Μια παραμυθένια πύλη στο συλλογικό φαντασιακό. Δημοτικισμός

Αλεξία Ν. Ορφανού • Παραμύθια του Εκπαιδευτικού Ομίλου: Καρλ Έβαλντ, Πηνελόπη Δέλτα, Ιουλία Δραγούμη (σσ 390), 18€,

Κώστας Πασαγιάννης • Παραμύθια από τη Μάνη (σσ 152), 12€,

Παύλος Νιρβάνας • Κι η ζωή μας κι η αγάπη παραμύθι (σσ 268), 14€,

Αλεξία Ν. Ορφανού • Παραμύθια από τη Μαδαγασκάρη (σσ 214), 13€.

Αλεξία Ν. Ορφανού • Παραμύθια του Εκπαιδευτικού Ομίλου: Καρλ Έβαλντ, Πηνελόπη Δέλτα, Ιουλία Δραγούμη

Επιμέλεια, Πρόλογος, Μετάφραση, Προσαρμογή και Σχόλια: Αλεξία Ν. Ορφανού
σσ. 390, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη, I S B N 978-960-537-342-9,
Απόπειρα, Απρίλιος 2024
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, αρ. 47
Λ.Τ.: 18,00 € (+ Φ Π Α)

Την πρώτη δεκαετία του 20. αιώνα μέλη του Αδερφάτου της Κωνσταντινούπολης, που ίδρυσε ο Φώτης Φωτιάδης, δημοσιεύουν παραμύθια στον Νουμά. Στοχεύουν στον εκπαιδευτικό δημοτικισμό και προκρίνουν κυρίως το λαϊκό παραμύθι.
Η παραγωγή παραμυθιών στο πλαίσιο της Παιδικής Βιβλιοθήκης του Εκπαιδευτικού Ομίλου, μέσα στη δεύτερη δεκαετία του 20. αιώνα, χαρακτηρίζεται από μια μετατόπιση του ενδιαφέροντος από το λαϊκό στο παραμύθι ως προϊόν σύγχρονης λογοτεχνικής δημιουργίας.
Η παρούσα συλλογή περιλαμβάνει παραμύθια που δημοσιεύτηκαν στην εκδοτική σειρά Παιδική Βιβλιοθήκη του Εκπαιδευτικού Ομίλου και απευθύνονταν σε παιδιά όλων των ηλικιών και εφήβους. Πρόκειται για μεταφράσεις ξένων παραμυθιών και για πρωτότυπα συγγραφικά έργα. Για τα παραμύθια αυτά εργάστηκαν ο παιδαγωγός Αλέξανδρος Δελμούζος ως μεταφραστής και η συγγραφέας Πηνελόπη Δέλτα, μέλη και οι δύο του Αδερφάτου της Πόλης και του Εκπαιδευτικού Ομίλου. Επίσης, συνεργάστηκε η συγγραφέας Ιουλία Δραγούμη, μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου.
Τα παραμύθια είναι γραμμένα στη δημοτική γλώσσα με έμφαση στην παιδαγωγική τους αξία και ενταγμένα με τρόπο συστηματικό στην Παιδική Βιβλιοθήκη του Εκπαιδευτικού Ομίλου είχαν τη δική τους συνεισφορά στην ευόδωση των στόχων της εκπαιδευτικής πολιτικής που υπηρέτησε ο Εκπαιδευτικός Όμιλος.

*

Τα παραμύθια της συλλογής αυτής εξηγούν με τον δικό τους τρόπο γιατί κάποια δέντρα είναι φυλλοβόλα και κάποια αειθαλή. Γιατί η γη γυρίζει αιώνια μαζί με το φεγγάρι. Πώς ένα μικρό κοράλλι έφτιαξε ένα κοραλλιογενές νησί στην τροπική θάλασσα.
Αφηγούνται πώς ένα κουταβάκι έσωσε το αφεντικό του από έναν κλέφτη. Πώς ο Λάμπρος, που κινδύνευε να παγώσει στα χιόνια, σώθηκε από τον Ασπράκο, τον σκύλο του. Και πώς δύο αδέλφια, ο Μιχαλάκης και η Ζωή, κατάφεραν να μοιράσουν δίκαια το τελευταίο τους κουφέτο.
Την ιστορία της βασιλοπούλας με την ατσαλένια καρδιά και την ιστορία της βασιλοπούλας, που κατάφερε να βρει τη χαμένη της καρδιά και να γίνει ευτυχισμένη.
Την ιστορία του φοβητσιάρη ποντικού, που κατάφερε να μεταμορφωθεί σε λιοντάρι χωρίς όμως και να ξεπεράσει τον φόβο του, και την ιστορία της περήφανης σκνίπας, που ανταγωνιζόταν το λιοντάρι.

 

Κώστας Πασαγιάννης • Παραμύθια από τη Μάνη

Επιμέλεια, Σχόλια: Αλεξία Ν. Ορφανού
σσ. 152, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη
I S B N: 978-960-537-283-5
Σειρά: Του Κόσμου τα Παραμύθια • αρ. 42
Πρώτη έκδοση: Απόπειρα, Αθήνα, Ιανουάριος 2020
Λ.Τ. 12,00 € (+ Φ Π Α)



Η παρούσα συλλογή είναι αφιερωμένη στον Κώστα Πασαγιάννη (1872–1933), ο οποίος στο χρονικό διάστημα 1893–1920 ασχολήθηκε συστηματικά με τη δημοσίευση παραδόσεων της Μάνης στη δημοτική.
Ο Κώστας Πασαγιάννης υπήρξε μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου που είχε ως κύριο σκοπό τη διάδοση του εκπαιδευτικού δημοτικισμού. Στο έργο του περιλαμβάνεται και η συγγραφή σχολικών βιβλίων.
Η συλλογή Παραμύθια από τη Μάνη εξηγεί πώς μπορεί κανείς να αιχμαλωτίσει το χρυσό κοπάδι που φυλάει ένας αράπης. Διηγείται την ιστορία του Δισδάραγα της Ζαρνάτας, που γνώρισε τον Γιαννιό τον Μεταπράτη που καταλάβαινε τη γλώσσα των πουλιών. Εξηγεί πώς ο Χριστός ψήλωσε τον Ταΰγετο. Εξιστορεί την παλικαριά του Πετρόμπεη ή Βασιλιά της Μάνης. Εξηγεί τα μυστήρια που κρύβει του Φονιά το λαγκάδι. Αφηγείται την ιστορία του καπετάν-Μουντρέα με τις στρίγκλες. Την ιστορία του Θοδωρή και του Αναπλιώτη, των δύο ξακουσμένων κουρσάρων από τη Μάνη. Αφηγείται τις περιπέτειες του γερο-Κότσαρη και της γυναίκας του με τα τσιλικροτά, μέχρι να γίνει ο αγιασμός των φώτων και τα καλικαντζαράκια να χαθούν.

Παύλος Νιρβάνας • Κι η ζωή μας κι η αγάπη παραμύθι

Επιμέλεια, Πρόλογος και Σχόλια: Αλεξία Ν. Ορφανού
σσ. 268, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη,
I S B N  978-960-537-272-9,
Απόπειρα, Οκτώβριος 2019
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, αρ. 39
Λ.Τ. 14,00 € ( + Φ Π Α)



Η συλλογή είναι αφιερωμένη στον Πέτρο Αποστολίδη, γνωστό ως Παύλο Νιρβάνα (1866–1937). Υπήρξε μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου που είχε ως κύριο σκοπό τη διάδοση του εκπαιδευτικού δημοτικισμού. Συνεργάστηκε στη συγγραφή σχολικών βιβλίων στη δημοτική κατά τη γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1917.

Ο ίδιος δηλώνει ότι είναι ευνόητο πως παραμύθι γραμμένο σε γλώσσα άλλη από τη δημοτική, δεν μπορεί να είναι παραμύθι. Από τα τέλη του 19ου αιώνα εντοπίζονται κείμενά του Π. Νιρβάνα γραμμένα στη δημοτική δημοσιευμένα σε διάφορα έντυπα, με τον τίτλο «παραμύθια». Το 1906, ο ίδιος ο Π. Νιρβάνας σε άρθρο του στον Νουμά αναγγέλλει την προσεχή έκδοση βιβλίου με τον τίτλο Παραμύθια που δεν είδε όμως το φως της δημοσιότητας.

Αφού ο όρος «παραμύθια» αντικαταστάθηκε από τον όρο «μικρές ιστορίες», τα διάσπαρτα αυτά κείμενα και άλλα που προστέθηκαν στη συνέχεια διοχετεύτηκαν στην πλειοψηφία τους κυρίως στα βιβλία του Π. Νιρβάνα: Από την φύσιν και από την ζωήν (1898), Αλήθεια και ψέμα (1907) και Η Βοσκοπούλα με τα Μαργαριτάρια και άλλες μικρές ιστορίες (1914). Αυτό το τελευταίο αποτελεί επαυξημένη επανέκδοση του βιβλίου Αλήθεια και ψέμα (1907), που ήταν μια συλλογή κειμένων που είχαν πρωτοδημοσιευτεί στον Νουμά. Τα κείμενα αυτά «που μοιάζουν σαν παραμύθια και παραμύθια δεν είναι» σύμφωνα με τα λόγια του Π. Νιρβάνα, συγκέντρωσε η παρούσα συλλογή με τον τίτλο Κι η ζωή μας κι η αγάπη παραμύθι. Πρόκειται κυρίως για πρωτότυπα συγγραφικά έργα του Παύλου Νιρβάνα και λίγες μεταφράσεις του, που επιλέχθηκαν καθώς ταιριάζουν με τη θεματική και το ύφος των ιστοριών του.

Παραμύθια της Μαδαγασκάρης - νέα κυκλοφορία συλλογής

Γράφει ο Δημήτρης Προύσαλης |  Στων παραμυθιών τα σταυροδρόμια, 27 Απριλίου 2017 »»

Ο 34ος τόμος της σειράς «Του κόσμου τα παραμύθια» ανοίγει πύλες στο συλλογικό φαντασιακό των ιθαγενών κατοίκων μιας εξωτικής περιοχής που ακούει στο όνομα Μαδαγασκάρη. Πρόκειται για ένα υλικό που αποτελείται από 29 ιστορίες των προφορικών παραδόσεων της περιοχής που γεωγραφικά τοποθετείται πέρα από τις ακτές της νοτιοανατολικής Αφρικής και συνιστά από μόνη της ένα ιδιαίτερο τόπο λόγω της ξεχωριστής πανίδας και χλωρίδας που την χαρακτηρίζουν.  Οι ιστορίες προέρχονται από σπάνιες και δυσεύρετες πηγές και αποτελούν τον καρπό συλλογής δύο εκπροσώπων της γαλλικής αποικιοκρατίας στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αι. αλλά και ενός Έλληνα Σαμιώτη εμπόρου που η κατοχή της ιδιαίτερης πατρίδας του πριν το απελευθερωτικό 1912 τον έσπρωξε σε μια καλύτερη αναζήτηση τύχης στην μακρινή αλλά πολλά υποσχόμενη Μαδαγασκάρη.

Αλεξία Ν. Ορφανού • Παραμύθια από τη Μαδαγασκάρη

Επιμέλεια έκδοσης, Πρόλογος, Σημειώσεις: Αλεξία. Ν. Ορφανού
σχήμα 13 × 20,5 εκ., σσ. 241, έκδοση χαρτόδετη,
i s b n: 978-960-537-221-7,
Απόπειρα, Δεκέμβριος 2016
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, αρ. 34
Λ.Τ.: 13 € + ΦΠΑ



Η συλλογή αυτή αποτελείται από λαϊκά παραμύθια της Μαδαγασκάρης που τα συνέλεξαν και τα κατέγραψαν μετανάστες από γηγενείς κατοίκους του νησιού γύρω στα τέλη του 19. και στις αρχές του 20. αιώνα.
Τα παραμύθια της συλλογής αυτής μας ταξιδεύουν νοερά στη Μαδαγασκάρη και μας εξηγούν με το δικό τους τρόπο γιατί οι σκύλοι μυρίζονται όταν συναντιούνται και τι κάνουν για να περνούν με ασφάλεια ποτάμια όπου ζουν κροκόδειλοι.  Δίνουν τη δική τους ερμηνεία για τη δημιουργία του Σύμπαντος και της Γης. Μας εξηγούν πώς δημιουργήθηκαν το νερό, η θάλασσα, τα βουνά, οι πεδιάδες και το τροπικό κλίμα. Πώς δημιουργήθηκαν τα έμβια όντα και τι γίνεται με τα σώματα και τις ψυχές μετά το θάνατο. Πώς έμαθαν οι πρώτοι άνθρωποι να καλλιεργούν τη γη και πώς άρχισε να καλλιεργείται το ρύζι. Αφηγούνται επίσης, ιστορίες με μάγους και δράκους. Πώς η Φαραμαλέμη και ο Κουτουμπεκίμπου σκότωσαν τον δράκο Τριμουμπέ. Και πώς ο Αντριαμπέλου σκότωσε το ερπετό με τα εφτά κεφάλια. Πώς ο αστρολόγος Ρανουκουμπέ βοήθησε τον Ικότο να παντρευτεί την κόρη του θεού. Πώς ο μάντης-γιατρός βοήθησε τον Ραζαναχάρη να γιατρευτεί. Πώς δημιουργήθηκε το κοραλλιογενές νησάκι Ανκιβούγκι και τι έγινε όταν το Αστροπελέκι πολέμησε με τις Φλόγες. Τα παραμύθια εξηγούν, ακόμα, για ποιο λόγο στη Μαδαγασκάρη ανέβαιναν στο θρόνο γυναίκες. Και μας δίνουν τη δική τους εκδοχή για την προέλευση της αγαμίας, του γάμου και της πολυγαμίας.