Το «Ποια κατάπιε το θηρίο;» στα Τζάμια Κρύσταλλα

Το Ποια κατάπιε το θηρίο; τής Δανάης Τεζαψίδου ανεβαίνει στη σκηνή!  

 

Την Κυριακή 7 Νοεμβρίου στις 7 το βράδυ στα Tzamia Krystalla (Αγίου Όρους 10, Κεραμεικός, 10435, Αθήνα) παρουσιάζεται η ποιητική συλλογή Ποια κατάπιε το θηρίο; της Δανάης Τεζαψίδου.

 

Επτά φωνές και η πρωτότυπη μουσική των Danai & Io συνθέτουν μια ζωντανή εκδοχή της ποιητικής συλλογής, με μελοποιήσεις, spoken word, τραγούδι και ζωντανά ηλεκτρονικά ηχητικά τοπία.

Είσοδος ελεύθερη. Το βιβλίο θα διατίθεται στον χώρο.

 

Συντελεστές:

Μελοποίηση ποιημάτων: Danai & Io

Μουσική σύνθεση, πλήκτρα και ακορντεόν: Ιώ Le Moller / Servane Io Le Moller

Εισαγωγή: Χριστίνα Οικονομίδου

Φωνές (spoken word, τραγούδι): Αθηνά Μπαντή / Athina Banti, Βαρβάρα Σβορώνου / Barbara Sol, Δανάη Τεζαψίδου, Ζωζώ Ψαρρού-Παπαλημναίου / Georgia Psarrou, Μάτα Καστρησίου, Ρόζυ Διαμαντάκη / Rosie Diamantaki, Χριστίνα Οικονομίδου

Ήχος: Γιάννης Τσιριγώτης / Yannis Tsirigotis & Φάνης Αθανασίου / Fanis Athn. 

 

ΕΞΤΡΑ ΔΩΡΑΚΙ: Αυτό που ακούτε είναι τα πρώτα δευτερόλεπτα από τις «ΑΔΙΑΒΡΟΧΕΣ ΠΟΛΕΙΣ», ένα ποίημα της συλλογής που μελοποιήσαμε ως Danai & Io. Το κομμάτι κυκλοφορεί στις 26/11/2026 σε όλες τις μουσικές πλατφόρμες από την 1dB Records !

 

Φώντας Ξενιός • Περφόρμερ

μυθιστόρημα

σσ. 273, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N: 978-960-537-377-1,
πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2026
Λ.Τ. 15,00 € (Φ Π Α)

Έβγαλε το μικρόφωνο απ’ τη βάση του κι έκανε μερικά βήματα προς τη μεριά του κόσμου, σαν να ’θελε να ορίσει τον χώρο της, να μετρήσει το εκτόπισμά της. Έπειτα γύρισε προς το μέρος μου, μου ’κλεισε το μάτι και μου χαμογέλασε. Ο μετρονόμος ήρθε στ’ ακουστικά μου. Μέτρησα οκτώ και μπήκα. Ο τρομερός όγκος που απελευθέρωσαν τα ηχεία, το άκουσμα της μουσικής μας σ’ αυτήν την απίστευτη ένταση, μου έδωσε φτερά. Μεμιάς δεν είχε για μένα καμιά σημασία πού βρισκόμουν, ο κόσμος λες και είχε χαθεί από μπροστά μου.

Σ’ ένα μικρό στούντιο ήχου στα Πατήσια δύο νεαροί ερασιτέχνες μουσικοί, ο Μάνος και ο Πήτερ, προβάρουν αδιάκοπα κι αναζητούν την κατάλληλη φωνή που θα ολοκληρώσει τις συνθέσεις τους. Ο χρόνος περνάει αλλά οι υποψήφιοι και οι υποψήφιες κρίνονται ανεπαρκείς. Εν τέλει με τη βοήθεια του ηχολήπτη Ιάκωβου, θα γνωρίσουν την Άλις Πετροπούλου, μια χαρισματική τραγουδίστρια μεγαλωμένη στον Καναδά.Tο πρωτότυπο αυτό τρίο, που απαρτίζεται από πλήκτρα, ντραμς και φωνή, θα καταφέρει το ακατόρθωτο: Η μουσική τους θα ακουστεί εκτός Ελλάδος και τα κομμάτια τους θα σκαρφαλώσουν στην κορυφή των διεθνών τσαρτς. Όμως εσωτερικές έριδες δεν θα αργήσουν να φανερωθούν. Η Άλις οραματίζεται μια αλλαγή μουσικής κατεύθυνσης σε μελωδικότερους δρόμους. Τα άλλα δυο μέλη διαφωνούν μαζί της, τα πνεύματα μεταξύ τους οξύνονται και το συγκρότημα οδηγείται σε αδιέξοδο. Κρίσιμες αποφάσεις θα χαράξουν τη μοίρα τους.

Ένα σχόλιο στα τεκταινόμενα της ανεξάρτητης ελληνικής μουσικής σκηνής αλλά και τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα της σύγχρονης μουσικής βιομηχανίας.

Χρίστος Παπαγεωργίου • Χριστίνα Οικονομίδου: «Πραγματικότητα και άλλες εικασίες»

γράφει ο Χρίστος Παπαγεωργίου | Διάστιχο,
Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026 »»

Όταν μιλάμε για μια ποιήτρια της ποιότητας της Χριστίνας Οικονομίδου, σίγουρα πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν ότι το πρώτο και κύριο μέλημά της είναι, κατά τη γνώμη μας, η προστασία του φύλου της, όχι ένας στείρος φεμινισμός, όχι μια ακραία επίθεση στη φαλλοκρατία, αλλά, το αντίθετο (και πολύ περισσότερο), μια υπερήφανη και ελπιδοφόρα για το μέλλον θέση, που σύμφωνα με την ίδια, υπάρχει περίπτωση να καρποφορήσει. Η ποίηση της Οικονομίδου είναι οικουμενική, όχι με την έννοια της τυποποίησης ή της μαζικότητας, αλλά με εκείνη της εμβέλειας.

Το πιο σημαντικό στην ποίησή της είναι η πεμπτουσία της, δηλαδή οι ανατροπές. Πράγματι, στο τέλος κάθε ποιήματος και με τη χρήση του ΥΓ., η Οικονομίδου ανατρέπει ό,τι πιο πάνω επιχείρησε, δίνει μια άλλη διάσταση σε ποιήματα που από μόνα τους αποτελούν μικρά αριστουργήματα. Άρα, για να καταλήξουμε στο πρώτο συμπέρασμα, σχετικά με μια ποιητική συλλογή η οποία όχι απλώς ξαφνιάζει, εγείρει τις αισθήσεις, σοκάρει, προβληματίζει και προκαλεί για πιο βαθείς στοχασμούς, συνάμα όμως κατέχει όλα τα εφόδια, προκειμένου να λειτουργήσει σε όλα τα επίπεδα ρεαλισμού, υπερρεαλισμού, φαντασίας και, πάνω απ’ όλα, πραγματολογικής ευταξίας.

Βρίσκομαι σε μια δομική αναρχία, για το τι δηλαδή θα γράψω, για το πώς θα αρθρώσω τον λόγο μου, για το πώς δεν θα προδώσω αυτή την υπέροχη ποίηση, την τόσο εξωστρεφή μεν, σκοτεινή δε και επώδυνη.

Η βιογραφία του χρόνου

Απόψε, λέει ο χρόνος, είναι ήδη αύριο.
Κάνεις λάθος, του απαντά ο εαυτός του στον
καθρέφτη.
Απόψε είναι μόλις χθες.
Κι έτσι, αμφιταλαντευόμενος, κυλάει έκτοτε μες
στους αιώνες.
Κι εμείς το ίδιο, πάντοτε δυσερμηνεύοντάς τον.

Μαρία Φραγκουδάκη • Το άλλο μου μισώ!

Ερωτικό δράμα γέλωτος

νουβέλα 

σσ. 131, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N: 978-960-537-378-8,
πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2026
Λ.Τ. 12,00 € (Φ Π Α)

Το βιβλίο αυτό ξεκίνησε να γράφεται σαν παραλήρημα, σαν μυστικός μονόλογος της συγγραφέως. Μήπως τελικά η ζωή είναι θέατρο ; Κι όλοι εμείς, οι φίλοι, οι εραστές μας, ηθοποιοί ;
Το άλλο μου μισώ ! είναι μια ερωτική νουβέλα, ή μήπως μια συναισθηματική νουβέλα ; Ή μήπως μια σκέτη τρέλα ;
Αποτελείται από τρία μέρη : τα δύο πρώτα είναι πεζά, χωρίς όμως να είναι καθόλου πεζά, και μπορούν να διαβαστούν και ως αυτοτελείς ιστορίες. Το τρίτο μέρος είναι ποιητικό. Διότι Το άλλο μου μισώ ! είναι ένα ερωτικό δράμα γέλωτος. Και όπως το αρχαίο δράμα είναι έργο ποιητικό, έτσι και η νουβέλα, στο τελευταίο μέρος περιλαμβάνει ποιήματα (και αναστεναγμούς).
Ποίηση και κυνισμός, άγρια χαρά της ηδονής ανακατεμένη με βαθιά λύπη και απελπισία, ρομαντισμός και μοναξιά, λατρεία και αηδία, χαμόγελα και κλάμα. Άφαντοι εραστές και μία αντιηρωίδα που της αρέσει να τρέχει πίσω τους και που κάθε φορά που βουτάει στον έρωτα, όλα στην αρχή φαντάζουν μέλι γάλα, όμως εκεί είναι που αρχίζουν τα βάσανα τα μεγάλα.
Ωιμέ ! έρωτα εσύ, ανίκατε στη μάχη, πώς και προκαλείς στην ηρωίδα στηθάγχη ; Και άραγε αγαπάει όσους ερωτεύεται ή καταβάθος τους μισεί ; 
Ένα ερωτικό δράμα με μία αφηγήτρια που τολμάει να μην αγαπάει τον ίδιο της τον εαυτό, ώσπου να βρει το άλλο της μισώ.

Η Ευφροσύνη Λούζη συνομιλεί με τον Μάνθο Γιουρτζόγλου

συνέντευξη στην Ευφροσύνη Λούζη | Αλκυονίδες μέρες,
Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026 »»

 

1. Πώς συνδέεται το καλοκαίρι κατεξοχήν εποχή εξωστρέφειας και χαράς με τη « σκληρή μελαγχολία» του τίτλου; Είναι ο Αύγουστος τελικά μια εποχή αποκάλυψης ή αναγκαίου απολογισμού;

Θεωρώ πως το καλοκαίρι γενικά – και ιδιαίτερα ο Αύγουστος – δεν έχει καμία «επιείκεια». Όλα βιώνονται έντονα και από τους παραθεριστές, οι οποίοι τρέχουν να κάνουν στις διακοπές όσα δεν κάνουν τον χειμώνα και από τους παραμένοντες στην πόλη, οι οποίοι και αφορούν το βιβλίο. Στην περίπτωση των δεύτερων, όλα μοιάζουν να είναι κόντρα. Δεν υπάρχει ουσιαστικά τίποτα να περιμένουν μέσα σε μια άδεια πόλη, νοιώθουν μοναξιά, απομόνωση, έλλειψη κινήτρου και αυτό μοιραία τους οδηγεί σε προσωπικούς απολογισμούς, οι οποίοι ως επί το πλείστον καταλήγει σε διαφόρων ειδών αποτυχίες. Οι ήρωες της Σκληρής μελαγχολίας του θέρους περιφέρονται «ψάχνοντας στα σκοτάδια μήπως κάτι και συμβεί», όπως λέει και το γνωστό άσμα. Κι αυτό τους σπρώχνει πολλές φορές στα άκρα. Σε γενικές γραμμές και πάντα μιλώντας προσωπικά, ο Αύγουστος στην πόλη πάντα με έφερνε αντιμέτωπο με διάφορους «απολογισμούς». Και αυτούς θέλησα να αποτυπώσω με κάποιο τρόπο σε αυτό το βιβλίο. Είμαι εγώ αυτός που περιφέρεται τελικά.

2. Στις ιστορίες σας, το σκηνικό συχνά τοποθετείται μέσα στο καλοκαίρι. Πώς λειτουργεί το φυσικό περιβάλλον ως καθρέφτης των εσωτερικών τοπίων των ηρώων σας;

Το φυσικό περιβάλλον αυτού του βιβλίου είναι η πόλη και ο Αύγουστος. Ουσιαστικά αυτοί οι δυο είναι οι ήρωες. Και ο συνδυασμός τους εδώ, δεν είναι τόσο εύκολος, δεν «κολλάει» καλά. Μέσα σε αυτό λοιπόν, οι άνθρωποι σε αυτές τις ιστορίες παλεύουν να ισορροπήσουν, να αντέξουν η και να συρθούν προς την καταστροφή. Όντας μακριά από τις παραλίες, την θέα του απέραντου γαλάζιου και της φύσης, όντας μακριά από τις χαρές και τις προσδοκίες των διακοπών, δίνουν τη μάχη τους να αναπνεύσουν μέσα στο τσιμέντο. Γι’ αυτό και το μέσα τους τοπίο είναι πολλές φορές το ίδιο «γκρίζο» με το χρώμα του τσιμέντου.

3. Αυτό είναι το τρίτο σας βιβλίο. Νιώθετε ότι η γραφή σας έχει μετατοπιστεί ή ωριμάσει θεματικά σε σχέση με τα προηγούμενα έργα σας;

Ειλικρινά δεν ξέρω τι να σας απαντήσω σε αυτή την ερώτηση καθότι δεν θεωρώ καν τον εαυτό μου συγγραφέα. Γράφω κι εκδίδομαι γιατί πονάω και όταν φουσκώνει ο ποταμός μέσα μου πρέπει να εκβάλει. Αυτό ξέρω μονάχα. Η θεματική των ιστοριών μου βασίζεται μέχρι τώρα σε μεγάλο βαθμό σε αληθινά γεγονότα που έχω βιώσει προσωπικά, που τα «αλίευσα» από διηγήσεις άλλων, που τα διάβασα κάπου. Αυτό συμβαίνει και στο «θέρος» όπου οι δέκα από τις δώδεκα ιστορίες πατάνε πάνω σε κάποιο μικρό η μεγαλύτερο αληθινό γεγονός. Κεντρικοί άξονες είναι ο έρωτας και ο θάνατος. Καμία «πρωτοτυπία» δηλαδή. Με ενδιαφέρει οι ήρωες μου να «τεντώνουν» τα όρια τους μέχρι εκεί που δεν πάει.

Η Γλυκιά Συμμορία μίκρυνε κι άλλο

Η Γλυκιά Συμμορία μίκρυνε κι άλλο. Η Δέσποινα Τομαζάνη έφυγε.
— Λεωνίδας Καραγκούνης

Φιλενάδα, κουμπάρα-ακουμπάρα (δική σου λέξη), δασκάλα μου, γενναία Δέσποινα Τομαζάνι, Δεσποινάκι μου... Η πρώτη Κυριακή του καλοκαιριού που δεν σε συναντώ. Δυστυχώς; ή ευτυχώς τέλειωσε ένα δυσανάλογο για σένα μαρτύριο και αναζήτησες το τέλος του πια.
Ζήτησες επίσης να μην πας νοσοκομείο. Μου είπες «Θα είμαι λυπημένη» εκεί. Τι να κάνουμε όμως, εμείς οι φοβισμένοι κοινοί θνητοί μπροστά στο θάνατο είμαστε πάντα λίγοι. Κι έτσι δεν γλίτωσες την ψυχρή, μοναχική εντατική, έστω για λίγα μόνο 24ωρα. Σκέφτομαι τη λύπη και τη τσαντίλα σου μακριά από το σπίτι σου.
Δεσποινάκι μου, 38 χρόνια φιλίας, κοινής συμπόρευσης, αμοιβαίας στήριξης  κι ανταλλαγής σκέψεων για να αποκρυπτογραφήσουμε τα μυστήρια της ζωής κ του έρωτα, δεν χάνονται. Αντίθετα μ’ έπλασαν κι ίσως να ’χω μια υποψία απαντήσεων μέσα απ’  τα τόσα ξενύχτια στην φιλόξενη κουζίνα σου, στα ρεμπετάδικα, στα μπαρ, στις συνευρέσεις με άπειρο κόσμο,  στους χορούς, στα τραπεζώματά μας, τη γραφή, τη ζωγραφική, τη δημιουργία, τους άντρες, τη φιλία.  Τα ερωτήματα παραμένουν πάντα ανοιχτά, Δεσποινιώ μου, παρά τα δέκα βιβλία μέσα στα οποία αποτύπωσες μοναδικά με την εφηβική σου τόλμη, τρυφεράδα και γλυκύτητα την απορία σου για το θαύμα της ζωής. Μια απάντηση μόνο παραμένει στέρεη μέσα μου. 
Η φιλία μέσα από μια ζωηρή, έντονη κ γεμάτη συμπόρευση, και η σπουδαιότητά της. 
Μέχρι να ξανασυναντηθούμε. 
Έχε γεια, γενναία μου Δέσποινα. 
ΥΓ. 1 Το τελευταίο σου πόνημα που έγραψες σχεδόν ολόκληρο απ’ το κρεββάτι σου στο κινητό σου έχει αποτυπώσει όλη την αναρχία του ανατρεπτικού νου σου και την τόλμη σου να διαλύσεις κάθε συμβατικότητα, μαζί με την σοβαρή ιστορική έρευνα που έκανες για το μόνο Χιώτη συμπατρίώτη σου που θαύμασες, τον Γιώργο Μπουρνιά, αγωνιστή στη σφαγή της Χίου.
ΥΓ.2 Ένα μεγάλο ευχαριστώ στη γενναιοδωρία του  Σαράντη και του Λεωνίδα της ΑΠΟΠΕΙΡΑΣ που με αυταπάρνηση, μήνες πάλεψαν μαζί της να βγεί στο φως το τελευταίο της βιβλίο. Το βιβλίο που δεν γράφτηκε, εκδόσεις Απόπειρα.
ΥΓ. 3 Τα ειλικρινή συλληπητήριά μου Pandias μου κι από δω, μονάκριβέ της γιε! 
Καλό σου κουράγιο, να καταχωρήσεις τα ακαταχώρητα. 
— Καίτη Νικηταΐδου

Μια σπουδαία ηθοποιός και συγγραφέας έφυγε σήμερα το πρωί από κοντά μας. Το κενό που αφήνει είναι μεγάλο, αλλά η φωτεινή παρουσία της και οι αναμνήσεις που μας χάρισε θα μείνουν για πάντα ζωντανές στις καρδιές μας. Καλό ταξιδι, Despoina.
— Σαράντης Κορωνάκος

Δημήτρης Β. Προύσαλης: «Ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος από ιστορίες»

συνέντευξη στον Βασίλειο Σύρο | Επίκαιρα,
Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, 2026 »»

Από τα καλοκαίρια στο Πήλιο και τις ιστορίες για νεράιδες και ξωτικά, μέχρι την έρευνα, τη διδασκαλία και την τέχνη της προφορικής αφήγησης, ο Δημήτρης Β. Προύσαλης έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη δύναμη του παραμυθιού. Δάσκαλος, προφ. Αφηγητής, υπ. Δρ. ΕΚΠΑ, αναζητά πίσω από τις λαϊκές ιστορίες όχι μόνο τη γοητεία μιας άλλης εποχής, αλλά και τα ίχνη μιας κοινής ανθρώπινης εμπειρίας που διασχίζει αιώνες, σύνορα και πολιτισμούς.

Στη συνέντευξή του στον Βασίλειο Σύρο για το epikaira.gr, μιλά για τις παιδικές μνήμες που έγιναν αφετηρία μιας ολόκληρης διαδρομής, για τη σχέση του δασκάλου με τον παραμυθά, για το γιατί οι ενήλικες εξακολουθούν να χρειάζονται τα παραμύθια και για τη μάχη του προφορικού λόγου με την κυριαρχία της οθόνης. Κυρίως, όμως, μιλά για τις ιστορίες ως έναν ζωντανό τρόπο επικοινωνίας: ως γέφυρες ανάμεσα στους ανθρώπους, ως φορείς μνήμης και ως καθρέφτες της ανθρώπινης ψυχής. Γιατί, όπως υποστηρίζει, ο κόσμος μας είναι τελικά φτιαγμένος από ιστορίες.

Έχετε αναφέρει ότι μεγαλώσατε με τα παραμύθια του πατέρα σας. Πώς αυτή η βιωματική εμπειρία λειτούργησε ως κίνητρο και επηρέασε τη σταδιοδρομία ως ερευνητή και αφηγητή;

Κατάγομαι από τον Άγιο Γεώργιο Νηλείας, το χωριό του γλύπτη Νικόλα Παυλόπουλου. Μεγάλωσα τα καλοκαίρια στο επίνειο του χωριού, την Κάτω Γατζέα ακούγοντας βιωματικές ιστορίες από τον οικογενειακό μου περίγυρο και κυρίως προφορικές λαϊκές παραδόσεις για νεράιδες και ξωτικά από τις μεγαλύτερες θείες μου. Θυμάμαι όμως τον πατέρα μου στην Αθήνα όπου μεγάλωσα και κατοικώ, να λέει μύθους του Αισώπου κάνοντας μικρές αφηγήσεις, με αφορμή περιστατικά καθημερινού χαρακτήρα στο πέρασμα των ημερών. Είχε την ικανότητα να συνδέει αυτό που συμβαίνει στο τώρα, με το «Μια φορά κι έναν καιρό…» των ιστοριών φωτίζοντας τα γεγονότα μέσα από μια ιδιαίτερη ατμοσφαιρικότητα. Αργότερα ανακάλυψα, υπό την ιδιότητα του ερευνητή, πως οι αφηγήσεις που άκουσα στα παιδικά μου χρόνια, δεν ήταν «ιστοριούλες» της στιγμής, αλλά υλικό πανελλήνιας προφορικής διάδοσης, με διεθνή αντανάκλαση και καταγραφή! Η βιωματική εμπειρία πιθανά να λειτούργησε ως «υλικό» εν δυνάμει, ένα συμπυκνωμένο απόσταγμα που ανέμενε την κατάλληλη στιγμή για να αναδυθεί. Ο προσανατολισμός μου προς την αφήγηση πάντως, ξεκίνησε από μια διαφορετική ανάγκη, την αναζήτηση τρόπου να δημιουργήσω προσφορότερες και θελκτικότερες συνθήκες ενδιαφέροντος, πρόσληψης και ανταποκρισιμότητας για τους μαθητές μου την ώρα της διδασκαλίας. Δεν είναι τυχαίο πως πριν την αφήγηση, γνώρισα το Θέατρο Σκιών, το «παρεξηγημένο» Κουκλοθέατρο, το θεατρικό παιχνίδι, την παντομίμα, τη μιμική. Τα λαϊκά παραμύθια και η προφορική τους αφήγηση ξεπερνούσε όλα τα προηγούμενα, ανοίγοντας δρόμους σε πρωτόγνωρες εμπειρίες, δυνατότητες, εφαρμογές και συναντήσεις θωρώντας μέσα στο άυλο.

Κένταυροι: Η πανάρχαιη μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας

γράφει η Ευτυχία Παναγιώτου | Η εποχή,
Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026 »»

Χριστίνα Οικονομίδου, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, εκδόσεις: Απόπειρα, 2026

Η Χριστίνα Οικονομίδου έχει καταφέρει κάτι σπάνιο: να δημιουργεί συνθήκες αναμονής για το επόμενο βιβλίο της. Καταπιάνεται με ποιητικές συνθέσεις που μοιάζουν με αρχιτεκτονικά σχέδια, στα οποία μπορείς να δεις το μπετόν έως και τα απλωμένα ρούχα στα μπαλκόνια. Κάνει ποίηση με ρεαλιστικά και σκληρά υλικά. Δεν φοβάται την εννοιολόγηση ούτε τις μεγάλες καταλήξεις της ελληνικής γλώσσας, ο ρυθμός παράγεται συχνά με συνδετικές λέξεις, ενώ αγαπά τις παρενθετικές παύλες, τις αγκύλες και τις αποστροφές του λόγου, χωρίς την αγωνία της λείανσης του νοήματος και της πριμοδότησης του γλυκού ήχου.

Η Χριστίνα Οικονομίδου δημιουργεί κόμπους για να πλέξει, όπως είχε σημειώσει ο Γιώργος Μπλάνας για το προηγούμενο βιβλίο της Μ’ έναν χορό στο στόμα (2019). Δηλαδή, διαβάζεις και σταματάς, ίσως και να κομπιάζεις με τις εσωτερικές διαφωνίες ή παλινδρομήσεις της ποιητικής φωνής, που σε οδηγεί μέσα από δροσερές φυλλωσιές αντίστασης στη μονοσημία, στη γόνιμη εμπλοκή με το κείμενο (π.χ.: «Τίποτα στον ορίζοντα καθησυχαστικό / παρά ένα οικείο κάλεσμα – ή μήπως βρυχηθμός – σε μία δυσερμήνευτη αλφάβητο της έλξης / μαγισσών και φιλοσόφων», σ. 22). Επειδή όμως ο γνήσιος στοχασμός δεν έχει αντίκρισμα χωρίς διάλογο, στο κλείσιμο των ποιημάτων της προσθέτει συχνά ένα ΥΓ., που διαποτίζει με προσωπικό εξομολογητικό τόνο την ποιητική της αφήγηση.

Τι σημαίνει όμως η διαχείριση της γλώσσας σε σχέση με την ποιητική του έκτου βιβλίου της; Σύμφωνα με την αναγνωστική οδηγία του τίτλου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, με τη χρήση του «και» (που λειτουργεί ως συνδετικό όμοιων πραγμάτων, σε αντίθεση με τη χρήση του διαζευκτικού «ή») η ποιήτρια τοποθετεί «πραγματικότητα» και «εικασίες» σε ισότιμη θέση, επιτρέποντάς μας να σκεφτούμε πως οι εικασίες είναι εξίσου πραγματικές ή ότι η πραγματικότητα αποτελεί προϊόν εικασίας, ότι τα όρια πάντως μεταξύ των δύο εννοιών δεν είναι απόλυτα αλλά διαπερατά.

Η αστάθεια που χαρίζει υπόγεια η Οικονομίδουστην έννοια της πραγματικότητας θυμίζει την προσέγγιση του Τζούντιθ Μπάτλερ, σύμφωνα με την οποία ό,τι θεωρούμε πραγματικότητα δεν είναι ουδέτερο ή δεδομένο, αλλά συγκροτείται μέσα από επαναλαμβανόμενες κανονιστικές αφηγήσεις, οι οποίες σταδιακά αποκτούν το κύρος του αυτονόητου και της «αλήθειας». Με εφόδια αυτή την υποψία (για την οποία μας προετοιμάζει και η προμετωπίδα), το βιβλίο δεν ξηλώνει μόνο τη βεβαιότητα μίας και αδιαίρετης πραγματικότητας, δεν μας εισάγει απλώς στην πολύ σύγχρονη σκληρότητά της, αλλά εξωθεί στην αναζήτηση εκδοχών της, δίπλα της, γύρω της, μέσα μας. Δεν εννοώ έναν άλλο γαλαξία όσο τη δυνατότητα μετασχηματισμού της φρίκης σε λόγο (discourse). Στο ποίημα «Παρένθεση (Ποιότητες)» (σ. 24) η Οικονομίδου διατηρεί την πεποίθηση που άλλες έχουμε χάσει, πως όταν η ποίηση συναντά τη φρίκη, γίνεται ερμηνευτικό εργαλείο θέασης του κόσμου, εφόσον «[μ]ονάχα όποιος έχει σφουγγαρίσει επιμελώς / με τα μαλλιά της συντριβής τους διαδρόμους / κάποιου λαϊκού νοσοκομείου / υπομένοντας τις άναρθρες κραυγές των ασθενών / – που επιμένουν να ανασυντίθενται / διαψεύδοντας γιατρούς και νοσοκόμους – / μπορεί να ερμηνεύσει επαρκώς». Και στο ΥΓ. του ποιήματος σημειώνει η Οικονομίδου: «Από τους ποιητές που μ’ έχουν καθορίσει / κάποιοι / υπήρξαν φίλοι μου. / Ευγνωμοσύνη».

Δανάη Τεζαψίδου • Ποια κατάπιε το θηρίο;

ποιήματα

σσ. 72, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
σχεδίαση εξωφύλλου: Μαΐτα Χατζηιωαννίδου
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N: 960-537-376-4,
πρώτη έκδοση: Σεπτέμβριος 2026
Λ.Τ. 10,00 € (Φ Π Α)

γράφει η Μάτα Καστρησίου

Το πρώτο βιβλίο της Δανάης Τεζαψίδου, διεκδικεί να αναγνωρίζεται ως ένα υβριδικό πλάσμα. Κάπου ανάμεσα στην ποίηση και τα φύλλα ενός ημερολογίου, τον στίχο και τη φωτογραφική καταγραφή ενός χωροχρόνου που ολοένα αλλάζει, αυτή που «κατάπιε το θηρίο» κρατά ανοιχτή την πόρτα της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στην πραγματική πραγματικότητα και το εσωτερικό της σύμπαν το οποίο αφήνεται εύκαμπτο να καμφθεί αλλά και να διαμορφώσει τα μέλλοντα, να γίνει καμβάς μιας ιστορίας που αγνοούμε – ακόμα – την κατάληξή της. Με το σώμα ως φορέα των ερεθισμάτων και των βίαιων μεταμορφώσεων της πόλης και τη γλώσσα έτοιμη να κατακερματιστεί και να ανασυντεθεί ξανά υπό το βάρος εκείνων που μπορούμε – και δεν μπορούμε- να ελέγξουμε, που μπορούμε – και δεν μπορούμε- να αντέξουμε, η ποιήτρια προτείνει μια στριγκή και μαζί τρυφερή κραυγή και μας καλεί όλες, όλους και όλα να την ουρλιάξουμε ταυτόχρονα.

Για τη διπλή ανάγνωση του τίτλου του βιβλίου, η ποιήτρια δεν δίνει κάποια συγκεκριμένη απάντηση. Αφήνει τον χώρο σε εμάς να αποφασίσουμε, αλλά προσοχή: όπου κι αν καταλήξουμε, ας γνωρίζουμε ότι η θέση αυτή δε συνιστά μια μονιμότητα. Το θηρίο, άλλοτε θα το καταπίνουμε και άλλοτε θα μας καταπίνει και αυτό ακριβώς λέγεται ζωή.

Η Δανάη Τεζαψίδου γεννήθηκε στις Βρυξέλλες, ενώ ζει στην Αθήνα από το 2018 και στα Εξάρχεια από το 2019. Γράφει πεζή ποίηση την οποία μελοποιεί μαζί με την Ιώ. Η ποιητική συλλογή Ποια κατάπιε το θηρίο; είναι το πρώτο της βιβλίο και γεννήθηκε το 2023-24.

Βίκυ Κατσαρού • Σώμα, μητέρα και επιθυμία στη Θέδα

γράφει η Βίκυ Κατσαρού | Μονόκλ,
Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026 »»

Στο Genitorax το γυναικείο σώμα αποκτά γεωμετρία μέσω του ρόμβου όπου γίνεται ταυτόχρονα σχήμα της σάρκας, της γενεαλογίας και της γυναικείας καταγωγής. Όσα έχουν συμβεί στη ζωή της ηρωίδας επιστρέφουν ως σωματική εμπειρία στη στάση του σώματος, στην επιθυμία, στον φόβο, στην ενοχή, στην αφή, στην επανάληψη μιας χειρονομίας. Κυρίως, όμως, επιστρέφουν μέσα από το σώμα των γυναικών που προηγήθηκαν.

Η αφηγήτρια κοιτάζει επίμονα προς τα πίσω. Προς τη μητέρα, προς τη γιαγιά, προς το πατρικό σπίτι, προς τα αντικείμενα που επέζησαν των ανθρώπων. Η επιστροφή αυτή κρύβει ένα πολύ βαθύτερο ερώτημα. Πόσο από αυτό που είμαι είναι δικό μου και πόσο μου παραδόθηκε πριν ακόμη αποκτήσω τη δυνατότητα να επιλέξω;

Το ερώτημα αφορά τον χαρακτήρα, τον φόβο, τον τρόπο με τον οποίο αγαπά, αλλά πρωτίστως αφορά το σώμα. Και εδώ εμφανίζεται ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα μοτίβα του βιβλίου, γύρω από το οποίο οργάνωσα την προσέγγισή μου. Ο ρόμβος.

Η αφηγήτρια αναγνωρίζει πάνω της τις γυναίκες της καταγωγής της. Έχει κληρονομήσει το σχήμα τους, τα «ευαίσθητα οστά», τις ορμονικές τους προδιαθέσεις, τις τάσεις τους, το στήθος, τη λεπτή μέση, τα λακκάκια της Αφροδίτης. Κάποια στιγμή η περιγραφή σχεδόν γεωμετρεί το γυναικείο σώμα, η ίδια γραμμή σχηματίζει τη μέση και τους γοφούς.

Οι συγγραφείς της Απόπειρας υπογράφουν τα νέα τους βιβλία στο περίπτερο #66

Πέμπτη 17/9 στις 8.00 
Η Χριστίνα Οικονομίδου υπογράφει την ποιητική της συλλογή 
Πραγματικότητα και άλλες εικασίες 

Σάββατο 19/9 στις 7.00 
Ο Δημητρης Προύσαλης υπογράφει τη συλλογή διηγημάτων του Γιάννης Βλαχογιάννη 
Το Μεσολόγγι της εξόδου 

Κυριακη 20/9 στις 7.00 
Ο Μάνθος Γιουρτζόγλου υπογράφει τη συλλογή διηγημάτων του 
Η σκληρή μελαγχολία του θέρους

Η «Σκληρή μελαγχολία του θέρους» στο περίπτερο #66 της Απόπειρας

Το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026 στις 8 το απόγευμα στο περίπτερο #66 των εκδόσεων Apopeira • Απόπειρα - εκδόσεις και στο πλαίσιο του 54ου Φεστιβάλ Βιβλιου στο Πεδίον του Άρεως, σας περιμένουμε για να κουβεντιάσουμε για του καθενός τη Σκληρή μελαγχολία του θέρους. Περάστε μια βόλτα να τα πούμε και να πιούμε και κάτι στην υγεία της καλοκαιρινής πλάνης που φεύγει σιγά σιγά

(Φωτογραφία: Vasilis Papatheocharis)

54ο Φεστιβάλ Βιβλίου • Η Απόπειρα στο περίπτερο 66

Από τις 4 Σεπτεμβρίου θα είμαστε στο Πεδίο του Άρεως, στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου.

Το «Genitorax» στο 54o Φεστιβάλ Βιβλίου

Η Θέδα και το μυθιστόρημά της Genitorax συναντούν την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026, στις 8.30 το απόγευμα, στη σκηνή Αρχιμήδης, στο Πεδίον του Άρεως, τη συγγραφέα και δημοσιογράφο Γεωργία Δρακάκη, και τη συγγραφέα και επιμελήτρια Βίκυ Κατσαρού, που συζητούν μαζί της.

Ο ηθοποιός Αλέξανδρος Ζουριδάκης διαβάζει αποσπάσματα από το βιβλίο της.  

Αύγουστος και 6+1 βιβλιοπροτάσεις …

γράφει ο Δημήτρης Βεργίνης | The Untold,
Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026 »»

Ας πούμε ότι Αύγουστος δεν είναι οι ορδές των αδειούχων και η αφαίμαξη κάθε ήσυχου παραθαλάσσιου τετραγωνικού ετούτης της χώρας.

Ας πούμε ότι δεν είναι το μοτίβο του βομβαρδισμού της Γάζας όσα χρόνια μπορώ να θυμηθώ τον εαυτό μου να παρακολουθεί αυτή τη γωνιά του πλανήτη. Ας πούμε ότι δεν είναι τα πυρηνικά στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και το από τότε μόνιμο άνοιγμα της πόρτας της κολάσεως. Ας πούμε ότι δεν είναι οι φωτιές όπου γης, ούτε το επιεικώς ανούσιο newsfeed που μας ταΐζουν τα ΜΜΕ. Ας πούμε, εν τέλει, ότι δεν είναι όλες εκείνες οι διακοπές που πήγαν κατά διαόλου, όλοι εκείνοι οι χωρισμοί κι οι επιστροφές με τσακισμένα αισθήματα, με ρημαγμένο ψυχικό κόσμο.

Ας το πούμε κι ας το συμφωνήσουμε.

Ας πούμε ότι Αύγουστος είναι μια σταγόνα ιδρώτα που κατεβαίνει σαν μπάλα φλίπερ σε κάθε ραγάδα αγαπημένου κορμιού. Είναι σκιά δέντρων και μια καρέκλα θαλάσσης από κάτω. Είναι παγωμένη μπύρα και κοκτέιλ σε μπαράκι μικρού νησιού. Ας πούμε ότι είναι μια κοντή φούστα – ή καθόλου φούστα – κι ένα μακρύ πουκάμισο φορεμένα όλη μέρα· και στη θάλασσα και στο δωμάτιο και στο μπιτς μπαρ. Είναι γνωριμίες που μπορεί να εξελιχθούν σε ζωές και ζωές που επαναπροσδιορίζονται και ξαναρχίζουν. Ας πούμε ότι είναι το απέραντο, το άπειρο του νυχτερινού ουρανού και το μέρος δίχως φωτορύπανση που βρίσκεις για να τον παρατηρήσεις. Είναι ένα ραδιόφωνο με μπαταρίες που συντονίζεται κάθε βράδυ στον ίδιο μουσικό παραγωγό κι είναι δυο τρία κειμενάκια που γράφεις κι έχουν άλλο βηματισμό από αυτόν που συνήθως μπλέκονται οι λέξεις σου. Ας πούμε εν τέλει ότι είναι τα βιβλία που διαβάζεις, που παίρνεις μαζί σου, που ξεφυλλίζεις, που αφιερώνεις, που χαρίζεις.
Ας το πούμε κι ας το συμφωνήσουμε.

Και με αυτή την ευκαιρία παρακάτω είναι 6+1 προτάσεις μου για βιβλία που αξίζει να μπουν στη βαλίτσα του Αυγούστου:

5. Το βύζαγμα της νύχτας, Σπύρος Αραβανής, Απόπειρα, 2026

 

Φριχτοί κι απάνθρωποι
γιατί αναπαράγεστε;

Ο Σπύρος Αραβανής στην πρώτη του ποιητική συλλογή δεν αφήνει τίποτα προστατευμένο. Βγάζει κάθε συναίσθημα, κάθε σκέψη στην πρώτη γραμμή, κατεβάζει τις ασπίδες τους και προσκαλεί λέξεις φίλιες και λέξεις εχθρικές σε γνωριμία. Το σμίξιμό τους αφήνει επίγευση νύχτας, μελαγχολίας, οργής αλλά και πάντα μιας αχνής αισιοδοξίας. Χαίρομαι που ενώ γνώριζα τον ωραίο άνθρωπο Σπύρο Αραβανή, γνώρισα και την όμορφη ποίησή του.

Απόστολος Θηβαίος | Κατά Ματθαίον και άλλα

γράφει ο Απόστολος Θηβαίος | Μονόκλ,
Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026 »»

Η λογοτεχνία που μιλά για το σθένος και το μυστήριο της ζωής δεν αρκεί να έρθει κοντά στην πραγματικότητα, αλλά πρέπει να συγκινεί, να γυρέψει την ομορφιά. Σε καμιά περίπτωση δεν χρειάζεται να υπηρετεί έναν σκοπό, έξω από την ωφέλεια της ανθρώπινης ψυχής που αντικρίζει εμπρός της όσα δεν θα φτάσει ποτέ. Χαρακτήρες θυελλώδεις, τρομεροί έρωτες, μικρά και μεγάλα δράματα, σε αναρίθμητες σκηνοθετικές συγκυρίες. Η πατρίς που δοκιμάζει τις αφομοιωτικές της πρακτικές και βαπτίζει στο όνομα του νεοελληνικού πολιτισμού της τον νεαρό Θωμά στην ιστορία που περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων, στη συλλογή του Ματθαίου Ζευγόλη.

Πρόκειται για το βιβλίο Ο Πιέρ, ο Έκτορας και ο λόρδος Μπαϋρον, διηγήματα, όπως τιτλοφορείται η συλλογή των εκδόσεων Απόπειρα που επαναφέρουν τη λιτή και ουσιώδη γραφή του Απεραθιώτη συγγραφέα, γλύπτη και μουσικού. Κάποιος μας χαρίζει ένα απέραντο πιθανολόγιο. Ζωές που υπήρξαν, στιγμές δικές μας, ένα άπειρο, στιγμιαίο θέατρο που σαρώνεται από τα κυμάτια του ονείρου. Ο ποιητής ίσα που προλαβαίνει να περισώσει το σπόρο της τέχνης που απλά συμβαίνει, όπως η ζωή. Μες στη βαθιά κατάνυξη των πραγμάτων, κάποιος γυρεύει τη ρωγμή που αφήνει το φως να μπει. Το μουσικό κουτί με τις ιστορίες θα αρχίσει το τραγούδι του. Κάθε φορά αλλιώτικο , μια λούπα εις τους αιώνας των αιώνων. Καθώς τ’ αγγίζει η γραφίδα του Ματθαίου, ευθύς λάμπει το πλεόνασμα της εικόνας που καμιά πραγματικότητα δεν εκπληρώνει, δεν στοιχειοθετεί. Ιστορίες νοσταλγικές , “ρεκλάμες με μεγάλα κόκκινα γράμματα” στο δρόμο που νυχτώνει.

Γιάννης Αντιόχου • Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας

γράφει ο Γιάννης Αντιόχου | Χάρτης, # 92, Αύγουστος 2026 »» 

Χριστίνα Οικονομίδου, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, Απόπειρα 2026

Η Χριστίνα Οικονομίδου ανήκει στις ποιητικές φωνές που διαμορφώνονται αργά, με επιμονή και με μια αξιοπρόσεκτη εμπιστοσύνη στη σιωπή. Από την πρώτη της εμφάνιση στην Απόπειρα, το 1994, με το Μύθοι και ωδίνες / Η γυναίκα και το δέντρο της σιωπής, έως το Μ’ έναν χορό στο στόμα τού 2019, η ποίησή της κινείται γύρω από έναν σταθερό, αναγνωρίσιμο πυρήνα: σώμα, μνήμη, απώλεια, συγγένεια, θάνατος, έρωτας, μυθολογικό υπόστρωμα. Το νέο της βιβλίο, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, που εκδίδεται το 2026, έρχεται ύστερα από μια επταετή σχεδόν παύση.

Γιάννης Βλαχογιάννης • Το Μεσολόγγι της Εξόδου

Η Ιστορία μέσα από τη λογοτεχνία

σσ. 190, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
Επιστημονική και Φιλολογική Επιμέλεια, Έρευνα, Εισαγωγή, Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
I S B N: 960-537-375-7,
πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2026
Λ.Τ. 14.00 € (Φ Π Α)

Μια πόλη σύμβολο, το Μεσολόγγι, και ένας λογοτέχνης με ιστοριοδιφικές ανησυχίες και αρχειακές ερευνητικές «εμμονές», ο Γιάννης Βλαχογιάννης, συναντώνται μέσα στις δεκαοχτώ κειμενικές γραφές της παρούσας συλλογής. Απηχήσεις και συνδέσεις της σουλιώτικης ρίζας του συγγραφέα με τα ιστορικά συμβάντα, αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις γύρω από παλιά εθιμικά ζητήματα τιμής, τραγικές μητρότητες δραματικών δεσμών, ανυπότακτες παιδικότητες αναδυόμενων ηλικιακών ξεσηκωμών, ειδεχθείς προδοσίες ευκαταφρόνητων μικροτήτων, αντανακλάσεις ανθρωπιάς μέσα σε απάνθρωπες πολεμικές συνθήκες, τραυματικές επιστροφές μέσα από συναισθηματικά αδιέξοδα και ψυχικούς κλυδωνισμούς, παροπλισμοί και ανήθικες αποσιωπήσεις της συνειδητής λήθης, σιωπές από το χτες μέσα στην ανούσια φασαρία του σήμερα, προχώματα ενθύμησης, έρχονται εδώ, για να υψωθεί το βαθιά ανθρώπινο και να ταπεινωθεί το απάνθρωπο, να τραγουδηθεί το ηρωικό, να μην ξεχαστεί το χρέος σε όσους έστρωσαν στους δικούς τους καιρούς, μέρος σημαντικό και πολύτιμο των δικών μας δρόμων, κάνοντας αυτό που τους αναλογούσε.)

Ο Γιάννης Βλαχογιάννης (Επαχτίτης) (Ναύπακτος1867–Αθήνα 1945) είναι λογοτέχνης της γενιάς του 1880, ιστοριοδίφης, συγγραφέας ιστορικών μελετών, εκδότης και συλλέκτης. Συνδέθηκε, με επιρροές από τον οικογενειακό του περίγυρο, όσο κανείς άλλος με τον κόσμο του ’21 μέσα από την πεισμώδη και ασταμάτητη ερευνητική του αφοσίωση, διασώζοντας και φέροντας στο φως πολύτιμα αρχεία και ντοκουμέντα της Ελληνικής Επανάστασης (Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, του Σπυρομίλιου, Στρατιωτικά Ενθυμήματα του Νικολάου Κασομούλη κ.ά.). Έγραψε στη δημοτική γλώσσα ηθογραφικά διηγήματα και αργότερα επικεντρώθηκε στο ηθοπολεμικό λογοτεχνικό διήγημα και τις ιστορικές μελέτες. Προκάλεσε τη δημιουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) από τον Ελ. Βενιζέλο το 1915, δωρίζοντας ως πρώτη συλλογή τη δική του προσωπική, ενώ συνδέθηκε με προσωπικότητες των Γραμμάτων της εποχής του (Αλ. Παπαδιαμάντης, Γ. Δροσίνης. Αντρ. Καρκαβίτσας).

Δημήτρης Β. Προύσαλης σπούδασε Παιδαγωγικά, Βιβλιοθηκονομία και Ειδική Αγωγή. Κατέχει Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών («Λαογραφία και Πολιτισμός») και είναι Υπ. Δρ ΠΤΔΕ ΕΚΠΑ. Από το 1988 δάσκαλος στη Δημόσια Εκπαίδευση. Aσχολείται με την επιτόπια και αρχειακή έρευνα, καταγραφή και μελέτη του λαϊκού παραμυθιού από το 1999. Αφηγείται από το 2003 ιστορίες της λαϊκής προφορικής παράδοσης (λαϊκά παραμύθια, παραδόσεις, μύθους, θρύλους, μυθολογικές ιστορίες), καθώς και ιστορίες από το 1821, συνεργαζόμενος με ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έχει συμμετάσχει σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια, ημερίδες και συμπόσια, με εισηγήσεις για τον κόσμο του λαϊκού παραμυθιού με δημοσιεύσεις στα πρακτικά. Από το 2001 έχει κυκλοφορήσει συνολικά 34 βιβλία — τα 24 με παραμυθολογικό περιεχόμενο. Καλλιτεχνικός διευθυντής των Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη με τη συνεργασία τοπικών φορέων, και του Φεστιβάλ Αφήγησης Αθήνα… μια πόλη παραμύθια με τη συνεργασία του ΟΠΑΝΔΑ. Τακτικό μέλος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και συνιδρυτικό του Σ.ΕΠ.ΑΦ.Ι (Σωματείο Επαγγελματιών Αφήγησης Ιστόρησης).

Ευτυχία Παναγιώτου • Κένταυροι: Η πανάρχαια μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας

«Κένταυροι: Η πανάρχαια μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας»: αποσπάσματα από την ομιλία/κριτική της Ευτυχίας Παναγιώτου, στην παρουσίαση του βιβλίου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες της Χριστίνας Οικονομίδου (7.6.2026).

Η αστάθεια που χαρίζει υπόγεια η Χριστίνα Οικονομίδου στην έννοια της πραγματικότητας θυμίζει εκείνο που είχε διατυπώσει το Τζούντιθ Μπάτλερ πως αυτό που θεωρούμε πραγματικότητα δεν είναι ουδέτερο ή δεδομένο, αλλά συγκροτείται μέσα από επαναλαμβανόμενες κανονιστικές αφηγήσεις, οι οποίες σταδιακά αποκτούν το κύρος του αυτονόητου και της «αλήθειας». Με εφόδια αυτή λοιπόν τη μικρή υποψία για την οποία μας προετοιμάζουν ο τίτλος, αλλά και η προμετωπίδα, εισερχόμαστε στο βιβλίο της Χριστίνας Οικονομίδου, που δεν κλείνει καμία πραγματικότητα απέξω ούτε υπεκφεύγει τη σκληρότητά της, αλλά αναζητά λόγους να υποθέσουμε ότι μέσα της, δίπλα της ή γύρω της επιμένουν και άλλες εκδοχές του πραγματικού. Δεν εννοώ κατ’ ανάγκην έναν άλλο γαλαξία, αλλά τη δυνατότητα μετασχηματισμού της φρίκης σε λόγο, είτε πρόκειται για τον δικό της είτε για ποιήματα που η ίδια διαβάζει.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Τον χώρο της ποίησης ζωντανεύει και διασχίζει από την αρχή έως το τέλος του βιβλίου της Χριστίνας Οικονομίδου ένα πλάσμα πολύ στενά συνδεδεμένο με τις υπερβάσεις ή με μια «μυθική» και, γιατί όχι, «παιδική» καταγωγή μας. Πρόκειται για τον Κένταυρο, μισό άνθρωπο μισό άλογο. Ενσαρκώνει τη δυνατότητα να είσαι κάτι άλλο ή να αντιλαμβάνεσαι έναν άλλο κόσμο πέρα από τον κανονιστικά πραγματικό. Ταυτόχρονα όμως μοιάζει να ενσαρκώνει και κάτι ακόμη: την επιστροφή ενός μέρους του εαυτού μας που η Ιστορία έχει αποσιωπήσει ή ο πολιτισμός έχει καταστείλει. 

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Η Χριστίνα Οικονομίδου συνυφαίνει αυτή τη μορφή μέσα στα ρεαλιστικά της ποιήματα σαν να σέρνει μέσα στην πολύ πραγματική ζωή τους τη λειτουργία του θαύματος ή/και την ανάμνηση της ξεχασμένης καταγωγής μιας λησμονημένης δυνατότητας. Γιατί πώς να επιβιώσεις αν αφεθείς σε μια εικόνα της πραγματικότητας χωρίς αποχρώσεις, χωρίς αναρωτήσεις, χωρίς ανατροπές και νέους τρόπους θέασής της; Επιστρατεύοντας όχι ένα σύμβολο, αλλά πολυπρόσωπους Κενταύρους/Κενταυρίνες σε διαφορετικά περιβάλλοντα, ακούμε τον καλπασμό τους σαν πραγματική δυνατότητα. Ή σαν ελπίδα, που χρειάζεται όμως δουλειά.
 

Γιάννης Αντιόχου • Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας

«Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας»: αποσπάσματα από την ομιλία/κριτική του Γιάννη Αντιόχου, στην παρουσίαση του βιβλίου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες της Χριστίνας Οικονομίδου (7.6.2026).

Οι Κένταυροι αποτελούν τον κεντρικό ποιητικό μηχανισμό του βιβλίου. Η Οικονομίδου τούς ανασύρει ως μορφή που συμπυκνώνει το ατελές, το μεικτό, το τραυματισμένο, το ιστορικά παραχαραγμένο σώμα. Ο Κένταυρος είναι σώμα διττό: ανθρώπινο και ζωώδες, πολιτισμένο και άγριο, όρθιο και τετράποδο, εντός και εκτός κανονικότητας. Στο «Λειψός στα σκέλη» (σ. 17), οι στίχοι 

Κένταυρος σε κρεβάτι νοσοκομείου / δίχως οπλές / έρμαιο των νοσηλευτριών

κατεβάζουν τον μύθο στον χώρο της φροντίδας, της έκθεσης και της ανάγκης. Το μυθικό σώμα χάνει την αυτάρκειά του και παραδίδεται στην ανθρώπινη ευαλωτότητα. 

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

Το βιβλίο της έχει τη δύναμη να μιλά για την πραγματικότητα κρατώντας απόσταση από την επικαιρική ευκολία. Μιλά για την Ιστορία δίχως να μετατρέπει το ποίημα σε σχόλιο. Μιλά για το φύλο πέρα από το σύνθημα. Μιλά για την οικογένεια μακριά από τη νοσταλγική εξιδανίκευση. Μιλά για τον μύθο μέσα στην καθημερινή του δοκιμασία. Η Οικονομίδου γράφει ένα βιβλίο για την ανθρώπινη μορφή μετά τις αλλοιώσεις της. Για το σώμα που έχασε κάτι και εξακολουθεί να το αναζητά. Για την ταυτότητα που χρειάζεται μνήμη, αλλά και ρήξη. Για τη συγγένεια που ξεκινά από το αίμα και επεκτείνεται προς την επιλογή. Για την ποίηση που μπορεί να σταθεί μέσα στον καιρό της με ευθύνη μορφής, ακρίβεια και βάθος.