Αύγουστος και 6+1 βιβλιοπροτάσεις …

γράφει ο Δημήτρης Βεργίνης | The Untold,
Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026 »»

Ας πούμε ότι Αύγουστος δεν είναι οι ορδές των αδειούχων και η αφαίμαξη κάθε ήσυχου παραθαλάσσιου τετραγωνικού ετούτης της χώρας.

Ας πούμε ότι δεν είναι το μοτίβο του βομβαρδισμού της Γάζας όσα χρόνια μπορώ να θυμηθώ τον εαυτό μου να παρακολουθεί αυτή τη γωνιά του πλανήτη. Ας πούμε ότι δεν είναι τα πυρηνικά στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και το από τότε μόνιμο άνοιγμα της πόρτας της κολάσεως. Ας πούμε ότι δεν είναι οι φωτιές όπου γης, ούτε το επιεικώς ανούσιο newsfeed που μας ταΐζουν τα ΜΜΕ. Ας πούμε, εν τέλει, ότι δεν είναι όλες εκείνες οι διακοπές που πήγαν κατά διαόλου, όλοι εκείνοι οι χωρισμοί κι οι επιστροφές με τσακισμένα αισθήματα, με ρημαγμένο ψυχικό κόσμο.

Ας το πούμε κι ας το συμφωνήσουμε.

Ας πούμε ότι Αύγουστος είναι μια σταγόνα ιδρώτα που κατεβαίνει σαν μπάλα φλίπερ σε κάθε ραγάδα αγαπημένου κορμιού. Είναι σκιά δέντρων και μια καρέκλα θαλάσσης από κάτω. Είναι παγωμένη μπύρα και κοκτέιλ σε μπαράκι μικρού νησιού. Ας πούμε ότι είναι μια κοντή φούστα – ή καθόλου φούστα – κι ένα μακρύ πουκάμισο φορεμένα όλη μέρα· και στη θάλασσα και στο δωμάτιο και στο μπιτς μπαρ. Είναι γνωριμίες που μπορεί να εξελιχθούν σε ζωές και ζωές που επαναπροσδιορίζονται και ξαναρχίζουν. Ας πούμε ότι είναι το απέραντο, το άπειρο του νυχτερινού ουρανού και το μέρος δίχως φωτορύπανση που βρίσκεις για να τον παρατηρήσεις. Είναι ένα ραδιόφωνο με μπαταρίες που συντονίζεται κάθε βράδυ στον ίδιο μουσικό παραγωγό κι είναι δυο τρία κειμενάκια που γράφεις κι έχουν άλλο βηματισμό από αυτόν που συνήθως μπλέκονται οι λέξεις σου. Ας πούμε εν τέλει ότι είναι τα βιβλία που διαβάζεις, που παίρνεις μαζί σου, που ξεφυλλίζεις, που αφιερώνεις, που χαρίζεις.
Ας το πούμε κι ας το συμφωνήσουμε.

Και με αυτή την ευκαιρία παρακάτω είναι 6+1 προτάσεις μου για βιβλία που αξίζει να μπουν στη βαλίτσα του Αυγούστου:

5. Το βύζαγμα της νύχτας, Σπύρος Αραβανής, Απόπειρα, 2026

 

Φριχτοί κι απάνθρωποι
γιατί αναπαράγεστε;

Ο Σπύρος Αραβανής στην πρώτη του ποιητική συλλογή δεν αφήνει τίποτα προστατευμένο. Βγάζει κάθε συναίσθημα, κάθε σκέψη στην πρώτη γραμμή, κατεβάζει τις ασπίδες τους και προσκαλεί λέξεις φίλιες και λέξεις εχθρικές σε γνωριμία. Το σμίξιμό τους αφήνει επίγευση νύχτας, μελαγχολίας, οργής αλλά και πάντα μιας αχνής αισιοδοξίας. Χαίρομαι που ενώ γνώριζα τον ωραίο άνθρωπο Σπύρο Αραβανή, γνώρισα και την όμορφη ποίησή του.

Απόστολος Θηβαίος | Κατά Ματθαίον και άλλα

γράφει ο Απόστολος Θηβαίος | Μονόκλ,
Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026 »»

Η λογοτεχνία που μιλά για το σθένος και το μυστήριο της ζωής δεν αρκεί να έρθει κοντά στην πραγματικότητα, αλλά πρέπει να συγκινεί, να γυρέψει την ομορφιά. Σε καμιά περίπτωση δεν χρειάζεται να υπηρετεί έναν σκοπό, έξω από την ωφέλεια της ανθρώπινης ψυχής που αντικρίζει εμπρός της όσα δεν θα φτάσει ποτέ. Χαρακτήρες θυελλώδεις, τρομεροί έρωτες, μικρά και μεγάλα δράματα, σε αναρίθμητες σκηνοθετικές συγκυρίες. Η πατρίς που δοκιμάζει τις αφομοιωτικές της πρακτικές και βαπτίζει στο όνομα του νεοελληνικού πολιτισμού της τον νεαρό Θωμά στην ιστορία που περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων, στη συλλογή του Ματθαίου Ζευγόλη.

Πρόκειται για το βιβλίο Ο Πιέρ, ο Έκτορας και ο λόρδος Μπαϋρον, διηγήματα, όπως τιτλοφορείται η συλλογή των εκδόσεων Απόπειρα που επαναφέρουν τη λιτή και ουσιώδη γραφή του Απεραθιώτη συγγραφέα, γλύπτη και μουσικού. Κάποιος μας χαρίζει ένα απέραντο πιθανολόγιο. Ζωές που υπήρξαν, στιγμές δικές μας, ένα άπειρο, στιγμιαίο θέατρο που σαρώνεται από τα κυμάτια του ονείρου. Ο ποιητής ίσα που προλαβαίνει να περισώσει το σπόρο της τέχνης που απλά συμβαίνει, όπως η ζωή. Μες στη βαθιά κατάνυξη των πραγμάτων, κάποιος γυρεύει τη ρωγμή που αφήνει το φως να μπει. Το μουσικό κουτί με τις ιστορίες θα αρχίσει το τραγούδι του. Κάθε φορά αλλιώτικο , μια λούπα εις τους αιώνας των αιώνων. Καθώς τ’ αγγίζει η γραφίδα του Ματθαίου, ευθύς λάμπει το πλεόνασμα της εικόνας που καμιά πραγματικότητα δεν εκπληρώνει, δεν στοιχειοθετεί. Ιστορίες νοσταλγικές , “ρεκλάμες με μεγάλα κόκκινα γράμματα” στο δρόμο που νυχτώνει.

Στοιχεία μιας ανάμνησης που βρίσκει τον τρόπο με τη συγκαλυμμένη της συγκίνηση να ζωντανέψει τις ρευστότατες μορφές του εξωφύλλου. Η Μαρουσώ Λαουράκη και ο ίδιος ο συγγραφέας υπογράφουν το παράξενο τοπίο, τον άνθρωπο με τη ρεντικότα που ποζάρει εμπρός στ’ απόκρημνο. Κομμένη φωτογραφία, αποσπασμένος ουρανός, υπέροχα σπαράγματα και ο κόσμος του αμετάφραστου που δεν αξιολογείται, μήτε εκτιμάται. Μονάχα νιώθεται, με το σύννεφο στο βάθος να ‘ ναι παλιότερο και από φεγγάρι και η ποίηση σαν πνεύμα να μας προσεγγίζει όταν πια όλα τα ‘χουμε λησμονήσει. 

Ο Ματθαίος Ζευγόλης που διανύει μια απόσταση από την ποίηση ως το διήγημα αδράχνει το ανύπαρκτο μέσα από τους κύκλους της ζωής. Και αυτό χρειάζεται μια τέχνη ευαίσθητη, το αίσθημα και την ατμόσφαιρα να τα διαμορφώνουν οι ρυθμοί, οι άλλοι που αντηχούν σε υπόγειους θαλάμους. Ο καθένας γνωρίζει σαν ένστικτο, σαν τη βροχή και το χιόνι, αυτά τα πράγματα που ζωντανεύουν τ’ ανυπόστατο της ποίησης. Πριν από χρόνια, κάποιος αρχαίος σαν πέτρα και σοφός, είπε, πως είναι επώδυνη διαδικασία να συλλάβει κανείς έναν άγγελο. Και όμως ο Ζευγόλης έναν τέτοιο, έκπτωτο, νεαρό θεό σμιλεύει σε κάθε του ιστορία. Εργάζεται πάνω στην οικονομία των λεχθέντων και εκεί που θέλει ο χρόνος να διαβεί μέσα από τις σελίδες, από τις καρδιές μας μέσα, εκεί ακριβώς ξυπνά με ένα θρόισμα χρόνια κυματιστά. Κοντά σε εκείνο που αγάπησες ή πάλι μακριά θα σε πάει ο καιρός, μην τ’ αρνηθείς. Και αν το μπορείς κάνε το ιστορία, μια θάλασσα θαμπωτική. Απάνω της να καθρεφτίζεται η ζωή με τα ασημένια της τα λέπια, ίδια με πελώριο ψάρι της αβύσσου, των διαδοχικών στρωμάτων που συνθέτουν τις επιφάνειες. Αν το μπορείς κάνε το σαν τον Ματθαίο Ζευγόλη που με λίγες μόνο λέξεις ανάβει ένα τόσο δα  κεράκι. Και όλα φωταγωγούνται με τη λάμψη ενός ηφαιστείου, με τη λάμψη της αλήθειας. 

Είκοσι εννέα ιστορίες περιλαμβάνει η έκδοση της Απόπειρας. Είκοσι εννέα απόπειρες να σταθεί όρθιος ένας κόσμος. Σαν το νησί υψώνεται, με κάβους και με ανθισμένους γκρεμούς κάθε φορά η πραγματικότητα. Ο συγγραφέας είναι πρωτίστως ζωγράφος. Στην παλέτα του διαθέτει μια απέραντη γκάμα χρωμάτων, μα σε όλα η βάση δεν είναι άλλο από τη νοσταλγία. Τη βρίσκεις στα παλιά σινέ που κλείσανε μέσα τους τη νιότη μας, αυτά που κατεβάσανε τις μαρκίζες τους. Πέτρες του παραμυθιού οι ιστορίες του Ναξιώτη δημιουργού, να μην χαθεί ολότελα ο δρόμος προς τη μαγεία της αφήγησης που βρίσκει τον τρόπο να κατορθώνεται δίχως κόπο, σαν τον άνεμο που γλιστρά από τα χέρια των αγαλμάτων. Θα μπορούσα να βρω και άλλους τρόπους να πω το απερίγραπτο μα είναι μάταιο να θέλει κανείς να ορίσει το κόκκινο χρώμα, τη νύχτα, το δάκρυ και την παράφορη αγάπη. 

Διαβάζω από την αρχή την ιστορία με τίτλο “Λόρδος Μπάϋρον”. Αίθουσα σχολική, οι μέρες του Έθνους σε πρώτο πλάνο καθώς η χώρα γυρεύει αιωνίως την πιο αθάνατη ώρα της. Μια αγάπη εφηβική που θα παραμείνει ανεκπλήρωτη. Η ζωή επιβάλλεται και έτσι εκείνα τα παιδιά που ήξεραν πως ήταν αγάπη αυτό που τα έδενε ξεμακραίνουν. Ίσως μες στο νου τους να κρατιέται όρθια μια τόσο πικρή σκέψη. Ίσως οι δυο τους, καθένας για τον εαυτό του να έχει κιόλας παραδεχτεί πως ήταν αδύνατο να ζήσει στο ύψος ενός τέτοιου έρωτα. Στερεωμένη η ζωή τους πια, τόσο απόμακρα εκείνα τα χρόνια. Τι ξένα εκείνα τα παιδιά που φωτογραφίζει για πάντα ο Ματθαίος. Σε ένα φινάλε κινηματογραφικό ο ενήλικας πια Θωμάς αποφασίζει πως κάτι από το ποίημα μπορεί ταξιδέψει. Αποφασίζει να πάρει πίσω τα χρόνια της αθωότητας. Ένας στίχος μπορεί να τα ξυπνήσει όλα. Προορίζεται για εκείνη που ’ναι πια μια μεγάλη γυναίκα. Η ομορφιά που κρατήθηκε όρθια, σαν ένα στοιχείο μες στον κόσμο, θα ακουστεί σαν του νερού τον ψίθυρο , σαν το μουρμουρητό μιας πηγής π’ αναβλύζει μέσα μας. Θα πει την τελευταία λέξη στην ιστορία του συγγραφέα, που αποδίδει στα πρόσωπα και τα πράγματα μια ταπεινή αθανασία. 

Ο Παπαγιώργης στον Ίμερο του γράφει πως ο έρωτας είναι ένα δράμα δίχως λύση. Συνιστά ευχή και νόστο, όχι δυνατότητα. Και οι αποπροσανατόλιστοι άνθρωποι του ίμερου καταδικάζονται  ως νοσταλγοί ενός τόπου που δεν υπάρχει”. Εκεί θα συναντηθούν κάποτε ο “Μπάϋρον” και η Αναστασία, τότε που κάθε τους τραύλισμα θα ’ναι ένας στίχος, κάτι από το αθέατο που μέχρι τότε δεν τους είχε φανερωθεί. Κανείς δεν ξέρει αν κάποτε οι μοίρες τους δεθήκανε. Άλλωστε αυτό ’ναι το είδος της ομορφιάς το ουράνιο, το περίσσευμα της κατοικεί τους δρόμους μιας πολιτείας που αρκεί ένας μορφασμός, ένα σχήμα του λόγου για να πετάξει με τις μαρκίζες και με τους ανθρώπους, με την απροσδιόριστη πανίδα των τσιμεντένιων θηρίων της. 

Ετούτη την ιστορία του Ζευγόλη την ξεχωρίζω, όχι γιατί προικίζει τον τίτλο της συλλογής διηγημάτων των εκδόσεων Απόπειρα. Μα γιατί καταφέρνει να εξάγει από τα φαινόμενα όλο το πένθος και την πίστη της αγάπης, όλη της την ανάγκη της να αφηγηθεί, στέργει. Κάπου στην ιστορία όλα μεταμορφώνονται σε έναν στοχασμό τόσο θαρραλέο και τραγικό μαζί, έτσι όπως εκπρόθεσμα δονεί η συνείδηση την  άμοιρη ψυχή μας. Και ο συγγραφέας δεν ατενίζει απλώς την ομορφιά του μύθου μα τη ζει μέσα από την ευγνωμοσύνη της ζωής. Την αφήνει να βγει στον κήπο με τα άνθη των λέξεων, αναρίθμητα και μυριστικά, σκέτη σαγήνη. Το μέτρο της διδάσκει και τη στάθμη που κρατάνε όρθιες τις ζωές μας. 

Κάτι φτωχές καρδιές, ανταμώνουν με το θεό τους μες στις ιστορίες του Ζευγόλη ή γερνούν σαν τον Βύρωνα της ιστορίας μες στα ατέλειωτα τα σαββατόβραδα τους. Είναι κάτι περισσότερο από μια έντιμη λογοτεχνία αυτή που συνθέτει με συνέπεια και ατμόσφαιρα η γραφή του δημιουργού. Σε μια γωνιά της στέκει κρυμμένο το μετέωρο, κάπου αλλού η συνενοχή και η μοναξιά μας. Όλα σμιλευμένα πάνω στο ρετάμπλο της ζωής που τα αφηγείται όλα, καθώς ο δημιουργός φτάνει ως μέσα στο γίγνεσθαι του βίου. Η λέξη μπορεί και εκφράζει πολλά περισσότερα, η λέξη ένα νόμισμα ακέραιο, ψωμί που παίρνεις από χάμου, όπως το ’γραψε ο Άγρας. 

Και τις άλλες τις ιστορίες τις αγαπώ. Μα αυτή που σας λέω, καταφέρνει και ανασυνθέτει έναν λαϊκό, οικείο λυρισμό που σε όλες τις εκδόσεις του Ζευγόλη δηλώνει παρών. Και ομορφαίνει κάθε παλιά και νέα ιστορία του από τούτα τα ακριβά, τα κατά Ματθαίον. Με την γνώριμη τη σιωπή της συγκίνησης να αρχινά από εκεί που καίγεται η ιστορία. 

Ο Πιέρ, ο Έκτορας και ο λόρδος Μπάυρον του Ματθαίου Ζευγόλη. Από τις εκδόσεις Απόπειρα. Και οι ψυχές αθεράπευτα να πλήττονται,  όταν οι λέξεις σοφά βαλμένες κινούν τις τροχαλίες της συγκίνησης. Τότε, μόνο.
 

Γιάννης Αντιόχου • Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας

γράφει ο Γιάννης Αντιόχου | Χάρτης, # 92, Αύγουστος 2026 »» 

Χριστίνα Οικονομίδου, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, Απόπειρα 2026

Η Χριστίνα Οικονομίδου ανήκει στις ποιητικές φωνές που διαμορφώνονται αργά, με επιμονή και με μια αξιοπρόσεκτη εμπιστοσύνη στη σιωπή. Από την πρώτη της εμφάνιση στην Απόπειρα, το 1994, με το Μύθοι και ωδίνες / Η γυναίκα και το δέντρο της σιωπής, έως το Μ’ έναν χορό στο στόμα τού 2019, η ποίησή της κινείται γύρω από έναν σταθερό, αναγνωρίσιμο πυρήνα: σώμα, μνήμη, απώλεια, συγγένεια, θάνατος, έρωτας, μυθολογικό υπόστρωμα. Το νέο της βιβλίο, Πραγματικότητα και άλλες εικασίες, που εκδίδεται το 2026, έρχεται ύστερα από μια επταετή σχεδόν παύση.

Γιάννης Βλαχογιάννης • Το Μεσολόγγι της Εξόδου

Η Ιστορία μέσα από τη λογοτεχνία

σσ. 190, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
Επιστημονική και Φιλολογική Επιμέλεια, Έρευνα, Εισαγωγή, Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
I S B N: 960-537-375-7,
πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2026
Λ.Τ. 14.00 € (Φ Π Α)

Μια πόλη σύμβολο, το Μεσολόγγι, και ένας λογοτέχνης με ιστοριοδιφικές ανησυχίες και αρχειακές ερευνητικές «εμμονές», ο Γιάννης Βλαχογιάννης, συναντώνται μέσα στις δεκαοχτώ κειμενικές γραφές της παρούσας συλλογής. Απηχήσεις και συνδέσεις της σουλιώτικης ρίζας του συγγραφέα με τα ιστορικά συμβάντα, αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις γύρω από παλιά εθιμικά ζητήματα τιμής, τραγικές μητρότητες δραματικών δεσμών, ανυπότακτες παιδικότητες αναδυόμενων ηλικιακών ξεσηκωμών, ειδεχθείς προδοσίες ευκαταφρόνητων μικροτήτων, αντανακλάσεις ανθρωπιάς μέσα σε απάνθρωπες πολεμικές συνθήκες, τραυματικές επιστροφές μέσα από συναισθηματικά αδιέξοδα και ψυχικούς κλυδωνισμούς, παροπλισμοί και ανήθικες αποσιωπήσεις της συνειδητής λήθης, σιωπές από το χτες μέσα στην ανούσια φασαρία του σήμερα, προχώματα ενθύμησης, έρχονται εδώ, για να υψωθεί το βαθιά ανθρώπινο και να ταπεινωθεί το απάνθρωπο, να τραγουδηθεί το ηρωικό, να μην ξεχαστεί το χρέος σε όσους έστρωσαν στους δικούς τους καιρούς, μέρος σημαντικό και πολύτιμο των δικών μας δρόμων, κάνοντας αυτό που τους αναλογούσε.)

Ο Γιάννης Βλαχογιάννης (Επαχτίτης) (Ναύπακτος1867–Αθήνα 1945) είναι λογοτέχνης της γενιάς του 1880, ιστοριοδίφης, συγγραφέας ιστορικών μελετών, εκδότης και συλλέκτης. Συνδέθηκε, με επιρροές από τον οικογενειακό του περίγυρο, όσο κανείς άλλος με τον κόσμο του ’21 μέσα από την πεισμώδη και ασταμάτητη ερευνητική του αφοσίωση, διασώζοντας και φέροντας στο φως πολύτιμα αρχεία και ντοκουμέντα της Ελληνικής Επανάστασης (Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, του Σπυρομίλιου, Στρατιωτικά Ενθυμήματα του Νικολάου Κασομούλη κ.ά.). Έγραψε στη δημοτική γλώσσα ηθογραφικά διηγήματα και αργότερα επικεντρώθηκε στο ηθοπολεμικό λογοτεχνικό διήγημα και τις ιστορικές μελέτες. Προκάλεσε τη δημιουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) από τον Ελ. Βενιζέλο το 1915, δωρίζοντας ως πρώτη συλλογή τη δική του προσωπική, ενώ συνδέθηκε με προσωπικότητες των Γραμμάτων της εποχής του (Αλ. Παπαδιαμάντης, Γ. Δροσίνης. Αντρ. Καρκαβίτσας).

Δημήτρης Β. Προύσαλης σπούδασε Παιδαγωγικά, Βιβλιοθηκονομία και Ειδική Αγωγή. Κατέχει Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών («Λαογραφία και Πολιτισμός») και είναι Υπ. Δρ ΠΤΔΕ ΕΚΠΑ. Από το 1988 δάσκαλος στη Δημόσια Εκπαίδευση. Aσχολείται με την επιτόπια και αρχειακή έρευνα, καταγραφή και μελέτη του λαϊκού παραμυθιού από το 1999. Αφηγείται από το 2003 ιστορίες της λαϊκής προφορικής παράδοσης (λαϊκά παραμύθια, παραδόσεις, μύθους, θρύλους, μυθολογικές ιστορίες), καθώς και ιστορίες από το 1821, συνεργαζόμενος με ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έχει συμμετάσχει σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια, ημερίδες και συμπόσια, με εισηγήσεις για τον κόσμο του λαϊκού παραμυθιού με δημοσιεύσεις στα πρακτικά. Από το 2001 έχει κυκλοφορήσει συνολικά 34 βιβλία — τα 24 με παραμυθολογικό περιεχόμενο. Καλλιτεχνικός διευθυντής των Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη με τη συνεργασία τοπικών φορέων, και του Φεστιβάλ Αφήγησης Αθήνα… μια πόλη παραμύθια με τη συνεργασία του ΟΠΑΝΔΑ. Τακτικό μέλος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και συνιδρυτικό του Σ.ΕΠ.ΑΦ.Ι (Σωματείο Επαγγελματιών Αφήγησης Ιστόρησης).

Ευτυχία Παναγιώτου • Κένταυροι: Η πανάρχαια μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας

«Κένταυροι: Η πανάρχαια μνήμη της λησμονημένης δυνατότητας»: αποσπάσματα από την ομιλία/κριτική της Ευτυχίας Παναγιώτου, στην παρουσίαση του βιβλίου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες της Χριστίνας Οικονομίδου (7.6.2026).

Η αστάθεια που χαρίζει υπόγεια η Χριστίνα Οικονομίδου στην έννοια της πραγματικότητας θυμίζει εκείνο που είχε διατυπώσει το Τζούντιθ Μπάτλερ πως αυτό που θεωρούμε πραγματικότητα δεν είναι ουδέτερο ή δεδομένο, αλλά συγκροτείται μέσα από επαναλαμβανόμενες κανονιστικές αφηγήσεις, οι οποίες σταδιακά αποκτούν το κύρος του αυτονόητου και της «αλήθειας». Με εφόδια αυτή λοιπόν τη μικρή υποψία για την οποία μας προετοιμάζουν ο τίτλος, αλλά και η προμετωπίδα, εισερχόμαστε στο βιβλίο της Χριστίνας Οικονομίδου, που δεν κλείνει καμία πραγματικότητα απέξω ούτε υπεκφεύγει τη σκληρότητά της, αλλά αναζητά λόγους να υποθέσουμε ότι μέσα της, δίπλα της ή γύρω της επιμένουν και άλλες εκδοχές του πραγματικού. Δεν εννοώ κατ’ ανάγκην έναν άλλο γαλαξία, αλλά τη δυνατότητα μετασχηματισμού της φρίκης σε λόγο, είτε πρόκειται για τον δικό της είτε για ποιήματα που η ίδια διαβάζει.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Τον χώρο της ποίησης ζωντανεύει και διασχίζει από την αρχή έως το τέλος του βιβλίου της Χριστίνας Οικονομίδου ένα πλάσμα πολύ στενά συνδεδεμένο με τις υπερβάσεις ή με μια «μυθική» και, γιατί όχι, «παιδική» καταγωγή μας. Πρόκειται για τον Κένταυρο, μισό άνθρωπο μισό άλογο. Ενσαρκώνει τη δυνατότητα να είσαι κάτι άλλο ή να αντιλαμβάνεσαι έναν άλλο κόσμο πέρα από τον κανονιστικά πραγματικό. Ταυτόχρονα όμως μοιάζει να ενσαρκώνει και κάτι ακόμη: την επιστροφή ενός μέρους του εαυτού μας που η Ιστορία έχει αποσιωπήσει ή ο πολιτισμός έχει καταστείλει. 

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Η Χριστίνα Οικονομίδου συνυφαίνει αυτή τη μορφή μέσα στα ρεαλιστικά της ποιήματα σαν να σέρνει μέσα στην πολύ πραγματική ζωή τους τη λειτουργία του θαύματος ή/και την ανάμνηση της ξεχασμένης καταγωγής μιας λησμονημένης δυνατότητας. Γιατί πώς να επιβιώσεις αν αφεθείς σε μια εικόνα της πραγματικότητας χωρίς αποχρώσεις, χωρίς αναρωτήσεις, χωρίς ανατροπές και νέους τρόπους θέασής της; Επιστρατεύοντας όχι ένα σύμβολο, αλλά πολυπρόσωπους Κενταύρους/Κενταυρίνες σε διαφορετικά περιβάλλοντα, ακούμε τον καλπασμό τους σαν πραγματική δυνατότητα. Ή σαν ελπίδα, που χρειάζεται όμως δουλειά.
 

Γιάννης Αντιόχου • Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας

«Τα αρχαία πέταλα της πραγματικότητας»: αποσπάσματα από την ομιλία/κριτική του Γιάννη Αντιόχου, στην παρουσίαση του βιβλίου Πραγματικότητα και άλλες εικασίες της Χριστίνας Οικονομίδου (7.6.2026).

Οι Κένταυροι αποτελούν τον κεντρικό ποιητικό μηχανισμό του βιβλίου. Η Οικονομίδου τούς ανασύρει ως μορφή που συμπυκνώνει το ατελές, το μεικτό, το τραυματισμένο, το ιστορικά παραχαραγμένο σώμα. Ο Κένταυρος είναι σώμα διττό: ανθρώπινο και ζωώδες, πολιτισμένο και άγριο, όρθιο και τετράποδο, εντός και εκτός κανονικότητας. Στο «Λειψός στα σκέλη» (σ. 17), οι στίχοι 

Κένταυρος σε κρεβάτι νοσοκομείου / δίχως οπλές / έρμαιο των νοσηλευτριών

κατεβάζουν τον μύθο στον χώρο της φροντίδας, της έκθεσης και της ανάγκης. Το μυθικό σώμα χάνει την αυτάρκειά του και παραδίδεται στην ανθρώπινη ευαλωτότητα. 

 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

Το βιβλίο της έχει τη δύναμη να μιλά για την πραγματικότητα κρατώντας απόσταση από την επικαιρική ευκολία. Μιλά για την Ιστορία δίχως να μετατρέπει το ποίημα σε σχόλιο. Μιλά για το φύλο πέρα από το σύνθημα. Μιλά για την οικογένεια μακριά από τη νοσταλγική εξιδανίκευση. Μιλά για τον μύθο μέσα στην καθημερινή του δοκιμασία. Η Οικονομίδου γράφει ένα βιβλίο για την ανθρώπινη μορφή μετά τις αλλοιώσεις της. Για το σώμα που έχασε κάτι και εξακολουθεί να το αναζητά. Για την ταυτότητα που χρειάζεται μνήμη, αλλά και ρήξη. Για τη συγγένεια που ξεκινά από το αίμα και επεκτείνεται προς την επιλογή. Για την ποίηση που μπορεί να σταθεί μέσα στον καιρό της με ευθύνη μορφής, ακρίβεια και βάθος.

«Το βύζαγμα της νύχτας»: Η ποιητική κατάθεση του Σπύρου Αραβανή ψηλαφεί το σκοτάδι και τα ανθρώπινα πάθη

Το ποντίκι,
Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026 »»

Υπάρχουν κάποιες ποιητικές φωνές που δεν χρειάζεται να κραυγάζουν για να ακουστούν. Εκτίθενται με ειλικρίνεια και μας παραδίδουν ακατέργαστα, βαθιά αισθήματα. Μια τέτοια αυθεντική περίπτωση αποτελεί η πρώτη ποιητική συλλογή του Σπύρου Αραβανή με τίτλο Το βύζαγμα της νύχτας, η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα.

Με καταγωγή από τη Λευκάδα, όπου ζει και εργάζεται ως μαθηματικός στο Μουσικό Σχολείο του νησιού έχοντας παράλληλα σπουδές στο κλαρινέτο, ο Σπύρος Αραβανής μπολιάζει την επιστήμη των αριθμών με την αρμονία της μουσικής και τη δύναμη των λέξεων. Το αποτέλεσμα είναι μια ποίηση βαθιά βιωματική, που ισορροπεί ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι.

Όταν η ζωγραφική συνομιλεί με την ποίηση

Ιδιαίτερη αξία και καλλιτεχνικό εκτόπισμα προσδίδει στην έκδοση το εισαγωγικό σημείωμα του βιβλίου, το οποίο υπογράφει η διακεκριμένη ζωγράφος Άννα Μαρία Τσακάλη (σύζυγος του επίσης σπουδαίου και διεθνώς αναγνωρισμένου ζωγράφου Εδουάρδου Σακαγιάν).

Η κ. Τσακάλη, προσεγγίζοντας τους στίχους με την ευαισθησία του εικαστικού, σημειώνει χαρακτηριστικά πως ο ποιητής λειτουργεί σαν ένας «πλανόδιος» που πορεύεται και συλλέγει φώτα, πόνο, πάθη και σπάνιες στιγμές. Η ποίησή του αιωρείται ανάμεσα στον ουρανό, τη γη και τη θάλασσα, με κυρίαρχα στοιχεία τη νύχτα, τον αέρα και τον θάνατο.

Η γραφή του Σπύρου Αραβανή δεν κρύβεται πίσω από εξεζητημένες εκφράσεις ή επιτήδευση. Αντίθετα, επιλέγει λέξεις καθημερινές, λέξεις της ανάγκης, για να μιλήσει για όλα εκείνα «που σκαλώνουν στο λαιμό» και να τα φέρει στο φως.

Η εξομολόγηση του δημιουργού: «Η νύχτα είναι η άλλη ζωή… ίσως η αληθινή»

Πώς γεννήθηκαν όμως αυτοί οι στίχοι; Ο ίδιος ο Σπύρος Αραβανής, σε μια εκ βαθέων εξομολόγηση για τη γέννηση του βιβλίου του, αποκαλύπτει τον βασανιστικό αλλά λυτρωτικό τρόπο με τον οποίο αποτύπωσε τις σκέψεις του στο χαρτί:

Τα ποιήματα είναι αλήθεια ότι γράφτηκαν όλα στη νύχτα – σε πολλές και βασανιστικές για διάφορους λόγους νύχτες. Ακόμα πιστεύω ότι η νύχτα είναι η άλλη ζωή. Ίσως η αληθινή, αν και επώδυνη μέσα στην ωμή αλήθεια της (δίχως φτιασίδια ή μάσκες). Μια ζωή που είναι γεμάτη μικρά ταξίδια, δίχως σκοπό, όπου και το ταξίδι, αν και αναπόφευκτο, γίνεται θηλιά στον λαιμό. Αναγκαία όμως για να ανασάνεις ψυχικά και να πολεμήσεις ή να συμφιλιωθείς με δαίμονες.

Μέσα από αυτά τα λόγια γίνεται σαφές ότι η νύχτα, όπως μαρτυρά και ο τίτλος του βιβλίου, δεν είναι απλώς το σκηνικό, αλλά ο κεντρικός πρωταγωνιστής. Είναι η μήτρα που γεννά τα ερωτήματα, τις αναμνήσεις, τον έρωτα και την αναμέτρηση με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Γιατί αξίζει να το διαβάσετε

Σε μια εποχή γεμάτη θόρυβο και βιασύνη, Το βύζαγμα της νύχτας έρχεται σαν μια αναγκαία, νυχτερινή παύση. Είναι μια συλλογή που μας καλεί να βγάλουμε τις καθημερινές μάσκες, να συμφιλιωθούμε με τα δικά μας σκοτάδια και να βρούμε την ομορφιά στις σιωπές μας. Ο Σπύρος Αραβανής κάνει ένα δυναμικό, ειλικρινές και απόλυτα γυμνό ποιητικό ντεμπούτο, μοιραζόμενος μαζί μας τα δικά του σημάδια, τα οποία πολύ γρήγορα γίνονται και δικά μας. 

Ταμάρα Σμιτ • Λιμερίκια Αστρονομίας

εικονογραφημένα λιμερίκια
σσ. 57, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη, 
επιστημονική επιμέλεια: Εμμανουήλ Βουρλιώτης,
κείμενο οπισθοφύλλου: Μάνος Σαριδάκης,
I S B N: 960-537-374-0,
πρώτη έκδοση: Ιούλιος 2026
Λ.Τ. 12.00 € (+ Φ Π Α)  

Σε αυτό το ξεχωριστό βιβλίο η αστρονομία συναντά την ποίηση και η επιστημονική γνώση μετατρέπεται σε ένα ταξίδι γεμάτο εικόνες, φαντασία και θαυμασμό. Με ευρηματικά λιμερίκια και πρωτότυπη εικονογράφηση, η Ταμάρα Σμιτ προσκαλέι μικρούς και μεγάλους να πειπλανηθούν ανάμεσα στους πλανήτες, τα νεφελώματα, τα πεφταστέρια και τους γαλαξίες, αποκαλύπτοντας ότι το Σύμπαν είναι μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης. Ένα βιβλίο που μας θυμίζει ότι η επιστήμη αρχίζει πάντοτε με μια απλή ερώτηση και ότι κάθε ματιά στον έναστρο ουρανό κρύβει μια νέα ιστορία που περιμένει να ειπωθεί.

Μάνος Σαριδάκης, 
Διευθυντής Ερευνών, Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεσκόπισης, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Ο Βασίλης Κιζήλος γράφει για τη «Σκληρή μελαγχολία του θέρους»

Μάνθος Γιουρτζόγλου, Η σκληρή μελαγχολία του θέρους
(Διηγήματα)

Οι δώδεκα ιστορίες της συλλογής διαδραματίζονται μέσα στο καλοκαίρι, τον Αύγουστο, οι περισσότερες με σκηνικό την ερημωμένη Αθήνα. Οι χαρακτήρες, άνθρωποι που για διάφορους λόγους βρίσκονται μόνοι, δεν ενδιαφέρονται να δοξάσουν τη μοναξιά τους, δεν τους έχει απομείνει κάτι το οποίο να ευαγγελίζονται σθεναρά, θέλουν να επιτύχουν κάτι πρόσκαιρο, να απολαύσουν κάποια μικρή νίκη ή να συνεχίσουν να απολαμβάνουν κάποια διαδικασία που τους σέρνει γλυκά μέσα στην καθημερινότητα, είναι κυρίως άτομα που έχουν αποδεχθεί τον ρόλο τους ως αντιήρωες, άτομα που απλά θέλουν εκείνη τη στιγμή, θέλουν το αλκοόλ, θέλουν τον έρωτα, θέλουν τον φίλο, θέλουν να αφεθούν στην παρόρμηση.

Η κραυγάζουσα ερημοσύνη του Αυγούστου είναι η τέλεια αντίθεση σε αυτή την ψυχολογία και καταλήγει να είναι η κατάλληλη ενδυμασία, το σκηνικό που αρμόζει έτσι ώστε, η εγκατάλειψη να γίνει έμπνευση και η εξέλιξη να έρχεται αβίαστα.

Άνθρωποι που δεν κατάφεραν ποτέ να συναντηθούν ερωτικά αλλά και έρωτες από το παρελθόν, ένα σκυλάκι που γαβγίζει εγκαταλελειμένο σε ένα μπαλκόνι ή δύο συνταξιούχοι στο καφενείο, χωρισμοί, πρώτες φορές, η απόγνωση ενός μεσήλικα που ζει μέσα από τις φωτογραφίες όμορφων γυναικών που τραβάει κρυφά σε δημόσιους χώρους, ο παράνομος πόθος κάποιου που εργάζεται σε καράβι κατακαλόκαιρο, παραληρηματικοί σαραντάρηδες που θέλουν, έτσι, να κάνουν μια μαλακία για να νιώσουν εικοσάρηδες… 

Απλά περιστατικά που αποκαλύπτουν όχι μόνο κρυφούς πόθους ή το ποικιλόχρωμο παρασκήνιο στην αναζήτηση συντροφιάς αλλά και τον τρόπο που οι άνθρωποι ελίσσονται αποφεύγοντας άλλους ανθρώπους και κυρίως την αλήθεια του εαυτού τους.

Κάποιες από τις ιστορίες είναι γραμμένες σε πρώτο πρόσωπο άλλες σε τρίτο, δεν έχει σημασία, παντού υπάρχουν στιγμές όπου ο Μάνθος εγκαταλείπεται στην ωμή απλότητα του γεγονότος με τους χαρακτήρες να δρουν απροειδοποίητα παρορμητικά και, συχνά, με κίνητρο την απόγνωση.

Υπάρχουν επίσης στιγμές εσωτερικού μονολόγου που, πέρα από αφορισμούς, είναι η γυμνή αποδοχή μιας συνθήκης που έχει επιβληθεί.

Έλενα Μαρούτσου • Ακροβασία ανάμεσα σε δύο κόσμους

Γράφει η Έλενα Μαρούτσου | Εφημρίδα των συντακτών,
Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026 »»

Οι ιστορίες της Μπίντου, έντονα εικαστικές – κάποιες μοιάζουν με υπερρεαλιστικούς πίνακες –, απευθύνονται σε όλες τις αισθήσεις.

Την περασμένη χρονιά έκαναν την εμφάνισή τους με το πρώτο τους βιβλίο δύο συγγραφείς, η Μαριγώ Ζάννου και η Βασιλική Μπίντου, κοντινές σε ηλικία αλλά και σε χροιά αφηγηματικής φωνής. Και οι δύο έχουν επιλέξει την πολύ μικρή φόρμα, το μικροδιήγημα, παραδίδοντάς μας κείμενα άλλοτε στην έκταση μιας παραγράφου και άλλοτε μιας ή δυο σελίδων.

Η Βασιλική Μπίντου, με Τα γιούλια της, μας προσφέρει τρόπον τινά ένα μπουκέτο από ιστορίες, μικρές αλλά με έντονο χρώμα και άρωμα, όπως τα εν λόγω άνθη. Στο ομώνυμο της συλλογής διήγημα, μόλις λίγων δεκάδων λέξεων, τα γιούλια «σαν αδέσποτα σκυλιά γάβγιζαν τον χρόνο κι έναν μεθυσμένο στο κατώφλι του σπιτιού». Και σε άλλες ιστορίες όμως πρωταγωνιστούν άνθη, όπως τα «Κυνόροδα» και τα «Νυχτολούλουδα», ή δέντρα, όπως οι «Αγριοκερασιές». Στις ιστορίες της Μπίντου το φυτικό βασίλειο γίνεται τόπος που επικοινωνεί με το άρρητο και το παράδοξο, όπως «Στο παλιό σπίτι», όπου η αφηγήτρια αντικρίζει τη φασματική παρουσία μια γυναίκας («Την είδα γυμνή. Το σώμα της έμοιαζε με τα λευκά λουλούδια της μανόλιας στην εκτυφλωτική λιακάδα του μεσημεριού. Τα βυζιά της είχαν κρεμάσει ως τον αφαλό και οι μεγάλες βυσσινιές ρόγες τους έμοιαζαν με σταφύλι μοσχάτο»). Η πλούσια ανθοφορία προσφέρει άλλοτε το σκηνικό για τον επερχόμενο θάνατο, όπως στην «Κρεμάλα», κι άλλοτε για τον έρωτα, όπως στην «Αλεπού».

Και το ζωικό βασίλειο -συγγενικό μα και τόσο ξένο προς τον άνθρωπο- έχει τη σιωπηλή μα γεμάτη συμβολισμούς παρουσία του στις ιστορίες αυτές: ένα μαύρο άλογο, δυο αγαπημένα ελάφια στην άκρη ενός γκρεμού, ένα φίδι με φτερά, μια χρυσόμυγα με γιορτινό φόρεμα, ένας γάτος που του ψαλιδίζουν το αυτί, ένα αρνί που η αφηγήτρια προσπαθεί να σώσει απ’ τη σφαγή, ενώ «το αίμα πετάχτηκε ψηλά πιτσιλώντας τα πράσινα φύλλα και τα λευκά άνθη της κυδωνιάς».

Οι ιστορίες της Μπίντου, έντονα εικαστικές -κάποιες μοιάζουν με υπερρεαλιστικούς πίνακες-, απευθύνονται σε όλες τις αισθήσεις∙ καθώς τις διαβάζει ο αναγνώστης, τις προσλαμβάνει και με την αφή, τη γεύση και την όσφρηση. Αισθαντικές, γεμάτες παραμυθιακά στοιχεία, δεν αποκωδικοποιούνται με τη λογική αλλά επιδρούν ακαριαία και προσφέρουν απόλαυση με τον μουσικό τρόπο που είθισται να το κάνει η ποίηση. Άλλωστε Τα γιούλια αρδεύονται εξίσου τόσο από την πεζογραφία όσο και από την ποίηση, φυτρώνουν, θα έλεγε κανείς, στα σύνορα των δύο, δίνοντας θαυμαστά άνθη.

Κορνηλία Καδόγλου • Μέσα στη μεγάλη μάχη με τη λογοτεχνία, περιμένοντας τον κατακλυσμό του φωτός…

Γράφει η Κορνηλία Καδόγλου | Fractal, 
Τρίτη 23 Ιουνίου 2026 »»

Σταύρος Σταυρόπουλος, Αυτό το ροκ δεν θα τελειώσει ποτέ, Απόπειρα, 2026

Κείμενο που γράφηκε και διαβάστηκε στο πλαίσιο της παρουσίασης των βιβλίων του Σταύρου Σταυρόπουλου στο Rock Bar Κύτταρο στην Καλαμάτα την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026.

Η γνωριμία μου με τον ποιητή Σταύρο Σταυρόπουλο έγινε με τo πρώτο βιβλίο που έπεσε στα χέρια μου με τίτλο Ο έρωτας θα μας κάνει κομμάτια. Από κει και μετά  γεννήθηκε το ενδιαφέρον να μελετήσω περισσότερο το έργο και σήμερα έχω τη χαρά να βρίσκομαι εδώ.

Ο Σταύρος Σταυρόπουλος δεν φοβάται τις λέξεις, δεν υπάρχει κανένα είδος σεμνοτυφίας, οι περιγραφές είναι ωμές, αληθινές, ενίοτε κατασπαρακτικές. Και μέσα σε αυτό το συνονθύλευμα της έντασης, της  υψηλής τάσης των συναισθημάτων, της απόγνωσης, της ηδονής της αποτυχίας, ο συγγραφέας καταφέρνει να αποκαλύψει το μεγαλείο της αγάπης, της συγχώρεσης, της αθωότητας. Κρατώντας  την προσμονή, την υπόσχεση, όπως την αναπνοή του σε ένα σώμα που ακροβατεί σε τεντωμένο σχοινί. Και μέσα σε όλα αυτά να γεννάται η ανάγκη της εσωτερικής επανάστασης, της ανεξαρτησίας, της επαφής που άλλοτε έρχεται σαν ανακούφιση και άλλοτε ξεφεύγει αφήνοντας πόνο και νοσταλγία. Μια νοσταλγία εκκωφαντική, αφού ο χρόνος λειτουργεί μόνο ως σημείο αναφοράς και ποτέ ως πραγματική διάσταση.

Όσο περισσότερο εμβαθύνεις στη μελέτη των βιβλίων του τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεσαι ότι φεύγεις από τον χώρο που βρίσκεσαι  από το σβησμένο δωμάτιο, από το  κλεισμένο παράθυρο, φεύγεις από μια μικρή ρωγμή και εισέρχεσαι σε ένα νοητό καταφύγιο αποκάλυψης και ξαφνικά παίρνεις μια ανάσα. Εκεί είναι όλα τα γνωστά μέρη, τα ευλαβικά φυλαγμένα, τα σωτήρια σημεία, είναι οι μουσικές, οι πόλεις, οι άνθρωποι, ο ήλιος που άφησε το χνάρι του, οι αναμνήσεις που μυρίζουν καλοκαίρι και φρέσκο αέρα, τα λόγια που κρέμονται ραγισμένα και εσύ που θυμάσαι.

Μαζί σου ο ποιητής γίνεται ενεργοποιητής του Λόγου, περιγράφει, προσκαλεί, προκαλεί, διεκδικεί, προσμένει τον ερχομό μιας νέας εποχής. Με τη χρήση του μέλλοντα να ενισχύει τη βαθύτατη πίστη ότι ακόμη και στο «τέλος» θα υπάρχει κάτι που εγκυμονεί. Με το βλέμμα του Λόγου, όχι το αισθητηριακό αλλά το μεταφυσικό.

Γιώργος Αλεξανδρής • Ασπασμοί και παρακλήσεις / Επίγειες αναγνώσεις

δύο ποιητικές συλλογές σε έναν τόμο
σσ. 221, σχήμα 155× 230 χιλ., έκδοση χαρτόδετη, 
I S B N: 960-537-373-3,
πρώτη έκδοση: Ιούνιος 2026,
Λ.Τ. 14.00 € (+ Φ Π Α) 

Ο Γιώργος Αλεξανδρής, σύγχρονος ποιητής, γράφει με ιδιαίτερη ευαισθησία με υπαρξιακούς στοχασμούς και συμβολισμούς 
για τις αγωνίες και τις προσδοκίες της κοινωνίας για ένα καλύτερο μέλλον. Με λυρικό ύφος και πλούσιο σε υπερβατικές μεταφορές, αισιοδοξεί για την καθημερινότητα, και με ανθρωπιστικό ήθος 
σκιαγραφεί βιώματα, αισθήματα, αγωνίες και παραδοχές.
Με ωριμότητα, λόγο πυκνό και πρωτότυπο για τα ποιητικά δεδομένα, αναδεικνύει την ομορφιά και τη συνέχεια της παράδοσης, σηματοδοτεί προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας, εμφιλοχωρεί και διεισδύει σε προβληματισμούς, οράματα και προσμονές, αποκαλύπτει σκοπιμότητες και παθογένειες, προτείνει και προτρέπει την έξοδο και την απαρχή μιας προοδευτικής πορείας.

Η ποίηση ως τέχνη είναι προσωπική έκφραση και αποδοχή τού κάθε αναγνώστη, και ο Γιώργος Αλεξανδρής την υπηρετεί με ιδιαίτερο σεβασμό και αναγνώριση. Με συναισθηματική κορύφωση, ψυχική διέγερση και νοηματική αφύπνιση στους στίχους του καλεί τον αναγνώστη σε ένα μακρινό ταξίδι προσωπικής αυτογνωσίας και ολοκλήρωσης.

Τούτες οι δυο ποιητικές συλλογές αποτελούν το δεύτερο βιβλίο του, ενώ το πρώτο του, επίσης με δυο συλλογές, Ανατολικά της –Ω και Λειτουργικές αντιφωνήσεις, κυκλοφόρησε το 2018 πάλι από την Απόπειρα.

Σπύρος Αραβανής • Το βύζαγμα της νύχτας

ποιήματα
σσ. 49, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη, 
εισαγωγικό σημείωμα: Άννα Μαρία Τσακάλη
εικόνα εξωφύλλου: Ιωάννα Αραβανή
I S B N: 960-537-372-6,
πρώτη έκδοση: Ιούνιος 2026
Λ.Τ. 7.00 € (+ Φ Π Α) 

Ο Σπύρος Αραβανής εκτίθεται και μας παραδίδει αισθήματα. Νύχτα, αέρας, θάνατος, ερωτήματα και πάλι νύχτα. 

Πλανόδιος πορεύεται και συλλέγει φώτα, πόνο, πάθη, στιγμές σπάνιες και αιωρείται ανάμεσα σε ουρανό, γη και θάλασσα.

Άννα Μαρία Τσακάλη

 

Η «Πραγματικότητα και άλλες εικασίες» στο ΠΛΥΦΑ

Την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026, στις 7.30 το βράδυ, παρουσιάζεται στο ΠΛΥΦΑ (Κορυτσάς 39, Βοτανικός, Αθήνα 104 47) το νέο ποιητικό βιβλίο της Χριστίνας Οικονομίδου Πραγματικότητα και άλλες εικασίας. Μιλούν για το βιβλίο η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός λογοτεχνίας Τιτίκα Δημητρούλια, και οι ποιητές Γιάννης Αντιόχου και Ευτυχία Παναγιώτου. Ποιήματα διαβάζουν η Κάτια Γέρου, ο τραγουδοποιός Απόστολος Ρίζος και η ποιήτρια Αντωνία Μποτονάκη. Τη μουσική επιμέλεια έχει αναλάβει η Μάτα Καστρησίου.

Χριστίνα Οικονομίδου • «Πραγματικότητα και άλλες εικασίες»

ποιήματα
σσ. 83, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη 
εικόνα εξωφύλλου: Έλενα Γιοβανάκη
I S B N: 960-537-371-9,
πρώτη έκδοση: Ιούνιος 2026
Λ.Τ. 12 € (+ Φ Π Α) 

Το Πραγματικότητα και άλλες εικασίες είναι μια ποιητική σύνθεση αφιερωμένη στους αχθοφόρους της Ιστορίας μας. Από την κοσμογονία ως το όραμα οι κοινωνίες των ανθρώπων προχωρούν μπροστά χάρη στην επιμονή και τον μόχθο των υποτιμημένων στρατιωτών της σκακιέρας. 

Η όλη σύνθεση χωρίζεται σε τρεις ενότητες: 

Στην πρώτη, με τίτλο «Μυθολογίες», αποτυπώνεται η συλλογική, σχεδόν ασύνειδη, αμηχανία και η συντριβή του σύγχρονου ανθρώπου έναντι του μεγαλείου της καταγωγής.

Στη δεύτερη, με τίτλο «Εργατικές κατοικίες», πολύ περισσότερο συνειδητά, αναπνέουν οι ήρωες-καθρέφτες των Κενταύρων του πρώτου μέρους. Συμβιβασμένοι με το γήινο αποτύπωμά τους, απηχούν στην καθημερινότητά τους το σύμπαν που οραματίστηκαν οι πρόγονοι/Κένταυροί τους. 

Η τρίτη ενότητα, με τίτλο «Παραλειπόμενα» περιλαμβάνει ποιήματα και δεύτερες αναγνώσεις που θα μπορούσαν αλλά έμοιαζε αταίριστο είτε και φλύαρο να συμπεριληφθούν στις δύο προηγούμενες.

Ο Σταύρος Σταυρόπουλος στο Κύτταρο Rock Bar, στην Καλαμάτα: Μου απομένει η λέξη

Το Κύτταρο Rock Bar και το Συνεργατικό Βιβλιοπωλείο - Καφέ - Πολυχώρος «Heterotopia Project» στην Καλαμάτα, σάς προσκαλούν σε μια μεγάλη εκδήλωση για την παρουσίαση αντιπροσωπευτικών βιβλίων του Σταύρου Σταυρόπουλου, την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026 και από ώρα 19.00 - 23.00 στον χώρο του μπαρ.
Ο συγγραφέας θα μιλήσει για την Κοσμική Τετραλογία του (2011–2014), τον τρόπο με τον οποίον αυτή συνεχίζεται σε ένα ενιαίο corpus θεματικού έργου, που φτάνει να αριθμεί τα 13 βιβλία, έχοντας ως κεντρικό άξονα τη γυναίκα που ήταν ο κόσμος, την ιδέα που έχει για την δημιουργία και τη λογοτεχνία ύστερα από 27 βιβλία, τον ρόλο της ποίησης. 

Για τα βιβλία θα μιλήσουν:

Κορνηλία Καδόγλου, διδάκτωρ βιολογίας, ποιήτρια
Σταύρος Κάρτσωνας, διδάκτωρ φιλοσοφίας, φιλόλογος

Οπτικοακουστικά μέσα - προβολές βίντεο και φωτογραφικά σλάιντ - dj: Γιάννης Τάσιος. 

Η παρουσίαση θα συμβαίνει συγχρόνως με μουσικές που θα διακόπτουν τον λόγο για να τον συμπληρώσουν διαδραστικά. Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό, όπου θα θιγούν τα αίτια αυτής της μακράς κρίσης ταυτοτήτων, ιδεών, παιδείας και πολιτισμού, ο φόβος, η ατολμία, ο συμβιβασμός, η υποταγή, τα δικαιώματα, η ελευθερία του λόγου και ο ρόλος της γραφής. Πώς και με ποιον τρόπο οδηγηθήκαμε έως εδώ. 'Όποιος από το κοινό θελήσει μπορεί να παρέμβει και να τοποθετηθεί ελεύθερα. 

Ο διασπορικός χρόνος-χώρος του Γιώργου Αναγνώστου και η απελευθέρωση του ποιητή

γράφει ο Γιώργος Βασιλακόπουλος |  To Koskino, For a revolutionary poetry of our time,
Παρασκευή 21 Μαΐου 2026 »»

Εγώ ο Γνώστης Αναγνώστης
από τη βαθιά ελληνική επαρχία
και τις υγρασίες του νότου διαπλασμένος
μαρτυρία εαυτού να συρράψω κατάφερα
ενάντια σε θύελλες εξουσίας αναγνώριση διεκδικώ
φωνή αντιτείνω
φωνήεντα και σύμφωνα μουσκεμένα
φορεμένα κατάσαρκα
κυρτός μεν μα ευχαριστημένος
στις γειτονιές του κόσμου
τα ταξιδεύω
με άλλων ανθρώπων προφορές σαν σμίγουν πολυφωνίας
συλλογική ανυπακοή – ω υπέροχη προοπτική!
αρθρώνουν.
(Γιώργος Αναγνώστου, 8 Τόποι Διασπορικοί Τρόποι)

1: Ως διασπορικό, το βίωμα του Γιώργου Αναγνώστου τον τοποθετεί, σχεδόν απέξω, ως εξόριστο και ξένο, από την γλώσσα του. Το “σχεδόν” αναφέρεται στην αμεσότητα και την συμπύκνωση ενός μη λεκτικού αισθήματος του “όλου” της Ελληνικής, της γλώσσας του, η ένταση του οποίου τον συνεπαίρνει και τον καλεί με την αφωνία που προκαλεί. Άφωνος μια και, πριν μιλήσει με τις λέξεις της (του), η γλώσσα του ανταποκρίνεται στην εξορία του εξολοκλήρου ως το “όλο” ενός απέραντου βωβού πεδίου. Και είναι αυτό το “απέραντο” το οποίο, ως στιγμή διάρκειας, μεταφέρει ο Γιώργος Αναγνώστου στις λέξεις. Είναι τελικά το διασπορικό βίωμα αυτή η ελαστική στιγμή διάρκειας, ο χρόνος-χώρος μιας αμείωτης έντασης που μας αποξενώνει από τις λέξεις και μας φέρνει αντιμέτωπους με το απροσδιόριστο “όλο” της γλώσσας μέσω του οποίου ξαναμιλάμε (σ)τις οικείες λέξεις μας σαν από την αρχή;

2: Είναι άραγε αυτό το αίσθημα γενναίας ενατένισης του γλωσσικού πεδίου η επίπονη αποδοχή της γλώσσας από έναν διασπορικό ποιητή ως ένα δώρο άνευ (εθνικιστικών; ωφελιμιστικών;) όρων και προσδοκιών; Δώρο γιατί ακριβώς χαρίζεται σε έναν εξόριστο, σε έναν ξένο (Έρχεται προς την γλώσσα του η φεύγει από αυτήν; Μάλλον και τα δύο.) Μακριά πλέον από γνώριμους, έστω και βασανιστικούς, τόπους και αφηγήματα; Το ζητούμενο για τον Γιώργο Αναγνώστου δεν είναι πλέον τι λέει μέσα στην γλώσσα του με ποιήματα ως συνάξεις λέξεων και βραχνών ήχων. Το ζητούμενο μάλλον είναι εάν μπορεί να μιλήσει στις λέξεις επιστρατεύοντας την αίσθηση του “όλου” της γλώσσας στη φωνή του, η οποία είναι πλέον άφωνη κραυγή. Γιατί άραγε να ανταποκριθεί η γλώσσα αυτή σε έναν εξόριστο ξένο, τον ποιητή, ο οποίος έχει αποβάλει μια για πάντα τις εθνικιστικές μνήμες που την τρέφουν ως το οξυγόνο αυτών, οι οποίοι ακόμη και ως διασπορικοί, επιμένουν να μιλούν, και όχι να σιωπούν, ελληνικά; Έχοντας αποβάλει το “εμού” από το “την γλώσσα μου”, και πριν να οικειοποιηθεί τις οικίες λέξεις της, ο Γιώργος Αναγνώστου μεταφέρει στις λέξεις την γλώσσα ως σωματική ταραχή, ως βουβή κραυγή. Η γλώσσα τώρα είναι η πληγή μέσα στην οποία επιπλέουν οι λέξεις, όσες ακόμη αντέχουν.

Ματθαίος Ζεγόλης • «Ο Πιέρ, ο Έκτορας και ο λόρδος Μπάυρον»

διηγήματα
σσ. 153, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη 
εικόνα εξωφύλλου: Μαρουσώ Λαουράκη - Ματθαίος Ζευγόλης
I S B N: 960-537-370-2,
πρώτη έκδοση: Μάιος 2026
Λ.Τ. 12 € (+ Φ Π Α)

Τρεις ιστορίες, τρεις διαδρομές που δίνουν τον τίτλο στη συλλογή είκοσι εννέα διηγημάτων, τα οποία ξεκινούν από τη δεκαετία του ’60 και φτάνουν μέχρι σήμερα.
Από τους καλοκαιρινούς κινηματογράφους και τα θαλάσσια μπάνια με πούλμαν μέχρι την επιστράτευση του ’74· από την προηγούμενη ζωή ενός περιθωριακού μυθομανή στη σιωπή μιας στοιχειωμένης βίλας και ενός παράνομου έρωτα· κι από ένα ραντεβού σε γραφείο συνοικεσίων, στην αθέατη ζωή των οίκων ανοχής τής πόλης.
Καθημερινές, βιωματικές αφηγήσεις, όπου πρόσωπα, τόποι και χρόνοι μπλέκονται, αποτυπώνοντας τις ανθρώπινες εμπειρίες.
Πολλά έχουν αλλάξει μέσα στα χρόνια· όμως όσα καθορίζουν τη ζωή μας – έρωτες, απώλειες, χωρισμοί και πάθη – παραμένουν ίδια, όσο κι αν αλλάζει ο κόσμος γύρω μας.

Ο Ματθαίος Ζευγόλης γεννήθηκε στην Αθήνα με καταγωγή από τ’ Απεράθου της Νάξου. Επιβιώνει από την πληροφορική και ζει με τη μουσική, τη γλυπτική και την ποίηση. Ο Πιέρ, ο Έκτορας και ο λόρδος Μπάυρον είναι η τρίτη συλλογή διηγημάτων που δημοσιεύει.

Η σκληρή μελαγχολία του θέρους στο Σπίτι Art Bar

Η σκληρή μελαγχολία του θέρους, η νέα συλλογή διηγημάτων του Μάνθου Γιουρτζόγλου, παρουσιάζεται το Σάββατο 23 Μαΐου 2026, στο Σπίτι Art Bar (Ευπατρίδων 7, 11854 Κεραμεικός), στις 8 το βράδυ.

Η σκληρή μελαγχολία του θέρους είναι ένα βιβλίο με ιστορίες που διαδραματίζονται τον Αύγουστο, τον μήνα των προσδοκιών, της ραστώνης και των διακοπών — μόνο που για τους ήρωες αυτού του βιβλίου τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.
Οι ιστορίες της συλλογής δεν οδηγούν τον αναγνώστη σε κυκλαδίτικα νησιά, φωτεινά σοκάκια και παραλίες με τιρκουάζ νερά. Αντίθετα, τον μεταφέρουν στην πόλη που καίγεται από τη ζέστη, στα άδεια της στενά, στα λίγα μπαρ που μένουν ανοιχτά, στα μπαλκόνια που φωτίζονται μέσα στη νύχτα. Εκεί κινούνται άνδρες και γυναίκες που αναζητούν μια μορφή λύτρωσης, χωρίς απαραίτητα να πιστεύουν ότι θα τη βρουν.
Με μαύρο χιούμορ, μελαγχολία, θλίψη αλλά και μια κρυμμένη αισιοδοξία, ο Μάνθος Γιουρτζόγλου συνθέτει έναν καλοκαιρινό αστικό καμβά, γεμάτο έρωτες, απωθημένα, μοναξιά, ωραία τρέλα και στιγμές απελπισίας. Αν ποτέ μείνεις στην πόλη Αύγουστο, μπορεί να τους δεις δίπλα σου• στο μπαρ, στο μετρό, στο απέναντι μπαλκόνι. Ή, ίσως, και μέσα σου.
 

Με το συγγραφέα Μάνθο Γιουρτζόγλου θα συζητήσει για το βιβλίο ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Βασίλης Κίζηλος.
Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσουν :
η Βάσω Χριστοδούλου, ποιήτρια 
και ο Νίκος Ζιάκας, συγγραφέας

Μετά το τέλος της παρουσίασης, η βραδιά θα συνεχιστεί με ένα ανοιχτό jazz jam για μουσικούς και τραγουδιστές. Την έναρξη θα κάνει το κουιντέτο των Νίκη Κοκκόλη (σαξόφωνο), Ανδρέα Παπαγιαννακόπουλου (κιθάρα), Γιώργου Αναματερού (πιάνο), Κώστα Πατσιώτη (κοντραμπάσο) και Πάνου Τζινιόλη (τύμπανα). 

Η παρουσίαση είναι ανοιχτή στο κοινό.

Για το συγγραφέα 

Ο Μάνθος Γιουρτζόγλου γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στο Πέραμα. Ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία, εργάστηκε ως αθλητικός συντάκτης και από το 2012 παρακολουθεί ενεργά την ελληνική τζαζ σκηνή. Από το 2016 διατηρεί την εκπομπή Keep Jazzin, ενώ συμμετέχει σε δράσεις και ιστοσελίδες που σχετίζονται με την ελληνική τζαζ και αυτοσχεδιαστική μουσική κοινότητα. Έχει εκδώσει ποιητικές συλλογές εκτός εμπορίου, χρονογραφήματα για το Πέραμα, καθώς και τις συλλογές διηγημάτων Πρόστυχοι, εκστατικοί, ειλικρινά θλιμμένοι και Ντελίριο από την Απόπειρα. Η σκληρή μελαγχολία του θέρους είναι το τρίτο του βιβλίο.

Για το βιβλίο, ο συγγραφέας Μιχάλης Αλμπάτης σημειώνει ότι οι ήρωες της συλλογής «δεν είναι beautiful losers», αλλά πρόσωπα που προσπαθούν να κρατηθούν στην επιφάνεια και να αντέξουν τη ζωή, μέσα σε ένα καθημερινό δράμα που δεν φωνάζει, αλλά κουρνιάζει στο συνηθισμένο.
Ο συγγραφέας Αχιλλέας ΙΙΙ γράφει πως τον Αύγουστο, όταν οι περισσότεροι φεύγουν από τις πόλεις, κάποιοι μένουν πίσω και έρχονται αντιμέτωποι με την απουσία των άλλων, την αδράνεια και την υπερβολική δική τους παρουσία — όλα όσα μπορούν να φέρουν κοντά τους τη σκληρή μελαγχολία του θέρους.

Πληροφορίες:
Spiti Art Bar Ευπατριδών 7, Γκάζι (Μετρό Κεραμεικός)
Σάββατο 23 Μαΐου - 20.00 
Απόπειρα 210 3640817

 

Το Genitorax στην 22η ΔΕΒΘ

Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης και το μυθιστόρημα Genitorax της Θέδας συναντούν την Παρασκευή 8 Μαΐου 2026, στις 12.00 το μεσημέρι, στην Αίθουσα Cosmos · Περίπτερο 14, τον καθηγητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Αλέξανδρο Κιουπκιολή, και την επιμελήτρια Εύα Κουκή, που συζητούν με τη συγγραφέα για το βιβλίο.