Οι μοναχικές παρτιτούρες του Βασίλη Πολύζου

Γράφει ο Σταύρος Σταυρόπουλος | εφημ. Metro,
30 Οκτωβρίου 2006

Η πατρίδα του αληθινού ποιητή είναι μια χώρα-ολοκαύτωμα, που πάσχει από μοναξιά και αξιοπρέπεια, που τα ανοιξιάτικα κάστρα της έχουν καεί από υπερβολική έκθεση στο φως, ένας παραβατικός Love-ύρινθος που αντιστέκεται με περισσότερες βελανιδιές σε διάταξη πάρκου και μεγαλύτερη αναλογία φθινοπώρου, που βαλσαμώνει όνειρα και ξενυχτάει με τον θάνατο αγκαλιά κερνώντας τον συνθηματικά γράμματα. Εκεί κατοικεί, ο ποιητής Βασίλης Πολύζος, που έχει κόψει τα σύνορά της στα μέτρα του και την διασχίζει αδιάκοπα πάνω κάτω, καβάλα στο ηλιακό του ποδήλατο, πότε σαν Αιμίλιος και πότε σαν βροχοποιός, πετώντας τις λέξεις του σε ένα ουράνιο χαρτοπόλεμο από πορτογαλέζικα fado και βυζαντινή soul.

Τσαρλς Μπουκόβσκι: Η συγκλονιστική ομορφιά της ασκήμιας

Γράφει ο Σταύρος Σταυρόπουλος | εφημ. Metro,
Δευτέρα 24 Ιουλίου 2006

Γράφω για να μην τρελαθώ, για να δω αν το επόμενο εικοσιτετράωρο θα επιζώ, για να δω αν μπορώ να μιλάω στα ίσα και να τα βάζω πάνω σε μια κόλλα χαρτί ή αν κάνω απλώς λογοτεχνία. Δεν γράφω για να σώσω τον κόσμο, γράφω για να σώσω τον εαυτό μου. — Charles Bukowski

Ο Τσαρλς Μπουκόβσκι προς το τέλος της ζωής, φωτ. τής Linda Bukowski.

Γεννημένος στις 16 Αυγούστου 1920, στο Άντερναχ, μια κωμόπολη της Γερμανίας, πολωνικής καταγωγής και μεγαλωμένος από δυο χρονών στο αγαπημένο του Λος Άντζελες, ο Τσαρλς Μπουκόβσκι, κατάφερε – κυρίως μετά τον θάνατό του στις 9 Μαρτίου του 1994 – να ανακηρυχτεί από τους κύκλους που τόσο περιφρόνησε στην ζωή του, σε «αριστοτέχνη της αναρχικής σάτυρας», σε poete maudit της Αμερικής, και να κερδίσει μια θέση στο πάνθεον των θρύλων της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Κώστας Ευαγγελάτος • Η ελεγεία των Εκβατάνων

ποίηση
σσ. 80, σχήμα 13 × 20,5, έκδοση χαρτόδετη
I S B N: 978-960-537-087-9,
Απόπειρα, Αθήνα 2006.

Μια σχέση ψυχαναλυτή και ασθενούς στη Γερμανία του ’60

Ένα αφήγημα για την υπόγεια δράση των συλλογικών ενοχών στη σύγχρονη κοινωνία, οι οποίες μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά.

Γράφει ο Αθανάσιος Αλεξανδρίδης | Καθημερινή,
Κυριακή 30 Απριλίου 2006 »»

Δημήτρης Γκενεράλης
Ο απρόσμενος θάνατος ενός ψυχαναλυτή.
Απόπειρα, 2005. »»

Ο Δημήτρης Γκενεράλης με τη νουβέλα Ο απρόσμενος θάνατος ενός ψυχαναλυτή εκπροσώπησε την Ελλάδα στη 12η Μπιενάλε Νέων Καλλιτεχνών της Ευρώπης και της Μεσογείου τον Σεπτέμβριο του 2005. Το θέμα της διοργάνωσης ήταν το πάθος. Ο Δημήτρης Γκενεράλης επέλεξε να παρουσιάσει το πάθος με τον τρόπο του αρνητικού, όπως λέμε στην ψυχανάλυση, με τη δήλωση μιας οντότητας η οποία απουσιάζει δραματικά εκεί όπου όλα δείχνουν ότι την περιμένουμε να εμφανισθεί και να δράσει.

Νάνος Βαλωρίτης • Ο Κοσμοπολίτης της Πατριάρχου Ιωακείμ

Συνέντευξη στην Αγγελική Μπιρμπίλη | Athens Voice,
Πέμπτη 20 Απριλίου 2006

Είναι αυτά τα σαββατιάτικα μεσημέρια γύρω στις 2 όπου οι φωνές δυναμώνουν και η Σκουφά πλημμυρίζει, που αν έχεις παρατηρητικότητα θα τον διακρίνεις να περνάει με την τραγιάσκα του κατεβασμένη συνοδευόμενος από μια κοπέλα, την κόρη του. H διαδρομή Πατριάρχου-Πλατεία-Σκουφά τελειώνει στο πατάρι του Κοραή, Ναβαρίνου και Ιπποκράτους γωνία, στη καθιερωμένη συνάντηση με άλλους ποιητές και φίλους της «Νέας Συντέλειας», και νεαρούς και κορίτσια που θα γράψουν κάποτε στο μέλλον μια ποιητική συλλογή. 

Μάιλς Ντέιβις, ένας μάγος με τρομπέτα

Η μουσική του ιδιοφυΐα άλλαξε το χαρακτήρα της τζαζ και επηρέασε όλη την ποπ σκηνή για πέντε δεκαετίες

Γράφει ο Σταύρος Σταυρόπουλος * | Καθημερινή,
Κυριακή 12 Μαρτίου 2006 »»

Barry McRae, Miles Davis: The man with the horn
Επιλογή δισκογραφίας: Tony Middleton
Μετάφραση: Έφη Καλλιφατίδη
Απόπειρα, σσ. 175, € 14 ,00

Υπάρχει μια παλιά γιαπωνέζικη μορφή εικαστικής τέχνης, στην οποία ο καλλιτέχνης καλείται να ζωγραφίσει πάνω σε μια λεπτή, τεντωμένη περγαμηνή, με ένα ειδικό πινέλο και μαύρο υδατόχρωμα, που βασίζεται στη δύναμη του περιρρέοντος συναισθήματος, στην αυθεντικότητα και στην αμεσότητα της καταγραφής του. Αυτοί οι καλλιτέχνες οφείλουν να ασκούνται σκληρά σε ένα ιδιαίτερο είδος πειθαρχίας και αυτοσυγκράτησης, ώστε η ιδέα που θα εκφράζεται σαν τελικό αποτέλεσμα να αποκλείει παντελώς την πρόθεση, τη διόρθωση ή τον αυτοσχεδιασμό. Μπορεί να μην είναι περίπλοκη, δαιδαλώδης ή πολυεπίπεδη, όμως εκείνοι που γνωρίζουν καλά, μπορούν να διακρίνουν στη διαύγειά της κάτι βαθύτερο, που παραμένει αιχμαλωτισμένο και δεν επιδέχεται κριτική προσέγγιση. Είναι η καθαρή αποτύπωση μιας στιγμιαίας δημιουργικής έμπνευσης, η πρωτόλεια αθωότητα και η ευκρίνεια ενός γνήσιου αυθορμητισμού.

Τα παραμύθια της Σλοβακίας

Γράφει ο Νίκος Βατόπουλος | «Σελιδοδείκτες», Καθημερινή
Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2006 »»

Πάβολ Ντομπσίνσκι, «Παραμύθια από τη Σλοβακία». Εικονογράφηση: Martin Benka. Επιλογή, μετάφραση: Σύλβια Οκαλιόβα. Επιμέλεια, επίμετρο: Γιώργος Μπλάνας. Εκδόσεις Απόπειρα (Σειρά: «Του Κόσμου τα Παραμύθια», αρ. 24).

Η πνευματική περιέργεια και μόνο αρκεί να γίνει κίνητρο, ώστε να απορροφηθεί κανείς στις σελίδες του όμορφου αυτού βιβλίου. Η επαφή με μια από τις λιγότερο γνωστές, στην Ελλάδα, σλαβικές χώρες, ανοίγει έναν ορίζοντα και ταυτόχρονα παρασύρει σε συνειρμούς που οδηγούν από τα πιο βαθιά κοιτάσματα της μνήμης στην απεραντοσύνη μιας κοινής κληρονομιάς. Δέκα παραμύθια συγκροτούν αυτήν τη συλλογή και το ένα είναι καλύτερο από το άλλο, ωστόσο ένα από τα αγαπημένα μου είναι τα «Τρία λεμόνια» που θυμίζουν πολύ το πασίγνωστο παραμύθι «Το Γυάλινο Βουνό». Αυτή και μόνο η ομοιότητα μάς κάνει να σκεφτούμε τις κοινές δεξαμενές της λαϊκής σοφίας. Η Σλοβακία, όπως μας λέει στο εξαιρετικό επίμετρο ο Γιώργος Μπλάνας, οφείλει την καταγραφή των παραμυθιών της στον Πάβολ Ντομπσίνσκι (1828 - 1885), τον «Όμηρο» της Σλοβακίας, που εξέδωσε οκτώ τόμους παραμυθιών. Ο Γιώργος Μπλάνας ακτινογράφησε τα παραμύθια και εντόπισε το παγανιστικό υπόστρωμα, που πολέμησε με μερική μόνο επιτυχία ο χριστιανισμός. Ο παγανισμός, που, ούτως ή άλλως, ανιχνεύεται ως ήθος (μέσα από τις διττές δυνάμεις της φύσης) σε πλήθος παραμυθιών ανά τον κόσμο, αφήνει περιθώρια τολμηρών χειρισμών, όταν τα θέματα αγγίζουν το «οικογενειακό ασυνείδητο» (στο παραμύθι «Τα δώδεκα αδέλφια και η δέκατη τρίτη αδελφή») ή το «ταμπού της αιμομιξίας» (στο «Ποντικίσιο παλτουδάκι»). Φυσικά, η λαϊκή παράδοση πάντα χρησίμευε ως κατά κρίσιν ερμηνευτικός μοχλός και η Σλοβακία δεν είναι εξαίρεση. «Η σλοβακική παράδοση ήταν πάντα θολή», γράφει ο Γιώργος Μπλάνας. «Ό,τι γνωρίζουμε γι’ αυτήν, το μάθαμε από τα λαϊκά δημιουργήματα. Συνεπώς, το πρόγραμμα του Ντομπσίνσκι ήταν ακραιφνώς ρομαντικό: επιστροφή στην αγνή πηγή του έθνους, του λαού, της ίδιας της ζωής». Πέρα από τις θεωρητικές προσεγγίσεις, τα «Παραμύθια της Σλοβακίας» είναι ένας θησαυρός που διαβάζεται με μεγάλη ευχαρίστηση από ενήλικες. Υπάρχουν όλα εδώ: τα βασιλόπουλα, οι μάγισσες, οι πύργοι, τα σύμβολα, τα πουλιά, τα ζώα που μιλούν, οι όμορφες πριγκιποπούλες και οι κακές μητριές. Πίσω από αυτά, βρίσκεται ένας λαός που κάποτε διασκέδαζε με την αφήγηση και μόνο αυτών των ιστοριών.