Μαρία Φραγκουδάκη • Το άλλο μου μισώ!

Ερωτικό δράμα γέλωτος

νουβέλα 

σσ. 131, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N: 978-960-537-378-8,
πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2026
Λ.Τ. 12,00 € (Φ Π Α)

Το βιβλίο αυτό ξεκίνησε να γράφεται σαν παραλήρημα, σαν μυστικός μονόλογος της συγγραφέως. Μήπως τελικά η ζωή είναι θέατρο ; Κι όλοι εμείς, οι φίλοι, οι εραστές μας, ηθοποιοί ;
Το άλλο μου μισώ ! είναι μια ερωτική νουβέλα, ή μήπως μια συναισθηματική νουβέλα ; Ή μήπως μια σκέτη τρέλα ;
Αποτελείται από τρία μέρη : τα δύο πρώτα είναι πεζά, χωρίς όμως να είναι καθόλου πεζά, και μπορούν να διαβαστούν και ως αυτοτελείς ιστορίες. Το τρίτο μέρος είναι ποιητικό. Διότι Το άλλο μου μισώ ! είναι ένα ερωτικό δράμα γέλωτος. Και όπως το αρχαίο δράμα είναι έργο ποιητικό, έτσι και η νουβέλα, στο τελευταίο μέρος περιλαμβάνει ποιήματα (και αναστεναγμούς).
Ποίηση και κυνισμός, άγρια χαρά της ηδονής ανακατεμένη με βαθιά λύπη και απελπισία, ρομαντισμός και μοναξιά, λατρεία και αηδία, χαμόγελα και κλάμα. Άφαντοι εραστές και μία αντιηρωίδα που της αρέσει να τρέχει πίσω τους και που κάθε φορά που βουτάει στον έρωτα, όλα στην αρχή φαντάζουν μέλι γάλα, όμως εκεί είναι που αρχίζουν τα βάσανα τα μεγάλα.
Ωιμέ ! έρωτα εσύ, ανίκατε στη μάχη, πώς και προκαλείς στην ηρωίδα στηθάγχη ; Και άραγε αγαπάει όσους ερωτεύεται ή καταβάθος τους μισεί ; 
Ένα ερωτικό δράμα με μία αφηγήτρια που τολμάει να μην αγαπάει τον ίδιο της τον εαυτό, ώσπου να βρει το άλλο της μισώ.

Η Ευφροσύνη Λούζη συνομιλεί με τον Μάνθο Γιουρτζόγλου

συνέντευξη της Ευφροσύνης Λούζη | Αλκυονίδες μέρες,
Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026 »»

 

1. Πώς συνδέεται το καλοκαίρι κατεξοχήν εποχή εξωστρέφειας και χαράς με τη « σκληρή μελαγχολία» του τίτλου; Είναι ο Αύγουστος τελικά μια εποχή αποκάλυψης ή αναγκαίου απολογισμού;

Θεωρώ πως το καλοκαίρι γενικά – και ιδιαίτερα ο Αύγουστος – δεν έχει καμία «επιείκεια». Όλα βιώνονται έντονα και από τους παραθεριστές, οι οποίοι τρέχουν να κάνουν στις διακοπές όσα δεν κάνουν τον χειμώνα και από τους παραμένοντες στην πόλη, οι οποίοι και αφορούν το βιβλίο. Στην περίπτωση των δεύτερων, όλα μοιάζουν να είναι κόντρα. Δεν υπάρχει ουσιαστικά τίποτα να περιμένουν μέσα σε μια άδεια πόλη, νοιώθουν μοναξιά, απομόνωση, έλλειψη κινήτρου και αυτό μοιραία τους οδηγεί σε προσωπικούς απολογισμούς, οι οποίοι ως επί το πλείστον καταλήγει σε διαφόρων ειδών αποτυχίες. Οι ήρωες της Σκληρής μελαγχολίας του θέρους περιφέρονται «ψάχνοντας στα σκοτάδια μήπως κάτι και συμβεί», όπως λέει και το γνωστό άσμα. Κι αυτό τους σπρώχνει πολλές φορές στα άκρα. Σε γενικές γραμμές και πάντα μιλώντας προσωπικά, ο Αύγουστος στην πόλη πάντα με έφερνε αντιμέτωπο με διάφορους «απολογισμούς». Και αυτούς θέλησα να αποτυπώσω με κάποιο τρόπο σε αυτό το βιβλίο. Είμαι εγώ αυτός που περιφέρεται τελικά.

2. Στις ιστορίες σας, το σκηνικό συχνά τοποθετείται μέσα στο καλοκαίρι. Πώς λειτουργεί το φυσικό περιβάλλον ως καθρέφτης των εσωτερικών τοπίων των ηρώων σας;

Το φυσικό περιβάλλον αυτού του βιβλίου είναι η πόλη και ο Αύγουστος. Ουσιαστικά αυτοί οι δυο είναι οι ήρωες. Και ο συνδυασμός τους εδώ, δεν είναι τόσο εύκολος, δεν «κολλάει» καλά. Μέσα σε αυτό λοιπόν, οι άνθρωποι σε αυτές τις ιστορίες παλεύουν να ισορροπήσουν, να αντέξουν η και να συρθούν προς την καταστροφή. Όντας μακριά από τις παραλίες, την θέα του απέραντου γαλάζιου και της φύσης, όντας μακριά από τις χαρές και τις προσδοκίες των διακοπών, δίνουν τη μάχη τους να αναπνεύσουν μέσα στο τσιμέντο. Γι’ αυτό και το μέσα τους τοπίο είναι πολλές φορές το ίδιο «γκρίζο» με το χρώμα του τσιμέντου.

3. Αυτό είναι το τρίτο σας βιβλίο. Νιώθετε ότι η γραφή σας έχει μετατοπιστεί ή ωριμάσει θεματικά σε σχέση με τα προηγούμενα έργα σας;

Ειλικρινά δεν ξέρω τι να σας απαντήσω σε αυτή την ερώτηση καθότι δεν θεωρώ καν τον εαυτό μου συγγραφέα. Γράφω κι εκδίδομαι γιατί πονάω και όταν φουσκώνει ο ποταμός μέσα μου πρέπει να εκβάλει. Αυτό ξέρω μονάχα. Η θεματική των ιστοριών μου βασίζεται μέχρι τώρα σε μεγάλο βαθμό σε αληθινά γεγονότα που έχω βιώσει προσωπικά, που τα «αλίευσα» από διηγήσεις άλλων, που τα διάβασα κάπου. Αυτό συμβαίνει και στο «θέρος» όπου οι δέκα από τις δώδεκα ιστορίες πατάνε πάνω σε κάποιο μικρό η μεγαλύτερο αληθινό γεγονός. Κεντρικοί άξονες είναι ο έρωτας και ο θάνατος. Καμία «πρωτοτυπία» δηλαδή. Με ενδιαφέρει οι ήρωες μου να «τεντώνουν» τα όρια τους μέχρι εκεί που δεν πάει.

Η Γλυκιά Συμμορία μίκρυνε κι άλλο

Η Γλυκιά Συμμορία μίκρυνε κι άλλο. Η Δέσποινα Τομαζάνη έφυγε.
— Λεωνίδας Καραγκούνης

Φιλενάδα, κουμπάρα-ακουμπάρα (δική σου λέξη), δασκάλα μου, γενναία Δέσποινα Τομαζάνι, Δεσποινάκι μου... Η πρώτη Κυριακή του καλοκαιριού που δεν σε συναντώ. Δυστυχώς; ή ευτυχώς τέλειωσε ένα δυσανάλογο για σένα μαρτύριο και αναζήτησες το τέλος του πια.
Ζήτησες επίσης να μην πας νοσοκομείο. Μου είπες «Θα είμαι λυπημένη» εκεί. Τι να κάνουμε όμως, εμείς οι φοβισμένοι κοινοί θνητοί μπροστά στο θάνατο είμαστε πάντα λίγοι. Κι έτσι δεν γλίτωσες την ψυχρή, μοναχική εντατική, έστω για λίγα μόνο 24ωρα. Σκέφτομαι τη λύπη και τη τσαντίλα σου μακριά από το σπίτι σου.
Δεσποινάκι μου, 38 χρόνια φιλίας, κοινής συμπόρευσης, αμοιβαίας στήριξης  κι ανταλλαγής σκέψεων για να αποκρυπτογραφήσουμε τα μυστήρια της ζωής κ του έρωτα, δεν χάνονται. Αντίθετα μ’ έπλασαν κι ίσως να ’χω μια υποψία απαντήσεων μέσα απ’  τα τόσα ξενύχτια στην φιλόξενη κουζίνα σου, στα ρεμπετάδικα, στα μπαρ, στις συνευρέσεις με άπειρο κόσμο,  στους χορούς, στα τραπεζώματά μας, τη γραφή, τη ζωγραφική, τη δημιουργία, τους άντρες, τη φιλία.  Τα ερωτήματα παραμένουν πάντα ανοιχτά, Δεσποινιώ μου, παρά τα δέκα βιβλία μέσα στα οποία αποτύπωσες μοναδικά με την εφηβική σου τόλμη, τρυφεράδα και γλυκύτητα την απορία σου για το θαύμα της ζωής. Μια απάντηση μόνο παραμένει στέρεη μέσα μου. 
Η φιλία μέσα από μια ζωηρή, έντονη κ γεμάτη συμπόρευση, και η σπουδαιότητά της. 
Μέχρι να ξανασυναντηθούμε. 
Έχε γεια, γενναία μου Δέσποινα. 
ΥΓ. 1 Το τελευταίο σου πόνημα που έγραψες σχεδόν ολόκληρο απ’ το κρεββάτι σου στο κινητό σου έχει αποτυπώσει όλη την αναρχία του ανατρεπτικού νου σου και την τόλμη σου να διαλύσεις κάθε συμβατικότητα, μαζί με την σοβαρή ιστορική έρευνα που έκανες για το μόνο Χιώτη συμπατρίώτη σου που θαύμασες, τον Γιώργο Μπουρνιά, αγωνιστή στη σφαγή της Χίου.
ΥΓ.2 Ένα μεγάλο ευχαριστώ στη γενναιοδωρία του  Σαράντη και του Λεωνίδα της ΑΠΟΠΕΙΡΑΣ που με αυταπάρνηση, μήνες πάλεψαν μαζί της να βγεί στο φως το τελευταίο της βιβλίο. Το βιβλίο που δεν γράφτηκε, εκδόσεις Απόπειρα.
ΥΓ. 3 Τα ειλικρινή συλληπητήριά μου Pandias μου κι από δω, μονάκριβέ της γιε! 
Καλό σου κουράγιο, να καταχωρήσεις τα ακαταχώρητα. 
— Καίτη Νικηταΐδου

Μια σπουδαία ηθοποιός και συγγραφέας έφυγε σήμερα το πρωί από κοντά μας. Το κενό που αφήνει είναι μεγάλο, αλλά η φωτεινή παρουσία της και οι αναμνήσεις που μας χάρισε θα μείνουν για πάντα ζωντανές στις καρδιές μας. Καλό ταξιδι, Despoina.
— Σαράντης Κορωνάκος

Κένταυροι: Η πανάρχαιη μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας

γράφει η Ευτυχία Παναγιώτου | Η εποχή,
Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026 »»

Χριστίνα Οικονομίδου, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, εκδόσεις: Απόπειρα, 2026

Η Χριστίνα Οικονομίδου έχει καταφέρει κάτι σπάνιο: να δημιουργεί συνθήκες αναμονής για το επόμενο βιβλίο της. Καταπιάνεται με ποιητικές συνθέσεις που μοιάζουν με αρχιτεκτονικά σχέδια, στα οποία μπορείς να δεις το μπετόν έως και τα απλωμένα ρούχα στα μπαλκόνια. Κάνει ποίηση με ρεαλιστικά και σκληρά υλικά. Δεν φοβάται την εννοιολόγηση ούτε τις μεγάλες καταλήξεις της ελληνικής γλώσσας, ο ρυθμός παράγεται συχνά με συνδετικές λέξεις, ενώ αγαπά τις παρενθετικές παύλες, τις αγκύλες και τις αποστροφές του λόγου, χωρίς την αγωνία της λείανσης του νοήματος και της πριμοδότησης του γλυκού ήχου.

Η Χριστίνα Οικονομίδου δημιουργεί κόμπους για να πλέξει, όπως είχε σημειώσει ο Γιώργος Μπλάνας για το προηγούμενο βιβλίο της Μ’ έναν χορό στο στόμα (2019). Δηλαδή, διαβάζεις και σταματάς, ίσως και να κομπιάζεις με τις εσωτερικές διαφωνίες ή παλινδρομήσεις της ποιητικής φωνής, που σε οδηγεί μέσα από δροσερές φυλλωσιές αντίστασης στη μονοσημία, στη γόνιμη εμπλοκή με το κείμενο (π.χ.: «Τίποτα στον ορίζοντα καθησυχαστικό / παρά ένα οικείο κάλεσμα – ή μήπως βρυχηθμός – σε μία δυσερμήνευτη αλφάβητο της έλξης / μαγισσών και φιλοσόφων», σ. 22). Επειδή όμως ο γνήσιος στοχασμός δεν έχει αντίκρισμα χωρίς διάλογο, στο κλείσιμο των ποιημάτων της προσθέτει συχνά ένα ΥΓ., που διαποτίζει με προσωπικό εξομολογητικό τόνο την ποιητική της αφήγηση.

Τι σημαίνει όμως η διαχείριση της γλώσσας σε σχέση με την ποιητική του έκτου βιβλίου της; Σύμφωνα με την αναγνωστική οδηγία του τίτλου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, με τη χρήση του «και» (που λειτουργεί ως συνδετικό όμοιων πραγμάτων, σε αντίθεση με τη χρήση του διαζευκτικού «ή») η ποιήτρια τοποθετεί «πραγματικότητα» και «εικασίες» σε ισότιμη θέση, επιτρέποντάς μας να σκεφτούμε πως οι εικασίες είναι εξίσου πραγματικές ή ότι η πραγματικότητα αποτελεί προϊόν εικασίας, ότι τα όρια πάντως μεταξύ των δύο εννοιών δεν είναι απόλυτα αλλά διαπερατά.

Η αστάθεια που χαρίζει υπόγεια η Οικονομίδουστην έννοια της πραγματικότητας θυμίζει την προσέγγιση του Τζούντιθ Μπάτλερ, σύμφωνα με την οποία ό,τι θεωρούμε πραγματικότητα δεν είναι ουδέτερο ή δεδομένο, αλλά συγκροτείται μέσα από επαναλαμβανόμενες κανονιστικές αφηγήσεις, οι οποίες σταδιακά αποκτούν το κύρος του αυτονόητου και της «αλήθειας». Με εφόδια αυτή την υποψία (για την οποία μας προετοιμάζει και η προμετωπίδα), το βιβλίο δεν ξηλώνει μόνο τη βεβαιότητα μίας και αδιαίρετης πραγματικότητας, δεν μας εισάγει απλώς στην πολύ σύγχρονη σκληρότητά της, αλλά εξωθεί στην αναζήτηση εκδοχών της, δίπλα της, γύρω της, μέσα μας. Δεν εννοώ έναν άλλο γαλαξία όσο τη δυνατότητα μετασχηματισμού της φρίκης σε λόγο (discourse). Στο ποίημα «Παρένθεση (Ποιότητες)» (σ. 24) η Οικονομίδου διατηρεί την πεποίθηση που άλλες έχουμε χάσει, πως όταν η ποίηση συναντά τη φρίκη, γίνεται ερμηνευτικό εργαλείο θέασης του κόσμου, εφόσον «[μ]ονάχα όποιος έχει σφουγγαρίσει επιμελώς / με τα μαλλιά της συντριβής τους διαδρόμους / κάποιου λαϊκού νοσοκομείου / υπομένοντας τις άναρθρες κραυγές των ασθενών / – που επιμένουν να ανασυντίθενται / διαψεύδοντας γιατρούς και νοσοκόμους – / μπορεί να ερμηνεύσει επαρκώς». Και στο ΥΓ. του ποιήματος σημειώνει η Οικονομίδου: «Από τους ποιητές που μ’ έχουν καθορίσει / κάποιοι / υπήρξαν φίλοι μου. / Ευγνωμοσύνη».

Δανάη Τεζαψίδου • Ποια κατάπιε το θηρίο;

ποιήματα

σσ. 72, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
σχεδίαση εξωφύλλου: Μαΐτα Χατζηιωαννίδου
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N: 960-537-376-4,
πρώτη έκδοση: Σεπτέμβριος 2026
Λ.Τ. 10,00 € (Φ Π Α)

γράφει η Μάτα Καστρησίου

Το πρώτο βιβλίο της Δανάης Τεζαψίδου, διεκδικεί να αναγνωρίζεται ως ένα υβριδικό πλάσμα. Κάπου ανάμεσα στην ποίηση και τα φύλλα ενός ημερολογίου, τον στίχο και τη φωτογραφική καταγραφή ενός χωροχρόνου που ολοένα αλλάζει, αυτή που «κατάπιε το θηρίο» κρατά ανοιχτή την πόρτα της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στην πραγματική πραγματικότητα και το εσωτερικό της σύμπαν το οποίο αφήνεται εύκαμπτο να καμφθεί αλλά και να διαμορφώσει τα μέλλοντα, να γίνει καμβάς μιας ιστορίας που αγνοούμε – ακόμα – την κατάληξή της. Με το σώμα ως φορέα των ερεθισμάτων και των βίαιων μεταμορφώσεων της πόλης και τη γλώσσα έτοιμη να κατακερματιστεί και να ανασυντεθεί ξανά υπό το βάρος εκείνων που μπορούμε – και δεν μπορούμε- να ελέγξουμε, που μπορούμε – και δεν μπορούμε- να αντέξουμε, η ποιήτρια προτείνει μια στριγκή και μαζί τρυφερή κραυγή και μας καλεί όλες, όλους και όλα να την ουρλιάξουμε ταυτόχρονα.

Για τη διπλή ανάγνωση του τίτλου του βιβλίου, η ποιήτρια δεν δίνει κάποια συγκεκριμένη απάντηση. Αφήνει τον χώρο σε εμάς να αποφασίσουμε, αλλά προσοχή: όπου κι αν καταλήξουμε, ας γνωρίζουμε ότι η θέση αυτή δε συνιστά μια μονιμότητα. Το θηρίο, άλλοτε θα το καταπίνουμε και άλλοτε θα μας καταπίνει και αυτό ακριβώς λέγεται ζωή.

Η Δανάη Τεζαψίδου γεννήθηκε στις Βρυξέλλες, ενώ ζει στην Αθήνα από το 2018 και στα Εξάρχεια από το 2019. Γράφει πεζή ποίηση την οποία μελοποιεί μαζί με την Ιώ. Η ποιητική συλλογή Ποια κατάπιε το θηρίο; είναι το πρώτο της βιβλίο και γεννήθηκε το 2023-24.

Βίκυ Κατσαρού • Σώμα, μητέρα και επιθυμία στη Θέδα

γράφει η Βίκυ Κατσαρού | Μονόκλ,
Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026 »»

Στο Genitorax το γυναικείο σώμα αποκτά γεωμετρία μέσω του ρόμβου όπου γίνεται ταυτόχρονα σχήμα της σάρκας, της γενεαλογίας και της γυναικείας καταγωγής. Όσα έχουν συμβεί στη ζωή της ηρωίδας επιστρέφουν ως σωματική εμπειρία στη στάση του σώματος, στην επιθυμία, στον φόβο, στην ενοχή, στην αφή, στην επανάληψη μιας χειρονομίας. Κυρίως, όμως, επιστρέφουν μέσα από το σώμα των γυναικών που προηγήθηκαν.

Η αφηγήτρια κοιτάζει επίμονα προς τα πίσω. Προς τη μητέρα, προς τη γιαγιά, προς το πατρικό σπίτι, προς τα αντικείμενα που επέζησαν των ανθρώπων. Η επιστροφή αυτή κρύβει ένα πολύ βαθύτερο ερώτημα. Πόσο από αυτό που είμαι είναι δικό μου και πόσο μου παραδόθηκε πριν ακόμη αποκτήσω τη δυνατότητα να επιλέξω;

Το ερώτημα αφορά τον χαρακτήρα, τον φόβο, τον τρόπο με τον οποίο αγαπά, αλλά πρωτίστως αφορά το σώμα. Και εδώ εμφανίζεται ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα μοτίβα του βιβλίου, γύρω από το οποίο οργάνωσα την προσέγγισή μου. Ο ρόμβος.

Η αφηγήτρια αναγνωρίζει πάνω της τις γυναίκες της καταγωγής της. Έχει κληρονομήσει το σχήμα τους, τα «ευαίσθητα οστά», τις ορμονικές τους προδιαθέσεις, τις τάσεις τους, το στήθος, τη λεπτή μέση, τα λακκάκια της Αφροδίτης. Κάποια στιγμή η περιγραφή σχεδόν γεωμετρεί το γυναικείο σώμα, η ίδια γραμμή σχηματίζει τη μέση και τους γοφούς.

Οι συγγραφείς της Απόπειρας υπογράφουν τα νέα τους βιβλία στο περίπτερο #66

Πέμπτη 17/9 στις 8.00 
Η Χριστίνα Οικονομίδου υπογράφει την ποιητική της συλλογή 
Πραγματικότητα και άλλες εικασίες 

Σάββατο 19/9 στις 7.00 
Ο Δημητρης Προύσαλης υπογράφει τη συλλογή διηγημάτων του Γιάννης Βλαχογιάννη 
Το Μεσολόγγι της εξόδου 

Κυριακη 20/9 στις 7.00 
Ο Μάνθος Γιουρτζόγλου υπογράφει τη συλλογή διηγημάτων του 
Η σκληρή μελαγχολία του θέρους

Η «Σκληρή μελαγχολία του θέρους» στο περίπτερο #66 της Απόπειρας

Το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026 στις 8 το απόγευμα στο περίπτερο #66 των εκδόσεων Apopeira • Απόπειρα - εκδόσεις και στο πλαίσιο του 54ου Φεστιβάλ Βιβλιου στο Πεδίον του Άρεως, σας περιμένουμε για να κουβεντιάσουμε για του καθενός τη Σκληρή μελαγχολία του θέρους. Περάστε μια βόλτα να τα πούμε και να πιούμε και κάτι στην υγεία της καλοκαιρινής πλάνης που φεύγει σιγά σιγά

(Φωτογραφία: Vasilis Papatheocharis)

54ο Φεστιβάλ Βιβλίου • Η Απόπειρα στο περίπτερο 66

Από τις 4 Σεπτεμβρίου θα είμαστε στο Πεδίο του Άρεως, στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου.

Το «Genitorax» στο 54o Φεστιβάλ Βιβλίου

Η Θέδα και το μυθιστόρημά της Genitorax συναντούν την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026, στις 8.30 το απόγευμα, στη σκηνή Αρχιμήδης, στο Πεδίον του Άρεως, τη συγγραφέα και δημοσιογράφο Γεωργία Δρακάκη, και τη συγγραφέα και επιμελήτρια Βίκυ Κατσαρού, που συζητούν μαζί της.

Ο ηθοποιός Αλέξανδρος Ζουριδάκης διαβάζει αποσπάσματα από το βιβλίο της.  

Αύγουστος και 6+1 βιβλιοπροτάσεις …

γράφει ο Δημήτρης Βεργίνης | The Untold,
Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026 »»

Ας πούμε ότι Αύγουστος δεν είναι οι ορδές των αδειούχων και η αφαίμαξη κάθε ήσυχου παραθαλάσσιου τετραγωνικού ετούτης της χώρας.

Ας πούμε ότι δεν είναι το μοτίβο του βομβαρδισμού της Γάζας όσα χρόνια μπορώ να θυμηθώ τον εαυτό μου να παρακολουθεί αυτή τη γωνιά του πλανήτη. Ας πούμε ότι δεν είναι τα πυρηνικά στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και το από τότε μόνιμο άνοιγμα της πόρτας της κολάσεως. Ας πούμε ότι δεν είναι οι φωτιές όπου γης, ούτε το επιεικώς ανούσιο newsfeed που μας ταΐζουν τα ΜΜΕ. Ας πούμε, εν τέλει, ότι δεν είναι όλες εκείνες οι διακοπές που πήγαν κατά διαόλου, όλοι εκείνοι οι χωρισμοί κι οι επιστροφές με τσακισμένα αισθήματα, με ρημαγμένο ψυχικό κόσμο.

Ας το πούμε κι ας το συμφωνήσουμε.

Ας πούμε ότι Αύγουστος είναι μια σταγόνα ιδρώτα που κατεβαίνει σαν μπάλα φλίπερ σε κάθε ραγάδα αγαπημένου κορμιού. Είναι σκιά δέντρων και μια καρέκλα θαλάσσης από κάτω. Είναι παγωμένη μπύρα και κοκτέιλ σε μπαράκι μικρού νησιού. Ας πούμε ότι είναι μια κοντή φούστα – ή καθόλου φούστα – κι ένα μακρύ πουκάμισο φορεμένα όλη μέρα· και στη θάλασσα και στο δωμάτιο και στο μπιτς μπαρ. Είναι γνωριμίες που μπορεί να εξελιχθούν σε ζωές και ζωές που επαναπροσδιορίζονται και ξαναρχίζουν. Ας πούμε ότι είναι το απέραντο, το άπειρο του νυχτερινού ουρανού και το μέρος δίχως φωτορύπανση που βρίσκεις για να τον παρατηρήσεις. Είναι ένα ραδιόφωνο με μπαταρίες που συντονίζεται κάθε βράδυ στον ίδιο μουσικό παραγωγό κι είναι δυο τρία κειμενάκια που γράφεις κι έχουν άλλο βηματισμό από αυτόν που συνήθως μπλέκονται οι λέξεις σου. Ας πούμε εν τέλει ότι είναι τα βιβλία που διαβάζεις, που παίρνεις μαζί σου, που ξεφυλλίζεις, που αφιερώνεις, που χαρίζεις.
Ας το πούμε κι ας το συμφωνήσουμε.

Και με αυτή την ευκαιρία παρακάτω είναι 6+1 προτάσεις μου για βιβλία που αξίζει να μπουν στη βαλίτσα του Αυγούστου:

5. Το βύζαγμα της νύχτας, Σπύρος Αραβανής, Απόπειρα, 2026

 

Φριχτοί κι απάνθρωποι
γιατί αναπαράγεστε;

Ο Σπύρος Αραβανής στην πρώτη του ποιητική συλλογή δεν αφήνει τίποτα προστατευμένο. Βγάζει κάθε συναίσθημα, κάθε σκέψη στην πρώτη γραμμή, κατεβάζει τις ασπίδες τους και προσκαλεί λέξεις φίλιες και λέξεις εχθρικές σε γνωριμία. Το σμίξιμό τους αφήνει επίγευση νύχτας, μελαγχολίας, οργής αλλά και πάντα μιας αχνής αισιοδοξίας. Χαίρομαι που ενώ γνώριζα τον ωραίο άνθρωπο Σπύρο Αραβανή, γνώρισα και την όμορφη ποίησή του.

Απόστολος Θηβαίος | Κατά Ματθαίον και άλλα

γράφει ο Απόστολος Θηβαίος | Μονόκλ,
Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026 »»

Η λογοτεχνία που μιλά για το σθένος και το μυστήριο της ζωής δεν αρκεί να έρθει κοντά στην πραγματικότητα, αλλά πρέπει να συγκινεί, να γυρέψει την ομορφιά. Σε καμιά περίπτωση δεν χρειάζεται να υπηρετεί έναν σκοπό, έξω από την ωφέλεια της ανθρώπινης ψυχής που αντικρίζει εμπρός της όσα δεν θα φτάσει ποτέ. Χαρακτήρες θυελλώδεις, τρομεροί έρωτες, μικρά και μεγάλα δράματα, σε αναρίθμητες σκηνοθετικές συγκυρίες. Η πατρίς που δοκιμάζει τις αφομοιωτικές της πρακτικές και βαπτίζει στο όνομα του νεοελληνικού πολιτισμού της τον νεαρό Θωμά στην ιστορία που περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων, στη συλλογή του Ματθαίου Ζευγόλη.

Πρόκειται για το βιβλίο Ο Πιέρ, ο Έκτορας και ο λόρδος Μπαϋρον, διηγήματα, όπως τιτλοφορείται η συλλογή των εκδόσεων Απόπειρα που επαναφέρουν τη λιτή και ουσιώδη γραφή του Απεραθιώτη συγγραφέα, γλύπτη και μουσικού. Κάποιος μας χαρίζει ένα απέραντο πιθανολόγιο. Ζωές που υπήρξαν, στιγμές δικές μας, ένα άπειρο, στιγμιαίο θέατρο που σαρώνεται από τα κυμάτια του ονείρου. Ο ποιητής ίσα που προλαβαίνει να περισώσει το σπόρο της τέχνης που απλά συμβαίνει, όπως η ζωή. Μες στη βαθιά κατάνυξη των πραγμάτων, κάποιος γυρεύει τη ρωγμή που αφήνει το φως να μπει. Το μουσικό κουτί με τις ιστορίες θα αρχίσει το τραγούδι του. Κάθε φορά αλλιώτικο , μια λούπα εις τους αιώνας των αιώνων. Καθώς τ’ αγγίζει η γραφίδα του Ματθαίου, ευθύς λάμπει το πλεόνασμα της εικόνας που καμιά πραγματικότητα δεν εκπληρώνει, δεν στοιχειοθετεί. Ιστορίες νοσταλγικές , “ρεκλάμες με μεγάλα κόκκινα γράμματα” στο δρόμο που νυχτώνει.

Γιάννης Αντιόχου • Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας

γράφει ο Γιάννης Αντιόχου | Χάρτης, # 92, Αύγουστος 2026 »» 

Χριστίνα Οικονομίδου, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, Απόπειρα 2026

Η Χριστίνα Οικονομίδου ανήκει στις ποιητικές φωνές που διαμορφώνονται αργά, με επιμονή και με μια αξιοπρόσεκτη εμπιστοσύνη στη σιωπή. Από την πρώτη της εμφάνιση στην Απόπειρα, το 1994, με το Μύθοι και ωδίνες / Η γυναίκα και το δέντρο της σιωπής, έως το Μ’ έναν χορό στο στόμα τού 2019, η ποίησή της κινείται γύρω από έναν σταθερό, αναγνωρίσιμο πυρήνα: σώμα, μνήμη, απώλεια, συγγένεια, θάνατος, έρωτας, μυθολογικό υπόστρωμα. Το νέο της βιβλίο, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, που εκδίδεται το 2026, έρχεται ύστερα από μια επταετή σχεδόν παύση.

Γιάννης Βλαχογιάννης • Το Μεσολόγγι της Εξόδου

Η Ιστορία μέσα από τη λογοτεχνία

σσ. 190, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
Επιστημονική και Φιλολογική Επιμέλεια, Έρευνα, Εισαγωγή, Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
I S B N: 960-537-375-7,
πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2026
Λ.Τ. 14.00 € (Φ Π Α)

Μια πόλη σύμβολο, το Μεσολόγγι, και ένας λογοτέχνης με ιστοριοδιφικές ανησυχίες και αρχειακές ερευνητικές «εμμονές», ο Γιάννης Βλαχογιάννης, συναντώνται μέσα στις δεκαοχτώ κειμενικές γραφές της παρούσας συλλογής. Απηχήσεις και συνδέσεις της σουλιώτικης ρίζας του συγγραφέα με τα ιστορικά συμβάντα, αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις γύρω από παλιά εθιμικά ζητήματα τιμής, τραγικές μητρότητες δραματικών δεσμών, ανυπότακτες παιδικότητες αναδυόμενων ηλικιακών ξεσηκωμών, ειδεχθείς προδοσίες ευκαταφρόνητων μικροτήτων, αντανακλάσεις ανθρωπιάς μέσα σε απάνθρωπες πολεμικές συνθήκες, τραυματικές επιστροφές μέσα από συναισθηματικά αδιέξοδα και ψυχικούς κλυδωνισμούς, παροπλισμοί και ανήθικες αποσιωπήσεις της συνειδητής λήθης, σιωπές από το χτες μέσα στην ανούσια φασαρία του σήμερα, προχώματα ενθύμησης, έρχονται εδώ, για να υψωθεί το βαθιά ανθρώπινο και να ταπεινωθεί το απάνθρωπο, να τραγουδηθεί το ηρωικό, να μην ξεχαστεί το χρέος σε όσους έστρωσαν στους δικούς τους καιρούς, μέρος σημαντικό και πολύτιμο των δικών μας δρόμων, κάνοντας αυτό που τους αναλογούσε.)

Ο Γιάννης Βλαχογιάννης (Επαχτίτης) (Ναύπακτος1867–Αθήνα 1945) είναι λογοτέχνης της γενιάς του 1880, ιστοριοδίφης, συγγραφέας ιστορικών μελετών, εκδότης και συλλέκτης. Συνδέθηκε, με επιρροές από τον οικογενειακό του περίγυρο, όσο κανείς άλλος με τον κόσμο του ’21 μέσα από την πεισμώδη και ασταμάτητη ερευνητική του αφοσίωση, διασώζοντας και φέροντας στο φως πολύτιμα αρχεία και ντοκουμέντα της Ελληνικής Επανάστασης (Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, του Σπυρομίλιου, Στρατιωτικά Ενθυμήματα του Νικολάου Κασομούλη κ.ά.). Έγραψε στη δημοτική γλώσσα ηθογραφικά διηγήματα και αργότερα επικεντρώθηκε στο ηθοπολεμικό λογοτεχνικό διήγημα και τις ιστορικές μελέτες. Προκάλεσε τη δημιουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) από τον Ελ. Βενιζέλο το 1915, δωρίζοντας ως πρώτη συλλογή τη δική του προσωπική, ενώ συνδέθηκε με προσωπικότητες των Γραμμάτων της εποχής του (Αλ. Παπαδιαμάντης, Γ. Δροσίνης. Αντρ. Καρκαβίτσας).

Δημήτρης Β. Προύσαλης σπούδασε Παιδαγωγικά, Βιβλιοθηκονομία και Ειδική Αγωγή. Κατέχει Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών («Λαογραφία και Πολιτισμός») και είναι Υπ. Δρ ΠΤΔΕ ΕΚΠΑ. Από το 1988 δάσκαλος στη Δημόσια Εκπαίδευση. Aσχολείται με την επιτόπια και αρχειακή έρευνα, καταγραφή και μελέτη του λαϊκού παραμυθιού από το 1999. Αφηγείται από το 2003 ιστορίες της λαϊκής προφορικής παράδοσης (λαϊκά παραμύθια, παραδόσεις, μύθους, θρύλους, μυθολογικές ιστορίες), καθώς και ιστορίες από το 1821, συνεργαζόμενος με ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έχει συμμετάσχει σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια, ημερίδες και συμπόσια, με εισηγήσεις για τον κόσμο του λαϊκού παραμυθιού με δημοσιεύσεις στα πρακτικά. Από το 2001 έχει κυκλοφορήσει συνολικά 34 βιβλία — τα 24 με παραμυθολογικό περιεχόμενο. Καλλιτεχνικός διευθυντής των Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη με τη συνεργασία τοπικών φορέων, και του Φεστιβάλ Αφήγησης Αθήνα… μια πόλη παραμύθια με τη συνεργασία του ΟΠΑΝΔΑ. Τακτικό μέλος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και συνιδρυτικό του Σ.ΕΠ.ΑΦ.Ι (Σωματείο Επαγγελματιών Αφήγησης Ιστόρησης).

Ευτυχία Παναγιώτου • Κένταυροι: Η πανάρχαια μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας

«Κένταυροι: Η πανάρχαια μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας»: αποσπάσματα από την ομιλία/κριτική της Ευτυχίας Παναγιώτου, στην παρουσίαση του βιβλίου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες της Χριστίνας Οικονομίδου (7.6.2026).

Η αστάθεια που χαρίζει υπόγεια η Χριστίνα Οικονομίδου στην έννοια της πραγματικότητας θυμίζει εκείνο που είχε διατυπώσει το Τζούντιθ Μπάτλερ πως αυτό που θεωρούμε πραγματικότητα δεν είναι ουδέτερο ή δεδομένο, αλλά συγκροτείται μέσα από επαναλαμβανόμενες κανονιστικές αφηγήσεις, οι οποίες σταδιακά αποκτούν το κύρος του αυτονόητου και της «αλήθειας». Με εφόδια αυτή λοιπόν τη μικρή υποψία για την οποία μας προετοιμάζουν ο τίτλος, αλλά και η προμετωπίδα, εισερχόμαστε στο βιβλίο της Χριστίνας Οικονομίδου, που δεν κλείνει καμία πραγματικότητα απέξω ούτε υπεκφεύγει τη σκληρότητά της, αλλά αναζητά λόγους να υποθέσουμε ότι μέσα της, δίπλα της ή γύρω της επιμένουν και άλλες εκδοχές του πραγματικού. Δεν εννοώ κατ’ ανάγκην έναν άλλο γαλαξία, αλλά τη δυνατότητα μετασχηματισμού της φρίκης σε λόγο, είτε πρόκειται για τον δικό της είτε για ποιήματα που η ίδια διαβάζει.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Τον χώρο της ποίησης ζωντανεύει και διασχίζει από την αρχή έως το τέλος του βιβλίου της Χριστίνας Οικονομίδου ένα πλάσμα πολύ στενά συνδεδεμένο με τις υπερβάσεις ή με μια «μυθική» και, γιατί όχι, «παιδική» καταγωγή μας. Πρόκειται για τον Κένταυρο, μισό άνθρωπο μισό άλογο. Ενσαρκώνει τη δυνατότητα να είσαι κάτι άλλο ή να αντιλαμβάνεσαι έναν άλλο κόσμο πέρα από τον κανονιστικά πραγματικό. Ταυτόχρονα όμως μοιάζει να ενσαρκώνει και κάτι ακόμη: την επιστροφή ενός μέρους του εαυτού μας που η Ιστορία έχει αποσιωπήσει ή ο πολιτισμός έχει καταστείλει. 

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Η Χριστίνα Οικονομίδου συνυφαίνει αυτή τη μορφή μέσα στα ρεαλιστικά της ποιήματα σαν να σέρνει μέσα στην πολύ πραγματική ζωή τους τη λειτουργία του θαύματος ή/και την ανάμνηση της ξεχασμένης καταγωγής μιας λησμονημένης δυνατότητας. Γιατί πώς να επιβιώσεις αν αφεθείς σε μια εικόνα της πραγματικότητας χωρίς αποχρώσεις, χωρίς αναρωτήσεις, χωρίς ανατροπές και νέους τρόπους θέασής της; Επιστρατεύοντας όχι ένα σύμβολο, αλλά πολυπρόσωπους Κενταύρους/Κενταυρίνες σε διαφορετικά περιβάλλοντα, ακούμε τον καλπασμό τους σαν πραγματική δυνατότητα. Ή σαν ελπίδα, που χρειάζεται όμως δουλειά.
 

Γιάννης Αντιόχου • Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας

«Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας»: αποσπάσματα από την ομιλία/κριτική του Γιάννη Αντιόχου, στην παρουσίαση του βιβλίου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες της Χριστίνας Οικονομίδου (7.6.2026).

Οι Κένταυροι αποτελούν τον κεντρικό ποιητικό μηχανισμό του βιβλίου. Η Οικονομίδου τούς ανασύρει ως μορφή που συμπυκνώνει το ατελές, το μεικτό, το τραυματισμένο, το ιστορικά παραχαραγμένο σώμα. Ο Κένταυρος είναι σώμα διττό: ανθρώπινο και ζωώδες, πολιτισμένο και άγριο, όρθιο και τετράποδο, εντός και εκτός κανονικότητας. Στο «Λειψός στα σκέλη» (σ. 17), οι στίχοι 

Κένταυρος σε κρεβάτι νοσοκομείου / δίχως οπλές / έρμαιο των νοσηλευτριών

κατεβάζουν τον μύθο στον χώρο της φροντίδας, της έκθεσης και της ανάγκης. Το μυθικό σώμα χάνει την αυτάρκειά του και παραδίδεται στην ανθρώπινη ευαλωτότητα. 

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

Το βιβλίο της έχει τη δύναμη να μιλά για την πραγματικότητα κρατώντας απόσταση από την επικαιρική ευκολία. Μιλά για την Ιστορία δίχως να μετατρέπει το ποίημα σε σχόλιο. Μιλά για το φύλο πέρα από το σύνθημα. Μιλά για την οικογένεια μακριά από τη νοσταλγική εξιδανίκευση. Μιλά για τον μύθο μέσα στην καθημερινή του δοκιμασία. Η Οικονομίδου γράφει ένα βιβλίο για την ανθρώπινη μορφή μετά τις αλλοιώσεις της. Για το σώμα που έχασε κάτι και εξακολουθεί να το αναζητά. Για την ταυτότητα που χρειάζεται μνήμη, αλλά και ρήξη. Για τη συγγένεια που ξεκινά από το αίμα και επεκτείνεται προς την επιλογή. Για την ποίηση που μπορεί να σταθεί μέσα στον καιρό της με ευθύνη μορφής, ακρίβεια και βάθος.

«Το βύζαγμα της νύχτας»: Η ποιητική κατάθεση του Σπύρου Αραβανή ψηλαφεί το σκοτάδι και τα ανθρώπινα πάθη

Το ποντίκι,
Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026 »»

Υπάρχουν κάποιες ποιητικές φωνές που δεν χρειάζεται να κραυγάζουν για να ακουστούν. Εκτίθενται με ειλικρίνεια και μας παραδίδουν ακατέργαστα, βαθιά αισθήματα. Μια τέτοια αυθεντική περίπτωση αποτελεί η πρώτη ποιητική συλλογή του Σπύρου Αραβανή με τίτλο Το βύζαγμα της νύχτας, η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα.

Με καταγωγή από τη Λευκάδα, όπου ζει και εργάζεται ως μαθηματικός στο Μουσικό Σχολείο του νησιού έχοντας παράλληλα σπουδές στο κλαρινέτο, ο Σπύρος Αραβανής μπολιάζει την επιστήμη των αριθμών με την αρμονία της μουσικής και τη δύναμη των λέξεων. Το αποτέλεσμα είναι μια ποίηση βαθιά βιωματική, που ισορροπεί ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι.

Όταν η ζωγραφική συνομιλεί με την ποίηση

Ιδιαίτερη αξία και καλλιτεχνικό εκτόπισμα προσδίδει στην έκδοση το εισαγωγικό σημείωμα του βιβλίου, το οποίο υπογράφει η διακεκριμένη ζωγράφος Άννα Μαρία Τσακάλη (σύζυγος του επίσης σπουδαίου και διεθνώς αναγνωρισμένου ζωγράφου Εδουάρδου Σακαγιάν).

Η κ. Τσακάλη, προσεγγίζοντας τους στίχους με την ευαισθησία του εικαστικού, σημειώνει χαρακτηριστικά πως ο ποιητής λειτουργεί σαν ένας «πλανόδιος» που πορεύεται και συλλέγει φώτα, πόνο, πάθη και σπάνιες στιγμές. Η ποίησή του αιωρείται ανάμεσα στον ουρανό, τη γη και τη θάλασσα, με κυρίαρχα στοιχεία τη νύχτα, τον αέρα και τον θάνατο.

Η γραφή του Σπύρου Αραβανή δεν κρύβεται πίσω από εξεζητημένες εκφράσεις ή επιτήδευση. Αντίθετα, επιλέγει λέξεις καθημερινές, λέξεις της ανάγκης, για να μιλήσει για όλα εκείνα «που σκαλώνουν στο λαιμό» και να τα φέρει στο φως.

Η εξομολόγηση του δημιουργού: «Η νύχτα είναι η άλλη ζωή… ίσως η αληθινή»

Πώς γεννήθηκαν όμως αυτοί οι στίχοι; Ο ίδιος ο Σπύρος Αραβανής, σε μια εκ βαθέων εξομολόγηση για τη γέννηση του βιβλίου του, αποκαλύπτει τον βασανιστικό αλλά λυτρωτικό τρόπο με τον οποίο αποτύπωσε τις σκέψεις του στο χαρτί:

Τα ποιήματα είναι αλήθεια ότι γράφτηκαν όλα στη νύχτα – σε πολλές και βασανιστικές για διάφορους λόγους νύχτες. Ακόμα πιστεύω ότι η νύχτα είναι η άλλη ζωή. Ίσως η αληθινή, αν και επώδυνη μέσα στην ωμή αλήθεια της (δίχως φτιασίδια ή μάσκες). Μια ζωή που είναι γεμάτη μικρά ταξίδια, δίχως σκοπό, όπου και το ταξίδι, αν και αναπόφευκτο, γίνεται θηλιά στον λαιμό. Αναγκαία όμως για να ανασάνεις ψυχικά και να πολεμήσεις ή να συμφιλιωθείς με δαίμονες.

Μέσα από αυτά τα λόγια γίνεται σαφές ότι η νύχτα, όπως μαρτυρά και ο τίτλος του βιβλίου, δεν είναι απλώς το σκηνικό, αλλά ο κεντρικός πρωταγωνιστής. Είναι η μήτρα που γεννά τα ερωτήματα, τις αναμνήσεις, τον έρωτα και την αναμέτρηση με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Γιατί αξίζει να το διαβάσετε

Σε μια εποχή γεμάτη θόρυβο και βιασύνη, Το βύζαγμα της νύχτας έρχεται σαν μια αναγκαία, νυχτερινή παύση. Είναι μια συλλογή που μας καλεί να βγάλουμε τις καθημερινές μάσκες, να συμφιλιωθούμε με τα δικά μας σκοτάδια και να βρούμε την ομορφιά στις σιωπές μας. Ο Σπύρος Αραβανής κάνει ένα δυναμικό, ειλικρινές και απόλυτα γυμνό ποιητικό ντεμπούτο, μοιραζόμενος μαζί μας τα δικά του σημάδια, τα οποία πολύ γρήγορα γίνονται και δικά μας. 

Ταμάρα Σμιτ • Λιμερίκια Αστρονομίας

εικονογραφημένα λιμερίκια
σσ. 57, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη, 
επιστημονική επιμέλεια: Εμμανουήλ Βουρλιώτης,
κείμενο οπισθοφύλλου: Μάνος Σαριδάκης,
I S B N: 960-537-374-0,
πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2026
Λ.Τ. 12.00 € (+ Φ Π Α)  

Σε αυτό το ξεχωριστό βιβλίο η αστρονομία συναντά την ποίηση και η επιστημονική γνώση μετατρέπεται σε ένα ταξίδι γεμάτο εικόνες, φαντασία και θαυμασμό. Με ευρηματικά λιμερίκια και πρωτότυπη εικονογράφηση, η Ταμάρα Σμιτ προσκαλέι μικρούς και μεγάλους να πειπλανηθούν ανάμεσα στους πλανήτες, τα νεφελώματα, τα πεφταστέρια και τους γαλαξίες, αποκαλύπτοντας ότι το Σύμπαν είναι μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης. Ένα βιβλίο που μας θυμίζει ότι η επιστήμη αρχίζει πάντοτε με μια απλή ερώτηση και ότι κάθε ματιά στον έναστρο ουρανό κρύβει μια νέα ιστορία που περιμένει να ειπωθεί.

Μάνος Σαριδάκης, 
Διευθυντής Ερευνών, Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεσκόπισης, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Ο Βασίλης Κιζήλος γράφει για τη «Σκληρή μελαγχολία του θέρους»

Μάνθος Γιουρτζόγλου, Η σκληρή μελαγχολία του θέρους
(Διηγήματα)

Οι δώδεκα ιστορίες της συλλογής διαδραματίζονται μέσα στο καλοκαίρι, τον Αύγουστο, οι περισσότερες με σκηνικό την ερημωμένη Αθήνα. Οι χαρακτήρες, άνθρωποι που για διάφορους λόγους βρίσκονται μόνοι, δεν ενδιαφέρονται να δοξάσουν τη μοναξιά τους, δεν τους έχει απομείνει κάτι το οποίο να ευαγγελίζονται σθεναρά, θέλουν να επιτύχουν κάτι πρόσκαιρο, να απολαύσουν κάποια μικρή νίκη ή να συνεχίσουν να απολαμβάνουν κάποια διαδικασία που τους σέρνει γλυκά μέσα στην καθημερινότητα, είναι κυρίως άτομα που έχουν αποδεχθεί τον ρόλο τους ως αντιήρωες, άτομα που απλά θέλουν εκείνη τη στιγμή, θέλουν το αλκοόλ, θέλουν τον έρωτα, θέλουν τον φίλο, θέλουν να αφεθούν στην παρόρμηση.

Η κραυγάζουσα ερημοσύνη του Αυγούστου είναι η τέλεια αντίθεση σε αυτή την ψυχολογία και καταλήγει να είναι η κατάλληλη ενδυμασία, το σκηνικό που αρμόζει έτσι ώστε, η εγκατάλειψη να γίνει έμπνευση και η εξέλιξη να έρχεται αβίαστα.

Άνθρωποι που δεν κατάφεραν ποτέ να συναντηθούν ερωτικά αλλά και έρωτες από το παρελθόν, ένα σκυλάκι που γαβγίζει εγκαταλελειμένο σε ένα μπαλκόνι ή δύο συνταξιούχοι στο καφενείο, χωρισμοί, πρώτες φορές, η απόγνωση ενός μεσήλικα που ζει μέσα από τις φωτογραφίες όμορφων γυναικών που τραβάει κρυφά σε δημόσιους χώρους, ο παράνομος πόθος κάποιου που εργάζεται σε καράβι κατακαλόκαιρο, παραληρηματικοί σαραντάρηδες που θέλουν, έτσι, να κάνουν μια μαλακία για να νιώσουν εικοσάρηδες… 

Απλά περιστατικά που αποκαλύπτουν όχι μόνο κρυφούς πόθους ή το ποικιλόχρωμο παρασκήνιο στην αναζήτηση συντροφιάς αλλά και τον τρόπο που οι άνθρωποι ελίσσονται αποφεύγοντας άλλους ανθρώπους και κυρίως την αλήθεια του εαυτού τους.

Κάποιες από τις ιστορίες είναι γραμμένες σε πρώτο πρόσωπο άλλες σε τρίτο, δεν έχει σημασία, παντού υπάρχουν στιγμές όπου ο Μάνθος εγκαταλείπεται στην ωμή απλότητα του γεγονότος με τους χαρακτήρες να δρουν απροειδοποίητα παρορμητικά και, συχνά, με κίνητρο την απόγνωση.

Υπάρχουν επίσης στιγμές εσωτερικού μονολόγου που, πέρα από αφορισμούς, είναι η γυμνή αποδοχή μιας συνθήκης που έχει επιβληθεί.

Έλενα Μαρούτσου • Ακροβασία ανάμεσα σε δύο κόσμους

Γράφει η Έλενα Μαρούτσου | Εφημρίδα των συντακτών,
Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026 »»

Οι ιστορίες της Μπίντου, έντονα εικαστικές – κάποιες μοιάζουν με υπερρεαλιστικούς πίνακες –, απευθύνονται σε όλες τις αισθήσεις.

Την περασμένη χρονιά έκαναν την εμφάνισή τους με το πρώτο τους βιβλίο δύο συγγραφείς, η Μαριγώ Ζάννου και η Βασιλική Μπίντου, κοντινές σε ηλικία αλλά και σε χροιά αφηγηματικής φωνής. Και οι δύο έχουν επιλέξει την πολύ μικρή φόρμα, το μικροδιήγημα, παραδίδοντάς μας κείμενα άλλοτε στην έκταση μιας παραγράφου και άλλοτε μιας ή δυο σελίδων.

Η Βασιλική Μπίντου, με Τα γιούλια της, μας προσφέρει τρόπον τινά ένα μπουκέτο από ιστορίες, μικρές αλλά με έντονο χρώμα και άρωμα, όπως τα εν λόγω άνθη. Στο ομώνυμο της συλλογής διήγημα, μόλις λίγων δεκάδων λέξεων, τα γιούλια «σαν αδέσποτα σκυλιά γάβγιζαν τον χρόνο κι έναν μεθυσμένο στο κατώφλι του σπιτιού». Και σε άλλες ιστορίες όμως πρωταγωνιστούν άνθη, όπως τα «Κυνόροδα» και τα «Νυχτολούλουδα», ή δέντρα, όπως οι «Αγριοκερασιές». Στις ιστορίες της Μπίντου το φυτικό βασίλειο γίνεται τόπος που επικοινωνεί με το άρρητο και το παράδοξο, όπως «Στο παλιό σπίτι», όπου η αφηγήτρια αντικρίζει τη φασματική παρουσία μια γυναίκας («Την είδα γυμνή. Το σώμα της έμοιαζε με τα λευκά λουλούδια της μανόλιας στην εκτυφλωτική λιακάδα του μεσημεριού. Τα βυζιά της είχαν κρεμάσει ως τον αφαλό και οι μεγάλες βυσσινιές ρόγες τους έμοιαζαν με σταφύλι μοσχάτο»). Η πλούσια ανθοφορία προσφέρει άλλοτε το σκηνικό για τον επερχόμενο θάνατο, όπως στην «Κρεμάλα», κι άλλοτε για τον έρωτα, όπως στην «Αλεπού».

Και το ζωικό βασίλειο -συγγενικό μα και τόσο ξένο προς τον άνθρωπο- έχει τη σιωπηλή μα γεμάτη συμβολισμούς παρουσία του στις ιστορίες αυτές: ένα μαύρο άλογο, δυο αγαπημένα ελάφια στην άκρη ενός γκρεμού, ένα φίδι με φτερά, μια χρυσόμυγα με γιορτινό φόρεμα, ένας γάτος που του ψαλιδίζουν το αυτί, ένα αρνί που η αφηγήτρια προσπαθεί να σώσει απ’ τη σφαγή, ενώ «το αίμα πετάχτηκε ψηλά πιτσιλώντας τα πράσινα φύλλα και τα λευκά άνθη της κυδωνιάς».

Οι ιστορίες της Μπίντου, έντονα εικαστικές -κάποιες μοιάζουν με υπερρεαλιστικούς πίνακες-, απευθύνονται σε όλες τις αισθήσεις∙ καθώς τις διαβάζει ο αναγνώστης, τις προσλαμβάνει και με την αφή, τη γεύση και την όσφρηση. Αισθαντικές, γεμάτες παραμυθιακά στοιχεία, δεν αποκωδικοποιούνται με τη λογική αλλά επιδρούν ακαριαία και προσφέρουν απόλαυση με τον μουσικό τρόπο που είθισται να το κάνει η ποίηση. Άλλωστε Τα γιούλια αρδεύονται εξίσου τόσο από την πεζογραφία όσο και από την ποίηση, φυτρώνουν, θα έλεγε κανείς, στα σύνορα των δύο, δίνοντας θαυμαστά άνθη.