πολυετούς έρευνας.

Όπως γράφει ο Δημήτρης Προύσαλης στην εισαγωγή, μέσα από επινοημένες φαντασιακά ιστορίες – οι οποίες πιθανά αντανακλούν και πραγματικά γεγονότα – και υπό την ασφάλεια της απόστασης του «Μια φορά και ένα καιρό...» προσεγγίζονται μια σειρά από αναδυόμενα θέματα που άπτονται της σεξουαλικής λειτουργίας. Είναι γεγονός ότι μέσα από την προσεκτική διατύπωση πολύτιμων ευρημάτων επιτυγχάνει την απομυθοποίηση του σεξ σε όλες της εκφάνσεις του, μακριά από τη λογική της σύγχρονης πορνογραφίας.

Για την αντιμετώπιση ενός – με όλες τις έννοιες – καυτού καλοκαιριού, τίποτε καλύτερο, τουλάχιστον για εμένα, από την ανάγνωση ενός βιβλίου που προσφέρει ψυχαγωγία αλλά και βαθιά γνώση μιας λαϊκής «προφορικής» λογοτεχνίας που επικεντρώνεται στην άσεμνη-ερωτική λαογραφία – έναν κλάδο της λαογραφικής επιστήμης που για πολύ καιρό αποτέλεσε ταμπού για τις σύγχρονες κοινωνίες. 

Ο Δημήτρης Προύσαλης για τα «Επιγράμματα» του Μαρτιάλη

Γράφει ο Δημήτρης Προύσαλης στο ιστολόγιο Στων παραμυθιών τα σταυροδρόμια »»

Αν και το παρόν ιστολόγιο προσανατολίζεται και κινείται σταθερά στην προβολή και ανάδειξη του λαϊκού παραμυθιακού λόγου και της αφηγηματικής του προσέγγισης, κατά καιρούς ο γράφων επιμελητής αναρτά υλικό φιλολογικού, λογοτεχνικού ή ιστορικού περιεχομένου που εκτιμά πως αξίζει της γενικότερης βιβλιοφιλικής προσοχής ενός πλατιού κοινού. Στην παρούσα περίπτωση λοιπόν, παρουσιάζεται ένα μικρό επιλεγμένο μέρος της «εξειδίκευσης» του δημιουργού του. Ο Ρωμαίος Μάρκος Βαλέριος Μαρτιάλης (40–104 μ.Χ.) με ιβηρική καταγωγή, υπήρξε ένας εξαιρετικός επιγραμματοποιός της εποχής του, αφού συνέγραψε δώδεκα βιβλία με περισσότερα από 1500 ποιήματα, από διατυπωμένες απόψεις-εκτιμήσεις-κρίσεις με σύντομο ποιητικό τρόπο, τα οποία εκδόθηκαν στα χρόνια 86–106 μ.Χ. Τα περισσότερα από τα Επιγράμματα, ένα ιδιαίτερο γραμματειακό είδος, έχουν καυστικό χαρακτήρα και αναφέρονται σε πλειάδα προσώπων της επώνυμης ρωμαϊκής κοινωνίας της εποχής του, όπως πχ αυτοκράτορες, αξιωματούχους, συγγραφείς, φιλοσόφους, νομικούς, δασκάλους, μονομάχους, εργολάβους ή ακόμη και σκλάβους, άντρες και γυναίκες.

Ο χαρακτήρας των επιγραμμάτων που επέλεξε με ιδιαίτερη επιμέλεια η φιλόλογος-λογοτέχνης Καίτη Βασιλάκου, διακρίνονται από την σκωπτικότητά τους, αλλά και για την αμεσότητα μιας έμμεσης κριτικής που αναφέρεται σε επιλήψιμες ανθρώπινες συμπεριφορές με ηθική αντανάκλαση. Αν έχουν ενδιαφέρον στις μέρες μας, αυτό οφείλεται στο σατιρικό στοιχείο που αναδύεται έντονα, αναδεικνύοντας τη δύναμή του διαχρονικά. Η επιλογή των συγκεκριμένων επιγραμμάτων τής εν λόγω έκδοσης Επιγράμματα των εκδόσεων Απόπειρα (Μάιος 2024), με βάθος και πηγή αναζήτησης την τρίτομη έκδοση του D. R. Shackleton Anthologia Latina (Loeb, 1993), σχετίζεται με τους ανθρώπινους χαρακτήρες και τη θέση τους στη ρωμαϊκή κοινωνία, που φαίνεται να μοιάζουν πολύ με εκείνους της σημερινής εποχής και ας μας χωρίζουν πάνω από είκοσι αιώνες με το έργο του Μαρτιάλη.

Σε κάθε περίπτωση το αναγνωστικό κοινό θα χαρεί, θα διασκεδάσει και σίγουρα θα προβληματιστεί θερικά από τα γραφόμενα.

Ένα μικρό δείγμα:

Έχει ο Αφρικανός εκατομμύρια κι όμως κι άλλα κυνηγά. Η Τύχη δίνει σε πολλούς πάρα πολλά μα σε κανέναν αρκετά.

Θαΐδα, σε κανέναν δεν λες όχι, αλλά αν γι' αυτό δεν ντρέπεσαι, για τούτο ας ντρέπεσαι τουλάχιστον, πως όχι, Θαΐδα, σε τίποτα δεν λες.

Γιατί, άμα είναι να απαγγείλεις, τυλίγεις το φουλάρι στο λαιμό σου; Αυτό ταιριάζει πιο πολύ στα αυτιά μας.

Μέχρι τώρα γιατρός ήταν ο Δίαυλος: τώρα είναι νεκροθάφτης. Ό,τι ως νεκροθάφτης κάνει, και ως γιατρός το έκανε.

Δημήτρης Β Προύσαλης

 

Τα «Άσεμνα σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια» στον Κάκτο

Τη Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου 2023, στις 8 το βράδυ, ο Δημήτρης Προύσαλης αφηγείται Άσεμνα σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια στο καφέ-μπαρ Κάκτος, οδός Γκίνη 4, Χαλάνδρι.

Δημήτρης Φιλελές • Ο παραμυθιακός λόγος στη σύγχρονη εποχή

γράφει ο Δημήτρης Φιλελές | fractal,
Τρίτη 21 Νοεμβρίου 2023 »»

Δημήτρης Β. Προύσαλης: Άσεμνα, σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια, Απόπειρα, 2023

Γεννηθήκαμε μέσα στο σώμα μας. Και δεν μπορεί παρά να το αγαπάμε με όλα του τα φυσικά προτερήματα ή ελαττώματα. Όμως οι θρησκευτικές πεποιθήσεις – ανθρώπινα, δηλαδή, κατασκευάσματα – μας επέβαλαν, καθεμιά με τον τρόπο της, το ένδυμα, το «φύλλο συκής», ή, αν θέλετε, τη σεμνότητα, ή, αν προτιμάτε, το αίσθημα ντροπής γι’ αυτό που είμαστε. Εκπαιδευτήκαμε να  πιστεύουμε ότι οφείλουμε να κρυβόμαστε, ενώ η φύση μας είναι αντίθετη σ’ αυτό. Η φύση μας επιθυμεί να ζούμε σώμα με σώμα, να το θαυμάζουμε, να μας διεγείρει, να νιώθουμε τη φυσική έλξη και να θέλουμε το ένα σώμα να μπει μέσα στο άλλο – και όταν αυτό συμβαίνει, να γίνεται ο κινητήριος μοχλός της ζωής αλλά και της διαιώνισης του είδους. Όσο πιο συντηρητικές υπήρξαν ή εξακολουθούν να είναι οι κοινωνίες, βαφτίζοντας ως ηθικό το αφύσικο και ως λογικό το παράλογο, τόσο οι άνθρωποι θα βρίσκουν τρόπους για να ακολουθήσουν τον δρόμο που η φύση τους επιτάσσει.

Τα «Άσεμνα σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια στο Free Thinking Zone

 Το Βιβλιοπωλείο-Cafe Free Thinking Zone και η Απόπειρα με χαρά προσκαλούν  τους φίλους και τις φίλες των παραμυθιακών συλλογών της προφορικής παράδοσης
την Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2023, ώρα 19.00-21.00
Οδός Σκουφά 64 στη συμβολή με τον πεζόδρομο της οδού Γριβαίων (Κολωνάκι)
στην παρουσίαση της καινούριας συλλογής του Δημήτρη Β. Προύσαλη, προφορικού αφηγητή, ερευνητή και Υπ. Δρ ΕΚΠΑ

Άσεμνα, σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια

Για τη συλλογή θα μιλήσουν:

Εμμανουέλα Κατρινάκη,
Ερευνήτρια Κέντρου Ελληνικής Λαογραφίας

Δημήτρης Φιλελές,
Ποιητής, λογοτέχνης

Δηήτρης Β. Προύσαλης,
προφορικός ερευνητής, Υπ. Δρ ΕΚΠΑ,
επιμελητής της συλλογής

Θα ακολουθήσει προφορική αφήγηση από το υλικό της συλλογής με τη μουσική συνοδεία του Φίλιππου Πλακιά.

Πρόκειται για ένα σπάνιο, άγνωστο  και δυσεύρετο υλικό, λόγω του ιδιαίτερου περιεχομένου του, το οποίο αποτελεί μια αποκαλυπτική προσέγγιση της ζωοποιού ενέργειας και λειτουργίας του ανθρώπου. Οι 75 επιλςγμένες ιστορίες προέρχονται από όλες τις γεωγραφικές ηπείρους,  τις άκρες του κόσμου σε μήκη και πλάτη αλλά και τα βαθύτερα της ανθρώπινης ψυχής, αναδύονται από πλήθος προφορικών παραδόσεων διαφορετικών ηθοεθιμικών κοινωνικοπολιτισμικών πλαισίων. Η λαϊκή μυθοπλασία με την πολύπτυχη ανάδειξη μιας σειράς ζητημάτων που σχετίζονται με την εμφάνιση, εκδήλωση, λειτουργία αλλά και συνέπεια της σεξουαλικής συμπεριφοράς του ανθρώπινου είδους. εκπλήσσει μέσα από την πολύπτυχη καταγραφή του συλλογικού φαντασιακού σε πλήθος λαών και εθνοτικών πληθυσμών και αποτελεί μια πλούσια, ενδιαφέρουσα και συναρπαστική διαδρομή στην πορεία του σνθρώπου προς τη σεξουαλική του αυτεπίγνωση και προσδιορισμό.

Δημήτρης Β. Προύσαλης • Άσεμνα, σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια

Επιλογή, επιμέλεια, εισαγωγή: Δημήτρης Β. Προύσαλης
Πρόλογος: Γιώργος Κατσαδώρος
σσ. 350, σχήμα 130×205 χιλ.
I S B N 978-960-537-330-0
Απόπειρα, Πρώτη έκδοση, 2022
Σειρά: Του Κόσμου τα Παραμύθια • αρ. 46
Λ.Τ.: 18,00 € (+ Φ Π Α)

Παραμύθια λαϊκά απ’ το ασυνείδητο του συλλογικού φαντασιακού με επίκεντρο τη σεξουαλικότητα: Η ανατομική «τοπογεωγράφηση», η υπερμεγέθυνση και απομεγέθυνση των οργάνων, οι επιθυμίες του ανικανοποίητου, η φαντασίωση και πραγμάτωση της απόλαυσης στην πράξη, η επίγνωση της σωματικής λειτουργίας, το μαγικό στοιχείο της υπερβολής και υπέρβασης, η κοινωνική κριτική της ηθικής διολίσθησης, η κατάδειξη του αισχρού και ανήθικου, η διάσταση του πρόστυχου, η σαρκική έλλειψη ως εξάρτηση, η επινοημένη παρανόηση, η ηθικοπλαστική χάλκευση και απόκλιση, η δημοσιοποίηση του ιδιωτικού, η άγνοια της ηλικιακής ανωριμότητας, η πρόθεση εκμετάλλευσης, η επιβολή της δύναμης, η στηλίτευση της έξης, η περιέργεια της απειρίας, η μύηση στην άγνωστη λειτουργία του ανακαλυπτόμενου σώματος, η διαπαιδαγωγητική διάθεση, η αιτιολογική επεξήγηση, η σωματική εκδίκηση, η περιθωριοποίηση του ηθικά μη ενδεδειγμένου και αποδεκτού, η αντικληρική αντανάκλαση ως στηλίτευση και λαϊκή αντίδραση, η δικαίωση των διαρκώς αδικουμένων, ο ασίγαστος δίχως χρονικά στεγανά πόθος της τρίτης ηλικίας, η προσωποποίηση της αποκά­λυψης, η διαπίστωση της αυτοανακάλυψης, η φιλοσοφική διάσταση της εμπειρίας, επιθυμίας και απώλειας του σεξουαλικού στοιχείου ως αναστοχαστική διεργασία, οι μυθολογικές αποτυπώσεις, είναι μερικά από τα θέματα που μπορεί κάποιος να αναγνωρίσει μέσα στις προφορικές ιστορίες των λαών από τις πέντε ηπείρους.

Δημήτρης Β. Προύσαλης • Παραμύθια, μύθοι, παραδόσεις και άγνωστες ιστορίες από τον κόσμο του 1821

σσ. 322, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N: 978-960-537-315-3,
Λ.Τ. 16,00 € + Φ Π Α
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, # 44
Πρώτη έκδοση: Απόπειρα, Δεκέμβριος 2021

Ένα βιβλίο συμβολή στο ορόσημο της Εθνικής Παλιγγενεσίας 200 χρόνια μετά την επανεκκίνηση του Ελληνισμού.

Ιστορίες βγαλμένες μέσα από τον αχό της Ιστορίας, αφηγήσεις από τον κόσμο των καριοφιλιών, που ανασαίνει παράλληλα με τη μυθοπλαστική προσέγγιση της πραγματικότητας του 1821. Παραμύθια λαϊκά, μύθοι του Αισώπου, προφορικές παραδόσεις, διδακτικές και αιτιολογικές ιστορίες, παραβολικές ιστορήσεις, λαϊκά ανέκδοτα, αφηγήσεις ονείρων, προλήψεις και αντιλήψεις υφαίνουν το τοπίο του συλλογικού φαντασιακού μέσα σε χρόνο πραγματικό. Στον διάβα του άυλου κόσμου, στα σταυροδρόμια που συναντιέται ο λόγος με την πράξη, οι ιστορίες ανταμώνουν μικρά και μεγάλα γεγονότα της Επανάστασης σε ένα συναπάντημα προσώπων, ενεργειών, τόπων, συμπεριφορών, για να φανερωθεί το αδύνατο, να εκλογικευτεί το παράλογο, να ιδωθεί το θαυμαστό, να αναδυθεί το ανθρώπινο, να μην ξεχαστεί το απάνθρωπο, να τραγουδηθεί το ηρωικό.

Διακόσιες ιστορίες της περιόδου λίγο πριν από το ξεκίνημα του 21 μέχρι και τη λήξη των αναμετρήσεων, γίνονται σπόρος από το χτες που επιζητεί να μπολιάσει αυτό που σήμερα αγκομαχά, για να οργώσει ένα αύριο φωτεινότερο. Αφηγήσεις που ανασαίνουν μέσα από τα απομνημονεύματα των πρωταγωνιστών, τις ιστορικές μελέτες, την επιστολική αλληλογραφία, τα επίσημα αρχεία, τις προσωπικές μαρτυρίες, τις δημοσιογραφικές δημοσιεύσεις παρουσιάζοντας έναν κόσμο αλλιώτικο, που αναζητά την περίσκεψη, τον σεβασμό, τον αναστοχασμό.

(Κείμενο από το οπισθόφυλλο της έκδοσης.)

Μύθοι, θρύλοι, παραδόσεις σαν παραμύθια

Επιστημονική και Φιλολογική επιμέλεια,
Πρόλογος, Σημειώσεις Δημήτρης Β. Προύσαλης
έκδοση χαρτόδετη, σχήμα 13 × 20,5 εκ., σσ. 179
I S B N 978-960-537-292-7
Αθήνα 2020
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια #43
Λ.Τ.: 12 € + (Φ Π Α)

 


Ένα βιβλίο γεμάτο ιστορίες θρυλικές και κεράσματα απ’ τον κόσμο της μυθολογίας ελληνικής και αλλότριας, αφηγήματα του Αισώπου και λαϊκές παραδόσεις όλο ξαφνιάσματα, περιμένει τους φίλους της προφορικής λογοτεχνίας και των αφηγήσεων να αναζητήσουν ενδιαφέροντα θέματα στοχασμού αλλά και ουσιαστικής αγωγής της ψυχής.

Πέντε ιστορίες για του φεγγαριού τον κόσμο κρυμμένες μέσα σε ανάσες ανθρώπων και θεών και σε καρβέλια του ψωμιού κακοψημένα, ένα γεφύρι δώρο του διαβόλου κι απάτητο απ’ τον ίδιο, και μια μάνα με φτερά που γέννησε μέρες καλοκαιριού στη μέση του χειμώνα, ένας ήρωας σκοτεινός πριν περπατήσει στης αρετής τα μονοπάτια, τρεις πύργοι και άνθρωποι με μάτια τρία στο κατώφλι τους, μια Αταλάντη νύμφη ανίκητη στο δρόμο, ένα παλικάρι με όνομα λουλουδιού που αρνιέται μια κόρη αόρατη του απόηχου, δυο ξυλοκόποι κρίνονται στου ψαριού την κόψη και του τσεκουριού την όψη, μια γέννα μουσική των οργάνων, κάμποσες αγελούδες με διάθεση διαβολική, μια λίμνη που βούλιαξε στοιχειά και έπνιξε πόθους μιαρούς κι ανομολόγητους, μια μαϊμού καβάλα στο δελφίνι κι ένας Αλέξανδρος Μέγας σαν το λόγο της Γοργόνας που τον γύρεψε, περιμένουν να προκαλέσουν συζητήσεις και να δώσουν ιδέες και εμπνεύσεις για νέες αφηγήσεις…

Γράφουν και αφηγούνται

Αγγελική Αγαλιανού Μαρούσα Απειρανθίτου Δώρα Γεωργιάδου Θεόδωρος Ίντας Φλώρα Κολιαράκη Έλλη Κούβαρη Αναστασία Κουκουζέλη Αγγελική Μπεμπλιδάκη Σέβη Οικονόμου

Παραμύθια με Σοφούς τρελούς

Επιμέλεια, Πρόλογος, Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
έκδοση χαρτόδετη, σχήμα 13 × 20,5 εκ., σσ. 209,
I S B N 978-960-537-273-6,
Απόπειρα, Αθήνα 2019
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, #40
Λ.Τ. 12 € (+ ΦΠΑ)

Γράφουν και αφηγούνται

Βέρα Αισώπου Μαρούσα Απειρανθίτου Θεόδωρος Ίντας Αποστολία Καφφέ Αγγελική Καψωμενάκη Φλώρα Κολιαράκη Έλλη Κούβαρη Αναστασία Κουκουζέλη

Ερμιόνη Ντέτσικα Δημήτρης Β. Προύσαλης Λουκία Σουγιά Κωνσταντία Τσαλαπατάνη Αναστασία Φλωράκη Ιωάννα Φώκου Λίζη Χανδακάρη Δημοσθένης Χαρούλης Ελεάνα Χατζάκη

Ένα βιβλίο γεμάτο ιστορίες από τα καμώματα Σοφών τρελών περιμένει τους φίλους των λαϊκών παραμυθιών να αναζητήσουν βαθύτερα μηνύματα εκεί που η τρέλα κρύβει τη σοφία, η επικοινωνιακή αταξία επιδιώκει νέα ισορροπία, οι ρηχές κοινωνικές συμβάσεις φωνάζουν για υπονομεύσεις, το σώφρον κρύβει παραλογισμούς, οι επιφανειακοί ορθολογισμοί επιζητούν ανατροπές, αυτό που ακολουθούν οι πολλοί δεν είναι πάντα λογικό…

Μια μπουγάδα ενάντια σε δύσκολους καιρούς και ένας αγαθός που γνώρισε το σέβας των πολλών, δυο συζυγικά καβγαδάκια περιωπής απαντούν ένα καρφί και ένα καζάνι, ένα πουγκί με παρά μία λίρες χίλιες αντικρίζει τρεις τρίχες λιονταριού της τρέλας που κρύβουν τη δύναμη της αγάπης. Ένα χαστούκι πληρωμένο όπως έπρεπε κι ένας κόκορας στο κοτέτσι ανθρωπόμορφων ορνίθων. Μια καρυδιά θεόρατη και ένα ζευγάρι γιορταστικά φαρδομάνικα συναπαντιούνται με έναν αναζητητή της αλήθειας που ανάποδα τραβά στο δρόμο της. Κάπου ακούγονται σχέδια ανθρώπων που δεν συμβαδίζουν με τις σκέψεις του Θεού. Μια μυρωδιά από συνταγή ξεχωριστή που πληρώνεται με κουδούνισμα, μια γλώσσα που για όλα έχει λόγο, ένας τρελός κασιδιάρης, ένα φέσι και ένα πουκάμισο που φέρνουν δικαιοσύνη, ένα κιούπι που φωνάζει ενοχλητικές αλήθειες, παράλογοι λογαριασμοί που δικαιολογούν γέννες, μια χούφτα θαύματα της παραξενιάς και ένας χαζός καταστροφέας που η τύχη τού χαμογελά, απαγκιάζουν στις αγκάλες της τρέλας για να προκαλέσουν νέες διαδρομές στην κατάκτηση της σοφίας.

Οι Θρ…αμβοι και απώλειες στο Ώρα Ελλάδος

Τη Δευτέρα 19 Νοεμβρίου στις 7.30 το βράδυ, ο Δημήτρης Φιλελές και η ποιητική συλλογή του Θρ…ίαμβοι και απώλειες συναντούν στο Ώρα Ελλάδος,
τον φιλόλογο και συγγραφέα Χρίστο Ρώμα,
και τον δρα Πολιτισμικής Γεωγραφίας (Paris vii) Γιάννη Ρέντζο,
που μιλούν για το βιβλίο και για τον συγγραφέα.

Συντονίζει ο Δημήτρης Προύσαλης, δάσκαλος, αφηγητής λαϊκών ιστοριών και υποψήφιος δρ Λαογραφίας εκπα.
Μελοποιημένα ποιήματα ερμηνεύουν
ο Νίκος Βρεττός και ο Φίλιππος Πλακιάς.
Ποιήματα διαβάζει η ηθοποιός Κατερίνα Γκατζόγια.


Ώρα Ελλάδος
Άστιγγος 13–15, Αθήνα 105 55, τηλ.: 215/5559137

event στο Facebook »

Τα παραμύθια στο Polis Art Café

Την Τρίτη 30 Οκτωβρίου στις 8 το βράδυ, στο Polis Art Café (Στοά Βιβλίου, Πεσμαζόγλου 5) παρουσιάζονται οι 3 συλλογές παραμυθιών με θέματα εμπνευσμένα από τα ετήσια θέματα της Παγκόσμιας Ημέρας Αφήγησης (WSD, 20 Μαρτίου): Παραμύθια των ευχών, Παραμύθια με δυνατές γυναίκες, Παραμύθια των μεταμορφώσεων.

Μιλούν η Μαρούσα Απειρανθίτου, ΜΔΕ Εγκληματολογίας και Εκπαίδευσης, αφηγήτρια· η Νίκη Τσάμπρα, Μουσικο-Παιδαγωγός, αφηγήτρια· η Ιωάννα Φώκου, Εκπ/κός, ΜΔΕ Λαογραφίας και Μαθηματικών, αφηγήτρια· και ο Δημήτρης Β. Προύσαλης, Εκπ/κός, Υπ. Δρ Λαογραφίας ΕΚΠΑ, αφηγητής, επιμελητής των θεματικών εκδόσεων.

Ακολουθεί προφορική αφήγηση επιλεγμένων ιστοριών από τους συγγραφείς αφηγητές τους.

Θρύλοι από τη μεσαιωνική Ισπανία

γράφει ο Δημήτρης Προύσαλης

Με τον αριθμό 35 και τίτλο Θρύλοι και παραμύθια από την μεσαιωνική Ισπανία, σε επιμέλεια του Νίκου Μάντζιου, κυκλοφόρησε πρόσφατα μια νέα συλλογή ιστοριών στη σειρά «Του κόσμου τα παραμύθια» από την Απόπειρα.

Πρόκειται για ένα υλικό που αποτελείται από δύο μέρη, δέκα θρύλους και επτά λαϊκά παραμύθια που εκτέθηκαν προφορικά και κυρίως γραπτά μέσα σ’ ένα διάστημα οκτώ αιώνων (7ος αι. μΧ - 14ος αι. μ.Χ.) στην ισπανική Ιβηρική από τα χρόνια της παρουσίας των Βησιγότθων ως τις μέρες των Αράβων.

Οι θρύλοι, ως είδος της προφορικής λογοτεχνίας, αποτελούν λαϊκές παραδόσεις – δηλαδή πιστευτές υποθέσεις που συνδέονται με πραγματικά ιστορικά πρόσωπα και χώρους υπαρκτούς, ιδωμένες όμως μέσα από το συλλογικό φαντασιακό του λαού. Το περιεχόμενο των παρόντων θρύλων αφορά θέματα από την ιπποτική ατμόσφαιρα της ζωής των ευγενών με ενδοοικογενειακές και εμφύλιες συγκρούσεις, ερωτικές περιπέτειες, ζητήματα τιμής, ηρωικές αναμετρήσεις μέσα σε ένα πλαίσιο θρησκευτικό και πολεμικό που χρωματίζεται από την κατοχή της χερσονήσου από τους Άραβες και τη σκληρή αντιπαράθεση μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων για την κυριαρχία στην περιοχή.

Παραμύθια των μεταμορφώσεων

Επιμέλεια, Πρόλογος, Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
έκδοση χαρτόδετη, σχήμα 13 × 20,5 εκ., σσ. 209,
I S B N 978-960-537-247-7,
Απόπειρα, Αθήνα 2018
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, #37
Λ.Τ. 12 € (+ ΦΠΑ)

Γράφουν και αφηγούνται

Μαρούσα Απειρανθίτου Δώρα Γεωργιάδου Θεόδωρος Ίντας Κάτια Καντούρη Φλώρα Κολιαράκη Αναστασία Κοντορούδα Έλλη Κούβαρη Αναστασία Κουκουζέλη Θάλεια Κατερίνα Νάκου

Πολυξένη Παπαδοπούλου Δημήτρης Β. Προύσαλης Λουκία Σουγιά Βάνια Σταμπολάκη Κωνσταντία Τσαλαπατάνη Αναστασία Φλωράκη Ιωάννα Φώκου Δημοσθένης Χαρούλης

Ένα βιβλίο γεμάτο μεταμορφώσεις — το κοινό διεθνώς θέμα του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Αφήγησης (WSD) για το 2017 — περιμένει τους φίλους των λαϊκών παραμυθιών να αναζητήσουν όψεις μεταμόρφωσης και μετασχηματισμού στους πρωταγωνιστές, ήρωες και ηρωίδες όλων των ηλικιών και των κοινωνικών τάξεων και καταγωγών, και να τους συγκινήσουν, δημιουργώντας μοναδικά ταξίδια του νου για ευχαρίστηση και αναστοχασμό. Στη συλλογή αυτή, μεταμορφώσεις όλων των σχημάτων, όλων των διαθέσεων, επιπέδων και μορφών — εσωτερικών και εξωτερικών — παραδίδονται ως κουβάρι ιστοριών σε 17 σύγχρονους παραμυθάδες, άντρες και γυναίκες, και αποκαλύπτουν δυνατότητες και κρυμμένες δυναμικές, που μεταμορφώνουν όχι μόνο ανθρώπους μα και ζωές.

Το Μυθ…ιστόρημα του Δημήτρη Φιλελέ

Κείμενο του Δημήτρη Προύσαλη που διαβάστηκε τη βραδιά παρουσίασης στο Μονκ της ποιητικής συλλογής Μυθ...ιστόρημα του Δημήτρη Φιλελέ.

Στο πάνελ της βραδιάς, από αριστερά, Δημήτρης Προύσαλης, Χρίστος Ρώμας, Γιάννης Ρέντζος, Νίκος Σαλτερής και Δημήτρης Φιλελές.

Γνώρισα το Δημήτρη Φιλελέ πριν από 20 χρόνια όταν βρέθηκα με νέα οργανική θέση στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Ταύρου. Στη δεκάχρονη παραμονή μου εκεί από το 1996 ως το 2006 βρέθηκα στην ευχάριστη θέση να διαπιστώσω  την ποιότητα του ως εκπαιδευτικού, ως σκεπτόμενου ανθρώπου και ως συνεργάτη στα καθημερινά ζητήματα από την πορεία μας στο σχολείο. Το περίεργο είναι όμως πως περισσότερη παρέα αρχίσαμε να κάνουμε αφότου έφυγα από τον Ταύρο για την νέα μου οργανική θέση στην ειδική αγωγή, στο Τμήμα Ένταξης του 56ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, στην Ακαδημία Πλάτωνος παρά όταν ήμουνα εκεί. Πάντα σε κάθε συνάντησή μας αναδεικνυόταν η έμφαση στην υπηρέτηση του ποιοτικού λόγου, η αγάπη του Δημήτρη προς τη λογοτεχνία και η παιδαγωγική και κοινωνική του ευαισθησία.

Παραμύθια με δυνατές γυναίκες

Επιμέλεια έκδοσης, Πρόλογος,
Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
σχήμα 13 × 20,5 εκ., σσ. 199, έκδοση χαρτόδετη,
i s b n: 978-960-537-224-8,
Απόπειρα, Δεκέμβριος 2016
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, αρ. 35
Λ.Τ.: 12 € + ΦΠΑ

Γράφουν - αφηγούνται

Βέρα Αισώπου	Μαρούσα Απειρανθίτου
Δώρα Γεωργιάδου	Αγγελική Γεωργίτση
Αγγελική Ζαφειράκη	Θεόδωρος Ίντας
Αγγελική Καψωμενάκη	Φλώρα Κολιαράκη
Τασούλα Κοντορούδα	Έλλη Κούβαρη
Αναστασία Κουκουζέλη	Πολυξένη Παπαδοπούλου
Δημήτρης Β. Προύσαλης	Σοφία Σιμοπούλου
Μαρία Σιταροπούλου	Λουκία Σουγιά
Βάνια Σταμπολάκη	Ιωάννα Φώκου
Ελεάνα Χατζάκη

Ένα βιβλίο γεμάτο δυνατές γυναίκες — το κοινό διεθνώς θέμα του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Αφήγησης (WSD) για το 2016 — περιμένει τους φίλους των λαϊκών παραμυθιών να αναζητήσουν στοιχεία δύναμης που σμιλεύουν γυναικείες φιγούρες, όλων των ηλικιών, κοινωνικών τάξεων και καταγωγών. Στη συλλογή αυτή, δυνατές γυναίκες παραδίδουν το κουβάρι των ιστοριών τους σε 19 σύγχρονους παραμυθάδες, άντρες και γυναίκες, και αποκαλύπτουν στάσεις και πρακτικές δύναμης, προσδοκώντας να εμπνεύσουν. Μια γυναίκα πιστή στον Θεό και μια αφοσιωμένη αδερφή, μια αγάπη μπολιασμένη με εξυπνάδα, μια σαγηνευτικά αναδυόμενη γυναίκα προκαλεί αναστατώσεις και διεκδικήσεις, μια Χαλιλά όλο πονηριά, μια κυρά ηττημένη απ’ τον έρωτά της, μια κόρη που νικάει ένα ανίκητο θεριό, μια γυναίκα ανθεκτική στον καημό, μια σύζυγος κάνει υπομονή στο θυμό και τον κατακτά και μια άλλη κινώντας μακριά σώζει τον άντρα της, μια βασιλοπούλα αλλάζει τη βαριά της μοίρα, μια ψαροπούλα απλώνει δίχτυα ακεραιότητας, μια γυναίκα βάζει στοίχημα με τον διάβολο και τον κατατροπώνει, μια κόρη που ξεπερνά σε τρέξιμο τα άλογα απαρνιέται του γάμου τα δεσμά, άλλη μεταμορφωμένη σε λεοπάρδαλη σώζει την οικογένειά της απ’ το θάνατο, μια γλυκομίλητη κυρά λουσμένη στην καλοσύνη, μια γυναίκα που διάλεξε ταυτότητα και μια άλλη στέκεται στο ύψος της τιμής της, μια γυναίκα που ξεγλιστρά απ’ τα δύσκολα όλο καπατσοσύνη, περιμένουν να μοιραστούν μηνύματα και συναισθήματα με όσους θελήσουν να αφουγκραστούν.